I PKN 413/00Sprawy o zasiłek przedemerytalny administracyjne kontrola NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powódki Teresy P., która domagała się ustalenia okresu zatrudnienia w celu uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Sądy niższych instancji oddaliły jej powództwo, uznając brak interesu prawnego w ustaleniu faktu prawotwórczego oraz wskazując na niewłaściwy tryb dochodzenia roszczenia. Sąd Okręgowy w Opolu oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu, który również oddalił powództwo o sprostowanie świadectwa pracy i ustalenie okresu zatrudnienia. Powódka wniosła kasację do Sądu Najwyższego, argumentując naruszenie prawa materialnego, w tym art. 189 KPC, przez błędne przyjęcie braku interesu prawnego. Twierdziła, że art. 117 ustawy o emeryturach i rentach FUS stanowi samodzielną podstawę dla powództwa z art. 189 KPC, ograniczając możliwość dowodzenia okresów składkowych zeznaniami świadków w postępowaniu administracyjnym. Sąd Najwyższy oddalił kasację. W uzasadnieniu wskazano, że sprawy o zasiłek przedemerytalny są sprawami administracyjnymi, podlegającymi kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie sprawami cywilnymi. Podkreślono, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 KPA, dopuszczają dowodzenie faktów zeznaniami świadków w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Najwyższy uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu okresu zatrudnienia, ponieważ jej celem było uzyskanie dowodu do przyznania świadczenia z zabezpieczenia społecznego, a nie likwidacja stanu niepewności prawnej. Ponadto, powódka nie zgłaszała zastrzeżeń do treści świadectwa pracy przez ponad trzydzieści lat.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru spraw o zasiłek przedemerytalny jako administracyjnych i podlegających kontroli NSA, a także kryteriów interesu prawnego w sprawach o ustalenie okresu zatrudnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej zasiłku przedemerytalnego i jego związku z postępowaniem administracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprawy o zasiłek przedemerytalny są sprawami administracyjnymi podlegającymi kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy sprawami cywilnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprawy o zasiłek przedemerytalny są sprawami administracyjnymi i decyzje w ich przedmiocie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sprawy o zasiłek przedemerytalny należą do spraw administracyjnych, a nie cywilnych, zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Czy pracownik ma interes prawny w ustaleniu przez sąd cywilny okresu zatrudnienia, jeśli celem jest uzyskanie świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie ma interesu prawnego w ustaleniu przez sąd cywilny okresu zatrudnienia, jeśli celem jest uzyskanie świadczenia przedemerytalnego, a nie likwidacja stanu niepewności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu okresu zatrudnienia, ponieważ jej celem było uzyskanie dowodu do przyznania świadczenia z zabezpieczenia społecznego, a nie ustalenie niepewnego stosunku prawnego. Ponadto, możliwość dowodzenia posiadania okresu uprawniającego do emerytury w postępowaniu o zasiłek przedemerytalny uzasadnia brak interesu prawnego w ustaleniu tego faktu przez sąd cywilny.
Czy art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ogranicza możliwość dowodzenia okresów składkowych zeznaniami świadków w postępowaniu przed organem rentowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie wprowadza ograniczeń w dowodzeniu zeznaniami świadków faktów mających znaczenie dla ustalenia prawa do świadczeń przewidzianych w tej ustawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w postępowaniu przed organem rentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 KPA, który dopuszcza dowodzenie zeznaniami świadków. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia o ograniczeniu prawa do dowodzenia okresów składkowych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Teresa P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakłady Cukiernicze „C.” Spółdzielnia Pracy w B. | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Opolu | organ_państwowy | koszty |
| adwokat Paweł N. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
u.z.p.b.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Sprawy o zasiłek przedemerytalny przewidziany w tej ustawie są sprawami administracyjnymi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Błędne przyjęcie braku interesu prawnego po stronie powódki w zakresie domagania się ustalenia okresu zatrudnienia.
k.p. art. 97 § § 21
Kodeks pracy
Pracownik może żądać przed sądem sprostowania świadectwa pracy w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia o odmowie jego sprostowania przez pracodawcę.
u.e.r.f.u.s. art. 117 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie wprowadza ograniczeń w dowodzeniu zeznaniami świadków faktów mających znaczenie dla ustalenia prawa do świadczeń.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
u.n.s.a. art. 16
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Decyzje w sprawach o zasiłek przedemerytalny podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy o zasiłek przedemerytalny są sprawami administracyjnymi, a nie cywilnymi. • Powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu okresu zatrudnienia przez sąd cywilny. • Przepisy KPA dopuszczają dowodzenie zeznaniami świadków w postępowaniu przed organem rentowym.
Odrzucone argumenty
Art. 117 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ogranicza dowodzenie zeznaniami świadków w sprawach o zasiłek przedemerytalny. • Powódka ma interes prawny w ustaleniu okresu zatrudnienia przez sąd cywilny w celu uzyskania zasiłku przedemerytalnego.
Godne uwagi sformułowania
Sprawy o zasiłek przedemerytalny [...] są sprawami administracyjnymi i decyzje w ich przedmiocie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu faktu prawotwórczego, iż jej okres zatrudnienia [...] wykraczał poza odnotowany w świadectwie pracy. • Celem jej powództwa jest [...] uzyskanie dowodu koniecznego do przyznania jej świadczenia z zabezpieczenia społecznego.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru spraw o zasiłek przedemerytalny jako administracyjnych i podlegających kontroli NSA, a także kryteriów interesu prawnego w sprawach o ustalenie okresu zatrudnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej zasiłku przedemerytalnego i jego związku z postępowaniem administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię rozgraniczenia między postępowaniem administracyjnym a cywilnym w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla praktyków.
“Zasiłek przedemerytalny: Sprawa administracyjna czy cywilna? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
koszty pomocy prawnej: 100 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.