I PZ 85/01

Postanowienie z dnia 19 listopada 2001 r. I PZ 85/01 Sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumie- niu art. 115 KC w związku z art. 165 § 1 KPC. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca), Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listo- pada 2001 r. sprawy z powództwa Ryszarda K. przeciwko T.-P. T. Spółce z o.o. w K. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 16 sierpnia 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Na wniosek strony pozwanej T.-P. T. spółki z o.o. w K. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie przesłał pełnomocnikowi strony poz- wanej - radcy prawnemu Konradowi P. odpis wyroku z uzasadnieniem z dnia 22 listo- pada 2000 r. [...] w sprawie z powództwa Ryszarda K. o przywrócenie do pracy. Do- ręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 7 czerwca 2001 r. W dniu 9 lipca 2001 r. pełnomocnik strony pozwanej nadał listem poleconym w Urzę- dzie Pocztowym w K. kasację, która wpłynęła do Sądu Okręgowego w Koszalinie następnego dnia. Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2001 r. Sąd Okręgowy odrzucił kasację. W ocenie tego Sądu kasacja strony pozwanej jest spóźniona, ponieważ została złożona po upływie terminu miesięcznego przewidzianego do jej wniesienia w art. 3934 KPC. Zasady liczenia tego terminu i jego upływ należało obliczać według art. 112 KC w związku z art. 165 § 1 KPC. Skoro zatem odpis wyroku zaskarżonego kasacją został doręczony stronie pozwanej dnia 7 czerwca 2001 r., to termin miesięczny do jej 2 wniesienia upływał dnia 7 lipca 2001 r. Przekroczenie terminu jest więc oczywiste. Dlatego też na mocy art. 3935 KPC Sąd Okręgowy odrzucił kasację. Na powyższe postanowienie strona pozwana złożyła zażalenie, w którym za- rzuciła naruszenie przepisów art. 112 i art. 115 KC przez błędne przyjęcie, że termin do wniesienia kasacji upłynął w dniu 7 lipca 2001 r., podczas gdy upływał on dopiero w następnym dniu roboczym, czyli w dniu 9 lipca 2001 r. Dzień 7 lipca 2001 r. był bowiem dniem ustawowo wolnym od pracy (sobota). Dla wsparcia powyższego sta- nowiska strona pozwana powołała pogląd Sądu Najwyższego zawarty w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 76/00, w myśl którego interpretacja postanowień doty- czących obliczania terminów powinna być dokonywana z uwzględnieniem konstytu- cyjnego prawa do sądu. Strona pozwana podkreśliła, że ponieważ w wolne soboty biura podawcze w sądach nie funkcjonują, a urzędy pocztowe są czynne w ograni- czonym zakresie, nie miała normalnych warunków do wniesienia kasacji. W konkluzji strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uznanie, że kasacja została złożona w terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W powołanym w zażaleniu postanowieniu z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, Sąd Najwyższy przyjął, że sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 KPA, a dla poparcia tego poglądu przedstawił argument, że przepisy określające zasady liczenia terminów ustawowych, których zachowanie wa- runkuje skuteczne dokonanie przez stronę czynności procesowych, powinny być in- terpretowane i stosowane przy uwzględnieniu konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu, natomiast art. 57 § 4 KPA nakazuje liczyć ostatni dzień terminu do wniesienia skargi w ten sposób, by strona miała zapewnione normalne warunki do skorzystania z prawa wniesienia skargi także w ostatnim dniu terminu. W ocenie Sądu Najwyż- szego orzekającego w wymienionej sprawie, strona nie ma „normalnych warunków” do skorzystania z tego prawa wtedy, gdy ostatnim dniem terminu jest sobota. W so- boty bowiem placówki pocztowe są czynne w ograniczonym zakresie, a biura po- dawcze w sądach są w ogóle nieczynne. