I PKN 240/00

Wyrok z dnia 7 lutego 2001 r. 
I PKN 240/00 
 
1. Brak obowiązku wykonywania pracy przez odwołanego pracownika w 
okresie wypowiedzenia (art. 71 KP) nie jest przeszkodą do udzielenia mu w tym 
czasie urlopu wypoczynkowego. 
2. Pracownik nie ma obowiązku złożenia wniosku o przesunięcie terminu 
rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego, jeżeli pracodawca wie o usprawiedliwio-
nej przyczynie uniemożliwiającej wykorzystanie udzielonego urlopu. 
 
 
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: 
Katarzyna Gonera, Walerian Sanetra. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2001 r. sprawy z powództwa 
Józefy S. przeciwko B. Teatrowi Dramatycznemu w K. o ekwiwalent pieniężny za nie 
wykorzystany urlop wypoczynkowy, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku 
Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie 
z dnia 10 grudnia 1999 r. [...] 
 
 
o d d a l i ł   kasację. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz-
nych w Koszalinie z dnia 10 grudnia 1999 r. [...] wniósł B. Teatr Dramatyczny [...] w 
K. Zaskarżonym wyrokiem oddalono jego apelację od wyroku Sądu pierwszej instan-
cji zasądzającego od pozwanego na rzecz powódki Józefy S. kwotę 7012, 59 zł wraz 
z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 1999 r. do dnia zapłaty, nadając rygor 
natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia po-
wódki w kwocie 3986,40 zł. Sądy obu instancji powołały się na przepisy art. 165 KP i 
§ 5 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzie-
lania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu 
oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14), uznając, iż powódka 

 
2
nie mogła rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyny usprawiedliwionej 
czasową niezdolnością do pracy wywołaną chorobą, a pozwany – mimo ciążącego 
na nim obowiązku - nie uzgodnił z powódką przesunięcia terminu urlopu. 
W kasacji strona pozwana zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialne-
go przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 8 i 165 KP i § 5 rozporządzenia 
Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. poprzez błędne przyjęcie 
stanu faktycznego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie. 
Podniesiono, że powódka została odwołana ze stanowiska i w okresie biegu wypo-
wiedzenia nie miała obowiązku wykonywania pracy. 
W odpowiedzi na kasację powódka wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Kasacja jest nieuzasadniona. Bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów 
art. 8 i 165 KP i § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycz-
nia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, 
ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego 
za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14).  
Celem urlopu wypoczynkowego jest wypoczynek i regeneracja sił, a pracow-
nik, u którego stwierdzono czasową niezdolność do pracy zaistniałą wskutek choro-
by, nie jest w stanie wykorzystać tego okresu zgodnie z jego przeznaczeniem. 
Udzielenie zatem pracownikowi urlopu w okresie jego niezdolności do pracy jest nie-
zgodne z regulacją prawną dotyczącą urlopów wypoczynkowych i nie rodzi skutków 
prawnych. W niniejszej sprawie, mimo iż powódka była czasowo niezdolna do pracy 
(co zostało odpowiednio udokumentowane), pozwany nie przesunął jej urlopu wypo-
czynkowego na późniejszy termin, do czego był obowiązany na podstawie przepisów 
art. 165 pkt 1 KP i § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 
stycznia 1997 r .  
Sądy obu instancji słusznie zatem oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach 
art. 165 KP i § 5 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1997 r. Zgodnie bowiem z art. 165 
pkt 1 KP czasowa niezdolność do pracy wskutek choroby jest jedną z przyczyn 
usprawiedliwiających nieobecność pracownika w pracy, uniemożliwiającą mu rozpo-
częcie urlopu wypoczynkowego. W przypadku zaistnienia powyższej sytuacji praco-
dawca obowiązany jest przesunąć pracownikowi urlop na termin późniejszy. Powyż-

