Orzeczenie · 1994-01-13

I PZP 44/93Urlop pracownika za granicą kodeks pracy rozporządzenie

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1994-01-13
SNPrawo pracyprawo pracyWysokanajwyższy
praca za granicąurlop wypoczynkowykodeks pracyrozporządzeniepracownik skierowanymacierzysty zakład pracybudownictwo eksportowestosunek pracy

Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu dotyczyło zastosowania art. 156 § 1 Kodeksu pracy w sytuacji pracownika skierowanego do pracy za granicą na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. Wątpliwość wyłoniła się w kontekście pracownika, który w macierzystym zakładzie pracy nie miał prawa do urlopu wypoczynkowego z powodu przerwy w zatrudnieniu dłuższej niż 3 miesiące, a następnie został skierowany do pracy za granicą. Pracodawca powołał się na art. 156 § 1 k.p., podczas gdy organy inspekcji pracy i Rzecznik Praw Obywatelskich prezentowały odmienne stanowiska. Rzecznik sugerował, że jeśli jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy, to art. 156 § 1 k.p. może mieć zastosowanie, ponieważ rozporządzenie z 1974 r. nie reguluje w pełni tej sytuacji. Sąd Najwyższy, analizując przepisy rozporządzenia, w tym jego zmiany z 1981 r., stwierdził, że § 15 rozporządzenia (w jednolitym tekście z 1990 r.) stanowi odrębną i wyczerpującą podstawę regulującą uprawnienia urlopowe pracowników skierowanych do pracy za granicą. Sąd podkreślił, że przepisy te mają zastosowanie jednolicie do wszystkich pracowników objętych rozporządzeniem, niezależnie od tego, czy jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy, czy inne przedsiębiorstwo. W związku z tym, przesłanki z art. 156 § 1 k.p. nie mają znaczenia dla oceny prawa do urlopu pracownika zatrudnionego za granicą na podstawie tego rozporządzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących urlopów pracowniczych w kontekście pracy za granicą i stosowania przepisów szczególnych (rozporządzeń) w miejsce przepisów ogólnych (kodeksu pracy).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu obowiązywania rozporządzenia z 1974 r. i jego późniejszych zmian. Obecne przepisy mogą być inne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 156 § 1 k.p. ma zastosowanie w sytuacji pracownika zatrudnionego za granicą, czy też wyłącznie stosuje się § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r., gdy jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy tegoż pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 156 § 1 k.p. nie ma zastosowania do pracownika skierowanego do pracy za granicą na podstawie rozporządzenia z 1974 r., nawet gdy jednostką kierującą jest jego macierzysty zakład pracy.

Uzasadnienie

Rozporządzenie z 1974 r. (w szczególności § 15) reguluje prawa urlopowe pracowników skierowanych do pracy za granicą w sposób odrębny i wyczerpujący od przepisów kodeksu pracy. Przepisy te mają zastosowanie jednolicie do wszystkich pracowników objętych rozporządzeniem, niezależnie od tego, czy jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy, czy inne przedsiębiorstwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca
Pracownikosoba_fizycznapracownik
Macierzysty zakład pracyinnepracodawca
Jednostka kierującainnepracodawca
Okręgowy Inspektorat Pracy w Kielcachorgan_państwowyorgan inspekcji pracy
Główny Inspektorat Pracyorgan_państwowyorgan inspekcji pracy
Stefan Trautsoltosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (7)

Główne

k.p. art. 156 § § 1

Kodeks pracy

Przepis ten nie ma zastosowania do pracowników skierowanych do pracy za granicą na podstawie rozporządzenia z 1974 r.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem art. 15 § § 1

Stanowi wyłączną podstawę określenia prawa do urlopu dla pracowników skierowanych do pracy za granicą.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem art. 12 § § 12

Pierwotne brzmienie przepisu dotyczące nabycia prawa do urlopu.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1981 r.

Zmiana § 12 rozporządzenia z 1974 r., która stała się § 15 w jednolitym tekście.

k.p. art. 298

Kodeks pracy

Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia.

k.p. art. 153

Kodeks pracy

Przepis dotyczący prawa do urlopu, który nie ma zastosowania w tej sprawie.

k.p. art. 157

Kodeks pracy

Przepis dotyczący prawa do urlopu, który nie ma zastosowania w tej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozporządzenie z 1974 r. stanowi odrębną i wyczerpującą regulację praw urlopowych dla pracowników skierowanych do pracy za granicą. • Przepisy rozporządzenia mają jednolite zastosowanie do wszystkich pracowników objętych jego zakresem, niezależnie od tego, czy jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy, czy inne przedsiębiorstwo. • Zmiana § 12 rozporządzenia w 1981 r. (obecnie § 15) wyraźnie odróżniła nabywanie prawa do urlopu od wymiaru urlopu, odwołując się do kodeksu pracy jedynie w zakresie wymiaru.

Odrzucone argumenty

Art. 156 § 1 k.p. powinien mieć zastosowanie do pracownika skierowanego do pracy za granicą, gdy jednostką kierującą jest jego macierzysty zakład pracy, ponieważ rozporządzenie z 1974 r. nie reguluje tej sytuacji w pełni. • Macierzysty zakład pracy ma obowiązek badania okoliczności z art. 156 § 1 k.p. przed skierowaniem pracownika do pracy za granicą.

Godne uwagi sformułowania

Do pracownika skierowanego do pracy za granicą na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. [...] nie ma zastosowania art. 156 § 1 kodeksu pracy także wówczas, gdy jednostką kierującą jest macierzysty zakład pracy tego pracownika. • Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska zawartego w pytaniu, że uprawnienia urlopowe pracownika skierowanego do pracy za granicą są różne w zależności od tego, czy pracownik został skierowany do tej pracy przez macierzysty zakład pracy, czy przez przedsiębiorstwo będące jednostką kierującą, które nie jest macierzystym zakładem tego pracownika. • Przepisy kodeksu pracy przewidujące prawo do urlopu po przepracowaniu 1 roku w sytuacjach określonych art. 153, 156 § 1 i 157 k.p., odnoszą się więc wyłącznie do urlopu wypoczynkowego należnego pracownikowi przed skierowaniem go do pracy za granicą, natomiast nie mają zastosowania do urlopu pracownika zatrudnionego na podstawie przepisów omawianego rozporządzenia.

Skład orzekający

Jan Wasilewski

przewodniczący

Teresa Flemming-Kulesza

sędzia

Józef Iwulski

sędzia

Maria Mańkowska

sprawozdawca

Walerian Sanetra

współsprawozdawca

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sędzia

Stefania Szymańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących urlopów pracowniczych w kontekście pracy za granicą i stosowania przepisów szczególnych (rozporządzeń) w miejsce przepisów ogólnych (kodeksu pracy)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu obowiązywania rozporządzenia z 1974 r. i jego późniejszych zmian. Obecne przepisy mogą być inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy, które może być niejasne dla wielu pracowników i pracodawców, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą.

“Czy pracownik pracujący za granicą ma prawo do urlopu na zasadach Kodeksu pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst