I PSKP 27/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka dochodziła odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, twierdząc, że jej wynagrodzenie było niższe niż innych doradców w tej samej jednostce, mimo wykonywania pracy o porównywalnej wartości. Sąd Rejonowy zasądził na jej rzecz część dochodzonego odszkodowania, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy. Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego pracodawcy. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 321 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) oraz materialnego (m.in. art. 18³c § 1 i 2 k.p., art. 18³d k.p., art. 6 k.c., art. 300 k.p.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty procesowe są nieuzasadnione lub nie zostały należycie umotywowane. Analizując zarzuty materialne, Sąd Najwyższy podkreślił, że zasada równego traktowania w zatrudnieniu (art. 11² k.p.) nie jest tożsama z zakazem dyskryminacji (art. 11³ k.p.), ale oba naruszenia mogą rodzić odpowiedzialność pracodawcy. W tej sprawie stwierdzono naruszenie zasady równego traktowania, ponieważ pracodawca nie wykazał obiektywnych podstaw do zróżnicowania wynagrodzenia powódki w porównaniu z innymi pracownikami, którzy mieli krótszy staż pracy lub zostali zatrudnieni później. Sąd Najwyższy rozważył również kwestię podstawy prawnej dochodzenia roszczeń z tytułu nierównego traktowania, wskazując na możliwość zastosowania przepisów Kodeksu pracy (art. 18 § 3 k.p.) lub przepisów prawa cywilnego (art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), w zależności od charakteru żądania i podniesionych argumentów. Ostatecznie Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za zgodny z prawem i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady równego traktowania w zatrudnieniu, rozróżnienie między dyskryminacją a nierównym traktowaniem, podstawy prawne dochodzenia roszczeń z tytułu nierównego traktowania, ciężar dowodu w sprawach o nierówne traktowanie.
Sprawa dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dyskryminacji i nierównego traktowania (lata 2014-2016). Interpretacja podstaw prawnych roszczeń może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu poprzez zróżnicowanie wynagrodzenia pracownika bez obiektywnych podstaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ponieważ nie wykazał obiektywnych powodów do zróżnicowania wynagrodzenia powódki w porównaniu z innymi pracownikami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nie przedstawił obiektywnych kryteriów uzasadniających niższe wynagrodzenie powódki w porównaniu do pracowników z krótszym stażem lub zatrudnionych później. Brak obiektywnych podstaw do różnicowania wynagrodzenia stanowi naruszenie zasady równego traktowania.
Jaka jest podstawa prawna roszczeń pracownika z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, gdy nie ma znamion dyskryminacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia te mogą być dochodzone na podstawie przepisów Kodeksu pracy (np. art. 18 § 3 k.p.) lub przepisów prawa cywilnego (art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), w zależności od charakteru żądania i podniesionych argumentów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące podstawy prawnej roszczeń z tytułu nierównego traktowania. W zależności od tego, czy pracownik dochodzi zryczałtowanego odszkodowania, czy pełnej rekompensaty szkody, mogą mieć zastosowanie różne przepisy, w tym przepisy prawa pracy lub prawa cywilnego.
Czy sąd orzekający w postępowaniu kasacyjnym może wyjść poza żądanie strony?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzekać o tym, czego strona nie żądała ani wychodzić poza żądanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił zasadę 'ne eat iudex ultra petita partium', wskazując, że oś sporu koncentrowała się wokół prawidłowego ukształtowania wynagrodzenia i naruszenia zasady równego traktowania, a pracodawca nie miał wątpliwości co do intencji pracownika. Podstawa faktyczna żądania pozwu była wieloaspektowa, a wywodzone z niej roszczenia podlegały kwalifikacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p. art. 18 § § 3
Kodeks pracy
Ukształtowanie treści stosunku pracy, w tym wysokości wynagrodzenia, które narusza zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, jest nieważne.
k.p. art. 18³b § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca jest obowiązany udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami przy kształtowaniu poziomu płac.
k.p. art. 18³c § § 1
Kodeks pracy
Pracownicy powinni być równo wynagradzani za jednakową pracę lub pracę jednakowej wartości.
k.p. art. 18³d
Kodeks pracy
Naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy.
k.p. art. 11 § 2
Kodeks pracy
Pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków, w tym prawa do równego wynagrodzenia.
k.p. art. 11 § 3
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu.
Pomocnicze
k.p. art. 18³c § § 2
Kodeks pracy
Pojęcie wynagrodzenia należy rozumieć szeroko, obejmując wszystkie składniki wynagrodzenia oraz inne świadczenia związane z pracą.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może orzekać o przedmiocie, który nie był objęty żądaniem.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeśli nie ma usprawiedliwionych podstaw.
k.p. art. 78 § § 1
Kodeks pracy
Wynagrodzenie powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie wykazał obiektywnych podstaw do zróżnicowania wynagrodzenia powódki w porównaniu z innymi pracownikami. • Naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu poprzez nierówne kształtowanie wynagrodzenia. • Sąd nie wyszedł poza granice żądania strony.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 321 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) nie zostały należycie umotywowane lub są chybione. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące m.in. art. 18³c § 1 i 2 k.p., art. 18³d k.p., art. 6 k.c. w zw. z art. 300 k.p. zostały uznane za niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
nie każde nierówne traktowanie pracowników przez pracodawcę oznacza dyskryminację • pracodawca nie wykazał obiektywnych powodów do różnicowania wynagrodzenia powódki • zasada równego traktowania w zatrudnieniu nie jest tożsama z zakazem dyskryminacji • wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Bohdan Bieniek
sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania w zatrudnieniu, rozróżnienie między dyskryminacją a nierównym traktowaniem, podstawy prawne dochodzenia roszczeń z tytułu nierównego traktowania, ciężar dowodu w sprawach o nierówne traktowanie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących dyskryminacji i nierównego traktowania (lata 2014-2016). Interpretacja podstaw prawnych roszczeń może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nierównego traktowania w zatrudnieniu i wynagrodzenia, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Analiza prawna Sądu Najwyższego jest szczegółowa i dotyczy rozbieżności w orzecznictwie.
“Czy niższe wynagrodzenie niż u kolegów to dyskryminacja? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pracodawca musi płacić więcej.”
Dane finansowe
WPS: 41 478,87 PLN
odszkodowanie: 41 478,87 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.