I SA 1497/03

I SA 1497/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Monika Nowicka
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi U. S., G. K., K. K. i J. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących: U. S., G. K., K. K. i J. R. kwoty po 30 (trzydzieści) złotych na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA 1497/03
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołań J. R. i J. C. od decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości stanowiącej działkę o powierzchni [...] m2, położonej w Z. pomiędzy ul. [...] i [...], w obrębie [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Starosta Powiatu [...], umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wyżej wskazanej nieruchomości jako bezprzedmiotowe.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. R. i J. C. kwestionowały zawarte w niej rozstrzygnięcie wskazując, iż organ pierwszej instancji powołał się na nieobowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, a w szczególności na treść art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu odwołania powołały się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r. uznający ten przepis za niezgodny z art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego mogą być jedynie kwestie uregulowane przepisami prawa materialnego, rozstrzygane decyzjami administracyjnymi. Warunkiem wydania decyzji jest istnienie w tym zakresie podstawy ustawowej dopuszczającej kształtowanie w tej formie praw i obowiązków obywateli.
Podstawę prawną zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowią przepisy art. 136 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy ten stosuje się także do nieruchomości przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie aktów prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 216 tej ustawy.
Przedmiotowa nieruchomość została przekazana bezpłatnie na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarze miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr. 35, poz. 240), jako teren przeznaczony pod ulicę. Wobec faktu nie wymienienia tej ustawy w art. 216 nie mają do niej zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, dotyczące zwrotów nieruchomości.
Organ drugiej instancji wskazał, że kwestionowany art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami do czasu uchwalenia przez ustawodawcę nowelizacji tego przepisu (który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją), ma moc powszechnie obowiązującego przepisu. Dlatego zdaniem Wojewody dokonana przez Starostę Powiatu [...] ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i wynika z niej brak podstaw do merytorycznego rozpatrywania sprawy zwrotu nieruchomości w trybie art. 136 i 137 wyżej wymienionej ustawy.
Na powyższą decyzję skargę w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. S., G. K., K. K. i J. R. J. C. zmarła po złożeniu odwołania, a spadek po niej nabyły dzieci tj. K. C., K. K., G. K. i A. S. (postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] lutego 2003 r. [...] – w aktach administracyjnych).
Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz oporządzającej ją decyzji Starosty Powiaty [...].
Skarżące wskazały, że działka została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w 1964 r. z przeznaczeniem pod ulice.
Działka nie została utwardzona i nie jest wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Skarżące podniosły, że w dacie wydania obydwu decyzji był już opublikowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2001 r. (SK 22/02) uznający, że art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tej ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. z 1948 r., Nr. 35, poz. 240 z późn. zm.) jest niezgodny z art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd administracyjny bada legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i prawa procesowego.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Jak wynika z ostatecznie sformowanego wniosku J. R. i J. C. z dnia [...] lipca 2001 r. wnioskujące wystąpiły o zwrot działki o powierzchni [...] m2, wskazując, że są spadkobiercami poprzedniego właściciela. Z pisma nie wynika jednakże, kto był poprzednim właścicielem i jaka nieruchomość została przejęta.
Co prawda z pisma Starostwa Powiatu [...] z dnia [...] października 2001 r. podpisanego przez Naczelnika Wydziału Geodezji R. D. wynika, że organ wezwał wnioskodawczynie do wskazania adresów spadkobierców K. S., jednakże w aktach sprawy nie ma dowodów potwierdzających tytuł własności K. S. do nieruchomości.
Z przedłożonych do akt postępowania administracyjnego postanowień spadkowych w sprawie [...] Sądu Powiatowego w W. i [...] Sądu Rejonowego W. wynika, że po K. S. spadek nabyło sześciu spadkobierców, a po A. Z. pięciu spadkobierców. Wśród tych osób były J. R. i J. C. Jednak pozostałe osoby nie brały udziału w sprawie. Z kolei wnioskujące J. R. i J. C. wnosząc o zwrot nieruchomości powoływały się nie tylko na prawo do spadku, ale także na swoją własność do nieruchomości.
Organ tych kwestii nie wyjaśnił.
W świetle powyższego wskazać należy, że organy pierwszej i drugiej instancji wydając orzeczenia bez zbadania czyją własność stanowiła przejęta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, jaka jest jej powierzchnia (wnioskodawczynie raz wskazują działkę o powierzchni [...] m2, a następnie o powierzchni [...] m2) jaki jest krąg osób, które jako spadkobiercy byłego właściciela lub byłych właścicieli powinni brać udział w sprawie naruszyły przepisy art. 7, 8, 10, 77 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152, a z pkt 3 wyroku treścią art. 200 wyżej powołanej ustawy.
Podczas ponownego rozpoznania sprawy organ administracyjny zbada jakiej nieruchomości dotyczy wniosek, czyją stanowiła własność i ustali krąg osób zainteresowanych w sprawie, zapewni im udział w postępowaniu, a po zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego wyda stosowne orzeczenie.