I PKN 231/00

Wyrok z dnia 7 lutego2001 r. 
I PKN 231/00 
 
Do obliczenia terminu, o którym stanowi art. 177 § 3 KP ma zastosowanie 
art. 112 KC. 
 
 
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera 
(sprawozdawca), Walerian Sanetra. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2001 r. sprawy z powództwa 
Wiesławy N. przeciwko Joannie L. o ustalenie, zapłatę wynagrodzenia i ekwiwalent 
za urlop wypoczynkowy, na skutek kasacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego-
Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 28 października 1999 
r. [...] 
 
o d d a l i ł   kasację. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Inowrocławiu wyrokiem z 28 czerwca 1999 r. 
ustalił, że powódkę Wiesławę N. i pozwaną Joannę L. - właścicielkę Sklepu Ogólno-
spożywczego „V.” w I. łączyła umowa o pracę w okresie od 12 lipca 1998 r. do 18 
lutego 1999 r., a ponadto zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.225 zło-
tych brutto tytułem wynagrodzenia (za pracę) za okres od 15 sierpnia 1998 r. do 18 
lutego 1999 r. oraz kwotę 325 złotych tytułem ekwiwalentu za 13 dni urlopu wypo-
czynkowego niewykorzystanego w 1998 r. - łącznie 3.550 złotych wraz z odsetkami. 
 
Sąd Pracy ustalił, że strony zawarły umowę o pracę na stanowisku sprzedaw-
cy na okres próbny trzech miesięcy, poczynając od 11 kwietnia 1998 r. Drugą umowę 
o pracę zawarły 12 lipca 1998 r. na czas określony do 14 sierpnia 1998 r. W sierpniu 
1998 r. powódka dowiedziała się, że jest w ciąży, o czym 11 sierpnia 1998 r. powia-
domiła pracodawcę. W dniu 21 sierpnia 1998 r. powódka przedłożyła pozwanej za-
świadczenie lekarskie z tego samego, dnia stwierdzające, że jest w czternastym ty-
godniu ciąży. W dniu 18 lutego 1999 r. powódka urodziła córkę. Uwzględniając rosz-

 
2
czenia powódki Sąd Rejonowy podniósł, że dla ustalenia czasu trwania stosunku 
pracy łączącego strony istotną okolicznością było to, czy w dniu rozwiązania termi-
nowej umowy o pracę, to jest w dniu 14 sierpnia 1998 r., powódka podlegała ochro-
nie przewidzianej w art. 177 § 3 KP. Zgodnie z tym przepisem umowa o pracę za-
warta na czas określony lub czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny 
przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego mie-
siąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Sąd Rejonowy ustalił - na podstawie 
zaświadczenia lekarskiego z 21 sierpnia 1998 r. - że tego dnia powódka była w 
czternastym tygodniu ciąży. Oznacza to, że w dniu rozwiązania umowy o pracę - 14 
sierpnia 1998 r. - była w trzynastym tygodniu ciąży, czyli po upływie trzeciego mie-
siąca ciąży, a więc zgodnie z art. 177 § 3 KP umowa o pracę uległa przedłużeniu do 
dnia porodu, to jest do 18 lutego 1999 r. Konsekwencją uznania, że nastąpiło prze-
dłużenie czasu trwania umowy o pracę, było zasądzenie na rzecz powódki wynagro-
dzenia za okres do 18 lutego 1999 r. (na podstawie art. 50 § 3, 4 i 5 KP) oraz ekwi-
walentu za 13 dni urlopu wypoczynkowego (na podstawie art. 1551 § 1 pkt 2b KP, art. 
154 § 1 pkt 3 KP oraz art. 171 KP). 
 
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy wyro-
kiem z 28 października 1999 r. oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Pracy. W 
apelacji pozwana kwestionowała ustalenie faktyczne, że w dniu 14 sierpnia 1998 r. 
ciąża powódki trwała już ponad trzy miesiące, podczas gdy z zebranego materiału 
wynika, że tego dnia powódka była w trzecim miesiącu ciąży, co wykluczało ochronę 
jej stosunku pracy na podstawie art. 177 § 3 KP. 
 
Oddalając apelację Sąd Okręgowy wywiódł, że skoro zgodnie z zaświadcze-
niem lekarskim powódka znajdowała się w dniu 21 sierpnia 1998 r. w czternastym 
tygodniu ciąży, to nie można twierdzić, że tydzień wcześniej - w dniu 14 sierpnia 
1998 r. - nie znajdowała się w czwartym miesiącu ciąży. „Prosty rachunek” wskazuje 
bowiem na to, że - stosując najmniej korzystny dla powódki sposób obliczenia stanu 
zaawansowania ciąży - w dniu rozwiązania umowy o pracę powódka musiała być co 
najmniej w pierwszym dniu trzynastego tygodnia ciąży, a to oznacza, że ma do niej 
zastosowanie art. 177 § 3 KP. 
 