 
3
szy przepis dotyczy zatem sytuacji, w której urlop wypoczynkowy jeszcze się nie roz-
począł, a pracownik może udokumentować czasową niezdolność do pracy zaistniałą 
wskutek choroby, stanowiącą przeszkodę w rozpoczęciu wykorzystywania przez 
niego urlopu. Ponadto należy dodać, iż dla zaistnienia po stronie pracodawcy obo-
wiązku przesunięcia terminu rozpoczęcia przez pracownika urlopu wystarczające jest 
już samo powzięcie przez niego wiadomości o istnieniu usprawiedliwionej nieobec-
ności pracownika w pracy. Pracownik natomiast ze swej strony nie jest zobowiązany 
do występowania w tej sprawie z wnioskiem do pracodawcy. Nadto zgodnie z § 5 
rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1997 r., w okolicznościach uzasadniających prze-
sunięcie urlopu na inny termin niż określony w planie urlopów pracodawca jest obo-
wiązany udzielić pracownikowi niewykorzystanego urlopu w terminie z nim uzgodnio-
nym. Nie ma również znaczenia, czy do przesunięcia terminu rozpoczęcia urlopu 
doszło na podstawie przyczyn fakultatywnych wynikających z treści art. 164 KP, czy 
też obligatoryjnych wynikających z treści art. 165 KP – jak w niniejszej sprawie. Ure-
gulowania te stanowią uszczegółowienie pracowniczego prawa do wypoczynku wy-
rażonego w art. 14 KP, którego jednym z podstawowych elementów jest coroczny 
płatny urlop wypoczynkowy. Gwarancję tego prawa zawiera Konstytucja w art. 66.  
Chybiony jest również kasacyjny zarzut naruszenia art. 8 KP. Słusznie bowiem 
zauważył Sąd drugiej instancji, iż dopiero zaistnienie sytuacji nietypowych, w których 
zastosowane prawo tworzy stan niezgodny z oczekiwaniami społecznymi i pow-
szechnym poczuciem sprawiedliwości, usprawiedliwia odesłanie do klauzul general-
nych. W niniejszej sprawie natomiast nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Sam 
fakt, że powódka w okresie wypowiedzenia nie była obowiązana do pracy (art. 71 
KP) i nabywała prawo do wynagrodzenia (art. 70 § 2 KP) nie jest przeszkodą do 
udzielenia jej urlopu w tym czasie. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań Sądu 
Najwyższego, który w wyroku z dnia 13 kwietnia 1999 r., I PKN 1/99 (OSNAPiUS 
2000 nr 12, poz.458), uznał, iż „Pracownik zwolniony z obowiązku wykonywania 
pracy w okresie wypowiedzenia stosunku pracy wskutek odwołania ze stanowiska 
(art. 71 KP) mógł być zobowiązany przez pracodawcę do wykorzystania bieżącego 
urlopu wypoczynkowego (art. 170 KP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 
czerwca 1996 r.)”. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał, 
iż brak obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia nie jest równoznacz-
ny z zerwaniem więzów łączących pracownika z pracodawcą i ustaniem wszelkich 
jego obowiązków wynikających ze stosunku pracy, pracodawca może bowiem w tym 

 
4
czasie żądać od pracownika wypełnienia konkretnych powinności. Z tych względów, 
Sąd Najwyższy uznał, że ustawowe zwolnienie pracownika od obowiązku świadcze-
nia pracy nie oznacza absolutnej swobody pracownika i nie może być utożsamiane z 
okresem wypoczynku lub też z czasem wolnym od pracy w rozumieniu np. art. 14 
KP, w który ingerencja pracodawcy nie jest - co do zasady - dopuszczalna. Zatem 
korzystanie przez pracownika ze zwolnienia od świadczenia pracy nie sprzeciwia się 
udzieleniu mu w tym czasie urlopu wypoczynkowego, gdyż czas ten nie został prze-
znaczony na jakiś określony cel, z którym sprzeczne byłoby korzystanie z urlopu wy-
poczynkowego. O nadużyciu prawa przez pracownika mogłaby świadczyć jego nie-
uzasadniona odmowa przyjęcia propozycji wykorzystania urlopu w okresie niewyko-
nywania pracy na podstawie art. 71 KP. Należałoby wówczas ocenić, czy nie stanowi 
to nadużycia wynikającego z § 5 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 1997 r. prawa pra-
cownika do wyrażenia zgody na ustalenie nowego terminu urlopu, który nie został 
wykorzystany zgodnie z planem z powodu choroby pracownika. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 
39312 KPC. 
========================================