Orzeczenie · 1998-09-02

I PKN 294/98Oddalenie kasacji w sprawie zwolnienia z pracy

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-09-02
SNPrawo pracyrozwiązanie stosunku pracyŚrednianajwyższy
wypowiedzenie umowy o pracęprzyczyny ekonomiczneredukcja zatrudnieniadziałalność związkowakasacjaSąd Najwyższyochrona pracownika

Sprawa dotyczyła powództwa Jadwigi R. przeciwko Powszechnej Spółdzielni Spożywców „S.” o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia umowy o pracę i przywrócenie do pracy. Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił powództwo, a Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach oddalił apelację powódki. Ustalono, że powódka pracowała od 1976 r. i została zwolniona z przyczyn ekonomicznych w ramach redukcji zatrudnienia, która objęła 115 osób. Sąd Wojewódzki potwierdził, że zwolnienie było uzasadnione ekonomicznie i nie miało związku z działalnością związkową powódki, która ustała w 1995 r. Kasacja powódki podtrzymywała zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 45 § 2 KP oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w granicach kasacji, zważył, że brak wskazania konkretnych przepisów postępowania naruszonych przez sąd drugiej instancji powoduje związanie ustaleniami faktycznymi. Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych, bez powiązania z działalnością związkową, co było uzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 KP w związku z ustawą o zwolnieniach z pracy. Sąd Najwyższy uznał również za niezrozumiały zarzut naruszenia art. 45 § 2 KP, gdyż dyspozycja tego przepisu dopuszcza zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy, a sąd pierwszej instancji oddalając powództwo, orzekał na podstawie art. 45 § 1 KP. Omyłkowe powołanie w uzasadnieniu przepisu, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, nie zwalnia skarżącego od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialnego, która była zastosowana. Wobec braku wskazania podstaw kasacji, Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 KPC.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wykazanie zarzutów kasacyjnych, znaczenie ustaleń faktycznych sądu niższej instancji, interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z kasacją.

Zagadnienia prawne (3)

Czy omyłkowe powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisu prawa materialnego, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, zwalnia skarżącego od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialnego, która faktycznie była podstawą rozstrzygnięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, omyłkowe powołanie w uzasadnieniu przepisu, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, nie zwalnia skarżącego od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialnego, która faktycznie była zastosowana lub mogła być zastosowana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji i wymaga wskazania przepisów prawa materialnego lub procesowego, które zdaniem skarżącego naruszył ten sąd. Niewyjaśnienie przez sąd drugiej instancji podstawy prawnej orzeczenia nie zwalnia skarżącego od wskazania materialnoprawnej podstawy kasacyjnej.

Czy wypowiedzenie umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych, w sytuacji gdy pracownik pełnił wcześniej funkcję związkową, może być uznane za szykanę za działalność związkową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zwolnienie nastąpiło z rzeczywistych przyczyn ekonomicznych, które były podstawą redukcji zatrudnienia, i nie ma związku z działalnością związkową pracownika, która ustała wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniach faktycznych sądu drugiej instancji, zgodnie z którymi wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło wyłącznie z przyczyn ekonomicznych dotyczących pracodawcy i bez powiązania z działalnością związkową powódki, która zakończyła się w 1995 r. Zwolnienia były częścią szerszej redukcji zatrudnienia.

Czy zarzut naruszenia art. 45 § 2 KP jest zasadny, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia, a nie orzekał o odszkodowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 45 § 2 KP jest niezasadny w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w oparciu o art. 45 § 1 KP (a contrario), a nie o art. 45 § 2 KP, który dopuszcza zasądzenie odszkodowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że dyspozycja art. 45 § 2 KP dopuszcza alternatywne zasądzenie odszkodowania w miejsce orzeczenia o bezskuteczności wypowiedzenia lub przywrócenia do pracy, jeżeli sąd ustali niemożliwość lub niecelowość reaktywowania stosunku pracy. Oddalenie powództwa w istocie rzeczy nastąpiło na podstawie art. 45 § 1 KP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Powszechna Spółdzielnia Spożywców „S.” w Z.

Strony

NazwaTypRola
Jadwiga R.osoba_fizycznapowódka
Powszechna Spółdzielnia Spożywców „S.” w Z.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

KP art. 45 § 1

Kodeks pracy

Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych dotyczących pracodawcy.

ustawa o zwolnieniach z pracy art. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

ustawa o zwolnieniach z pracy art. 10

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Pomocnicze

KP art. 45 § 2

Kodeks pracy

Dopuszcza możliwość alternatywnego zasądzenia odszkodowania w miejsce orzeczenia o bezskuteczności wypowiedzenia lub przywrócenia do pracy, jeżeli sąd pracy ustali niemożliwość lub niecelowość reaktywowania stosunku pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z przyczyn ekonomicznych dotyczących pracodawcy. • Brak powiązania zwolnienia z działalnością związkową powódki. • Omyłkowe powołanie w uzasadnieniu przepisu, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, nie zwalnia od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialnego. • Brak wskazania konkretnych przepisów prawa procesowego naruszonych przez sąd drugiej instancji skutkuje związaniem ustaleniami faktycznymi.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 45 § 2 KP. • Błędna ocena okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

Omyłkowe powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego kasacją wyroku przepisu prawa materialnego, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, nie zwalnia skarżącego od wykazania zarzutu naruszenia normy prawa materialnego. • Z miarodajnie ustalonych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że wypowiedzenie powódce umowy o pracę nastąpiło wyłącznie z przyczyn ekonomicznych dotyczących pracodawcy i bez żadnego powiązania z działalnością związkową powódki.

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Maria Mańkowska

sędzia

Zbigniew Myszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie zarzutów kasacyjnych, znaczenie ustaleń faktycznych sądu niższej instancji, interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn ekonomicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z kasacją.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony pracownika przed nieuzasadnionym zwolnieniem, a także kwestii formalnych związanych z procedurą kasacyjną. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy.

“Czy błąd w uzasadnieniu wyroku przekreśla szanse na wygraną w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst