I PSK 154/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 października 2020 r., który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ł. w zakresie zasądzenia odsetek za noclegi na rzecz powoda J. C. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując potrzebą wykładni przepisów dotyczących ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 11/15. Wskazała również na istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru ryczałtu za nocleg. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia. Podkreślono, że kwestie podnoszone przez skarżącą zostały już wyjaśnione i ujednolicone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2017 r. (III PZP 2/17) oraz w późniejszym orzecznictwie. Sąd Najwyższy przyjął, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, art. 77^5 k.p. nadal ma zastosowanie do kierowców w transporcie międzynarodowym, a ryczałt za nocleg jest świadczeniem kompensacyjnym, należnym nawet jeśli pracownik nie poniósł faktycznych kosztów noclegu, np. śpiąc w kabinie pojazdu. W związku z tym, że zagadnienia prawne podnoszone przez skarżącą nie mają już rangi istotnych i nie budzą rozbieżności w orzecznictwie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego dotycząca ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym, potwierdzająca jego kompensacyjny charakter i stosowanie art. 77^5 k.p.
Dotyczy głównie kwestii ryczałtu za noclegi w transporcie międzynarodowym; zastosowanie do innych świadczeń lub sytuacji może wymagać analizy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecznictwie, w kontekście ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 11/15?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia, ponieważ kwestie te zostały już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego III PZP 2/17 i późniejszym orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podnoszone przez skarżącą zagadnienia prawne dotyczące ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym zostały już wyjaśnione i ujednolicone w uchwale składu siedmiu sędziów III PZP 2/17 oraz w licznych późniejszych wyrokach. Wskazano, że art. 77^5 k.p. nadal ma zastosowanie, a ryczałt jest świadczeniem kompensacyjnym, należnym nawet w przypadku braku faktycznego poniesienia kosztów noclegu.
Jaki jest charakter prawny świadczenia z tytułu ryczałtu za nocleg w podróży służbowej – czy ma charakter realny, czy abstrakcyjny, tzn. czy jest należny bez względu na zaistnienie faktu poniesienia kosztów noclegu przez pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ryczałt za nocleg ma charakter kompensacyjny i jest należny pracownikowi niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów, nawet jeśli spał w kabinie pojazdu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że istota ryczałtu jako świadczenia kompensacyjnego polega na tym, że jest on oderwany od rzeczywiście poniesionych kosztów. Nawet jeśli pracownik nie poniósł kosztów noclegu (np. spał w kabinie pojazdu), ryczałt mu przysługuje, stanowiąc dodatkowy dochód.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powód |
| C. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 77⁵ § § 2-4
Kodeks pracy
Ma odpowiednie zastosowanie do czasu pracy kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym. W przypadku braku uregulowania w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę, stosuje się przepisy wykonawcze wydane na podstawie § 2.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.c.p.k. art. 21 a
Ustawa o czasie pracy kierowców
Przepis został usunięty przez Trybunał Konstytucyjny, ale jego wpływ na sytuację prawną kierowców został oceniony w orzecznictwie SN.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Potwierdza zastosowanie ogólnych reguł rozliczania kosztów podróży służbowej do kierowców.
u.c.p.k. art. 4
Ustawa o czasie pracy kierowców
Potwierdza zastosowanie ogólnych reguł rozliczania kosztów podróży służbowej do kierowców.
Dz.U. z 2012 r., poz. 1155 art. 9 § ust. 1 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Dotyczy wysokości oraz warunków ustalania należności z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.
Dz.U. z 2013 r., poz. 167 art. 16 § ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
Dotyczy należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego III PZP 2/17 i późniejszym orzecznictwie, co wyklucza potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. • Ryczałt za nocleg ma charakter kompensacyjny i jest należny niezależnie od faktycznego poniesienia kosztów.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych dotyczących ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 11/15. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie charakteru ryczałtu za nocleg (realny czy abstrakcyjny).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. • Przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego jest jednak sam przepis, a nie rozstrzygnięcie konkretnego sporu. • Rzeczą skarżącego jest zaś wykazanie, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, ze sprecyzowaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które to orzecznictwo należy przytoczyć. • Istota ryczałtu jako świadczenia kompensacyjnego polega na tym, że świadczenie wypłacane w takiej formie z założenia jest oderwane od rzeczywiście poniesionych kosztów. • Nawet jeżeli pracownik kosztów tych rzeczywiście nie poniesie, to i tak przysługuje mu ustalony ryczałt, który stanowi wówczas jego dodatkowy dochód.
Skład orzekający
Leszek Bielecki
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego dotycząca ryczałtu za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym, potwierdzająca jego kompensacyjny charakter i stosowanie art. 77^5 k.p."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii ryczałtu za noclegi w transporcie międzynarodowym; zastosowanie do innych świadczeń lub sytuacji może wymagać analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ryczałtów za noclegi kierowców, który budzi wiele wątpliwości i jest przedmiotem licznych sporów. Orzeczenie SN wyjaśnia ugruntowaną linię orzeczniczą w tym zakresie.
“Ryczałt za nocleg kierowcy: czy zawsze się należy, nawet jeśli spałeś w kabinie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.