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie strony pozwanej nie po- dziela powyższego stanowiska. Przede wszystkim nie ma podstaw do przyjęcia, że soboty są dniami wolnymi od pracy - ani w sensie faktycznym, ani prawnym. Przeciw- 3 ko traktowaniu ich za dni ustawowo wolne od pracy przemawia brak odpowiedniej regulacji ustawowej lub regulacji w przepisach równych ustawie. Przeciwko nato- miast uznaniu, że są one faktycznie dniami wolnymi od pracy, przemawia organiza- cja życia codziennego, która pokazuje, że w wyniku skreślenia przepisów art. 146- 151 KP określających zasady wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy oraz wskutek możliwości wprowadzenia takich dni przez pracodawców w drodze regula- minów pracy - stosownie do art. 1291 § 1 i art. 1041 § 1 pkt 3 KP - dodatkowe dni wolne od pracy nie muszą przypadać w soboty. Kodeks pracy nie wskazuje bowiem, że to soboty mają być u wszystkich pracodawców dniami wolnymi od pracy. Sformu- łowanie więc zasady, w myśl której soboty są dniami powszechnie wolnymi od pracy, jest ryzykowne. To prawda, że wprowadzenie dla pracowników urzędów pocztowych dodatko- wych dni wolnych od pracy w soboty jest utrudnieniem dla tej strony, której w te dni upływa termin do dokonania czynności procesowej, jednak nie oznacza to, że została w ogóle pozbawiona możliwości wniesienia pisma. Z reguły bowiem w większych miastach są czynne wyznaczone urzędy pocztowe, a informacje o ich funkcjonowa- niu są umieszczane na zewnątrz lokali pocztowych. Problemem może być jedynie nadanie pisma w ostatnim dniu terminu w tych miejscowościach, w których znajduje się tylko jeden urząd pocztowy, lecz w takiej sytuacji strona powinna liczyć się z ograniczonymi możliwościami dokonania określonej czynności w dni dodatkowo wolne od pracy. Poza tym, gdyby tego ostatniego dnia nie mogła dokonać czynności procesowej bez swojej winy, przepis art. 168 § 1 KPC stwarza jej możliwość wystą- pienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Przepis art. 115 KC stanowi, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następ- nego. Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) przewiduje zaś, że dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy są dni świąteczne wymienione w jej art. 1 pkt 1 oraz niedziele, które wymienia art. 1 pkt 2. Również z art. 138 KP wynika, że dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta określone odrębnymi przepisami. W świetle przytoczonej regulacji i wcześniejszych argumentów za nietrafny należy uznać pogląd strony pozwanej, według którego ostatnim dniem terminu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 22 listopada 2000 r. był dzień 9 lipca 2001 r., tj. poniedziałek, gdyż jakoby sobota była dniem wolnym od pracy, 4 którego wystąpienie umożliwiło przesunięcie terminu do wniesienia kasacji na na- stępny dzień przypadający po dniu wolnym od pracy, zgodnie z art. 115 KC. Sąd Najwyższy nie podziela zapatrywania strony pozwanej ani poglądu wy- powiedzianego w postanowieniu z dnia 22 listopada 2001 r., III RN 78/00. Przyłącza się natomiast do stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 1997 r., I CZ 144/97 (OSNC 1998 r. z. 6, poz. 95), według którego dodatkowe dni wolne od pracy (soboty), wprowadzone stosownie do przepisów Ko- deksu pracy po jego zmianie ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Ko- deks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110) lub na podstawie innych przepisów, nie są w rozumieniu art. 165 § 1 KPC w związku z art. 115 KC dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy. W uzasadnieniu powyższego posta- nowienia Sąd ten przedstawił szczegółową argumentację na rzecz przytoczonej tezy, podkreślając między innymi, że ustalenie dodatkowych dni wolnych od pracy w da- nym roku kalendarzowym zostało pozostawione pracodawcy oraz że dodatkowymi dniami wolnymi od pracy nie muszą być soboty; mogą nimi być także inne dni tygo- dnia. Argument ten nie pozwala zatem przyjąć, że w soboty, będące dodatkowymi dniami wolnymi od pracy, strona zostaje pozbawiona możliwości dokonania czynno- ści procesowej, polegającej na wniesieniu pisma procesowego przez oddanie go w polskim urzędzie pocztowym. Wprawdzie w soboty wolne od pracy sądy nie urzędu- ją, jednak stosownie do art. 165 § 1 KPC, w te dni, jak również w inne dni tygodnia dodatkowo wolne od pracy, strona może wnieść pismo procesowe przez oddanie go w polskim urzędzie pocztowym. Utrudnienie we wniesieniu pisma procesowego nie jest zaś równoznaczne z pozbawieniem strony konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu wynikających z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 39318 § 1 i § 3, art. 397 § 2 i art. 385 KPC). ========================================