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wniosła pozwana, zaskarżając wyrok 
ten w całości. Jako podstawę kasacji skarżąca wskazała naruszenie prawa material-
nego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie art. 117 § 3 KP w związku z art. 114 
KC przez przyjęcie, przez Sądy pierwszej i drugiej instancji, że powódka w chwili 

 
3
rozwiązania z nią umowy o pracę znajdowała się po upływie trzeciego miesiąca 
ciąży, a więc w takim okresie ciąży, który nie pozwalał na rozwiązanie z nią umowy o 
pracę i prowadził do przedłużenia tej umowy do czasu porodu. Skarżąca wniosła o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 
Sądowi drugiej instancji. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
 
Kasacja nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie zawiera jakie-
gokolwiek uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 114 KC. Nie wiadomo zatem, na 
czym miało - zdaniem skarżącej - polegać naruszenie tego przepisu przez Sąd 
Okręgowy. Przepis ten stanowi, że jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub 
latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a 
rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć. Jak wynika zatem bezpośrednio z przytoczonej 
treści art. 114 KC, przepis ten określa metodę obliczania terminów, których ciągłość 
nie jest wymagana. Tymczasem w odniesieniu do terminu, o którym stanowi art. 177 
§ 3 KP, a mianowicie do określenia chwili upływu trzeciego miesiąca ciąży, ciągłość 
jest z oczywistych względów wymagana i konieczna. Do obliczania terminów cią-
głych zastosowanie znajduje art. 112 KC. Naruszenia tego przepisu kasacja jednak 
nie zarzuca, a zatem jego ewentualnego naruszenia przez Sąd Okręgowy nie można 
wziąć pod rozwagę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 
 
Istotą ustaleń faktycznych Sądu było to, czy powódka zaszła w ciążę przed, 
czy po 14 maja 1998 r. i czy w związku z tym w chwili rozwiązania umowy o pracę w 
dniu 14 sierpnia 1998 r. znajdowała się w trzecim (przed upływem trzeciego) miesią-
cu ciąży, czy też w czwartym (po upływie trzeciego) miesiącu ciąży. Tego Sąd Okrę-
gowy bezpośrednio nie ustalił, mimo że było to możliwe, choćby z uwagi na znaną 
datę narodzin dziecka powódki (18 lutego 1999 r.) oraz określony przez lekarzy czas 
trwania ciąży (poród odbył się w czterdziestym pierwszym tygodniu ciąży). Sąd ustalił 
natomiast pośrednio, że w dniu 14 sierpnia 1998 r. powódka znajdowała się po upły-
wie trzeciego miesiąca ciąży. Nawet jeśli ustalenie to jest wadliwe, nie można go 
skutecznie podważyć w postępowaniu kasacyjnym ze względu na brak w kasacji sto-
sownych zarzutów naruszenia przepisów postępowania odnoszących się do doko-
nywania ustaleń faktycznych. Skoro bowiem kasacja nie została oparta na podstawie 
naruszenia przepisów postępowania, to w postępowaniu kasacyjnym wiążący jest 

 
4
stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonego wyroku (art. 39311 i art. 
39315 KPC). W uzasadnieniu kasacji w istocie kwestionuje się ustalenie faktyczne 
dotyczące tego, że powódka w dniu 14 sierpnia 1998 r. znajdowała się w takim sta-
nie zaawansowania ciąży, który sprawiał, że powinna zostać objęta ochroną przed 
rozwiązaniem stosunku pracy, o jakiej mowa w art. 177 § 3 KP. Bez odpowiednich 
zarzutów procesowych kwestionowanie tego ustalenia jest nieskuteczne. 
 
Jeżeli zarzuty uzasadnienia kasacji odnieść do sposobu liczenia terminów, to 
są one również nieskuteczne o tyle, o ile nie wskazuje się w kasacji na takie przepisy 
prawa materialnego, które dotyczą tejże materii (sposobu liczenia terminów cią-
głych). Nie jest wystarczające wskazanie w petitum kasacji, że został naruszony art. 
177 § 3 KP, ponieważ nie reguluje on w ogóle kwestii liczenia terminów. Przepis ten 
jest oczywisty w swojej treści, a zatem ustalenie faktyczne dotyczące tego, że pra-
cownica znajdowała się w chwili, w której miało nastąpić rozwiązanie umowy termi-
nowej, po upływie trzeciego miesiąca ciąży, powoduje natychmiastowe uruchomienie 
mechanizmu ochronnego przewidzianego w tym przepisie.  
 
Oczywiście błędny jest pogląd Sądu Rejonowego, powtórzony bezkrytycznie 
przez Sąd Okręgowy, że skoro powódka była w dniu 14 sierpnia 1998 r. na początku 
trzynastego tygodnia ciąży, to automatycznie oznacza to, że była po trzecim miesią-
cu ciąży. Zbyt dużym uproszczeniem jest przyjęcie, że miesiąc liczy cztery tygodnie 
(skoro poza lutym każdy inny miesiąc jest dłuższy niż cztery tygodnie), a więc trzy 
miesiące to dwanaście tygodni. Ze względu na ilość dni w miesiącu (28, 29, 30 lub 
31) okres trzech miesięcy liczy faktycznie 90 - 92 dni, co długotrwałością odpowiada 
okresowi trzynastu tygodni (dziewięćdziesięciu jeden dni), a zatem początek trzyna-
stego tygodnia nie oznacza, że doszło już do upływu trzech miesięcy. Jednakże ten 
błędny pogląd co do przeliczenia tygodni na miesiące (lub miesięcy na tygodnie) nie 
został w kasacji skutecznie zakwestionowany wobec braku adekwatnego zarzutu 
naruszenia przepisu prawa materialnego odnoszących się do sposobu liczenia termi-
nów ciągłych, co ostatecznie czyni kasację bezzasadną. 
 
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 
========================================