I PKN 192/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika, Józefa S., o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, które przepracował na stanowisku inspektora nadzoru. Powód domagał się kwoty 9.931 zł z odsetkami. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, argumentując, że stanowisko inspektora nadzoru jest samodzielne, co zgodnie z ówczesnymi przepisami (art. 135 § 1 KP) pozwalało na zatrudnienie pracownika w razie konieczności poza normalnymi godzinami pracy, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia. Sąd Najwyższy w swojej kasacji podkreślił, że pracownik na samodzielnym stanowisku sam określał potrzebę przebywania na budowie i nie podlegał kontroli przełożonych. Sąd Najwyższy oddalił również argumentację dotyczącą podróży służbowej, wskazując, że powód otrzymywał należności z tytułu delegacji i za prowadzenie samochodu, a sama podróż nie stanowiła wykonywania pracy. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja nie może obejmować żądań, które nie były przedmiotem sporu w niższych instancjach, a ustalenia faktyczne sądów obu instancji (dotyczące samodzielności stanowiska) wiążą Sąd Najwyższy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących godzin nadliczbowych dla pracowników na samodzielnych stanowiskach pracy.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed zmian, ale zasada samodzielności stanowiska i jej konsekwencje dla czasu pracy pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik zatrudniony na samodzielnym stanowisku pracy, który sam decyduje o konieczności pracy w godzinach nadliczbowych, ma prawo do dodatkowego wynagrodzenia za te godziny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik zatrudniony na samodzielnym stanowisku pracy, którego czas pracy nie może być ściśle kontrolowany, nie ma prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeśli sam decyduje o konieczności jej wykonywania.
Uzasadnienie
Przepisy (art. 135 KP i rozporządzenie RM z 1974 r.) wyłączają prawo do dodatkowego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe dla pracowników na samodzielnych stanowiskach, którzy sami decydują o czasie pracy. Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, że powód zajmował takie stanowisko, wiążą Sąd Najwyższy.
Czy kasacja może obejmować żądania, które nie były przedmiotem sporu w sądach niższych instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja nie może obejmować żądań, które nie stanowiły przedmiotu sporu rozpoznanego przez sądy obu instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że rozpoznaje kasację w jej granicach, a zatem na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez sądy niższych instancji i nie może rozszerzać przedmiotu sporu.
Czy czas podróży służbowej, po zakończeniu pracy na budowie do powrotu do zakładu pracy, stanowi wykonywanie pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, jeśli pracownik otrzymuje należności z tytułu delegacji?
Odpowiedź sądu
Nie, sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy w rozumieniu art. 80 KP, zwłaszcza gdy pracownik otrzymuje należności z tytułu delegacji.
Uzasadnienie
Powód otrzymywał należności z tytułu delegacji służbowej oraz za prowadzenie samochodu, co wykluczało możliwość dochodzenia dodatkowego wynagrodzenia za czas podróży jako pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef S. | osoba_fizyczna | powód |
| [...] Zakłady Energetyczne S.A. w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 135 § § 1
Kodeks pracy
Przepisy te odmawiają pracownikom zajmującym kierownicze i inne samodzielne stanowiska pracy prawa do oddzielnego wynagrodzenia za zatrudnienie w razie konieczności poza normalnymi godzinami pracy.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 1 § § 1 ust. 2 pkt 3
Pracownikami na stanowiskach samodzielnych w rozumieniu art. 135 KP są pracownicy, których czas pracy nie może być ściśle kontrolowany w związku ze stałym samodzielnym wykonywaniem poza zakładem pracy czynności administracyjnych, kontrolnych lub innych o podobnym charakterze.
Pomocnicze
k.p. art. 80
Kodeks pracy
Sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy.
Rozporządzenie Rady Ministrów § § 3
Dotyczy dodatkowego wynagrodzenia za pracę wykonywaną na polecenie zwierzchnika w niedzielę lub święto albo, jeżeli wykonywanie pracy poza normalnymi godzinami pracy nie należało do obowiązków pracownika.
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla Pracowników [...] Zakładu Energetycznego S.A. w R. art. 21
Stanowi o dodatkowym wynagrodzeniu pracowników, którym powierzono wykonywanie dodatkowo obowiązków kierowcy służbowego pojazdu samochodowego.
KPC art. 393¹⁵
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia faktyczne są wiążące dla Sądu Najwyższego.
KPC art. 393¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stanowisko powoda było samodzielne, co wyłączało prawo do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. • Powód sam decydował o czasie pracy i nie podlegał kontroli przełożonych. • Kasacja nie może rozszerzać przedmiotu sporu.
Odrzucone argumenty
Żądanie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. • Naruszenie art. 135 KP i rozporządzenia RM z 1974 r. • Żądanie wynagrodzenia za czas podróży służbowej.
Godne uwagi sformułowania
W kasacji nie można zgłosić żądania, które nie stanowiło przedmiotu sporu rozpoznanego przez sądy obu instancji. • Powód zatrudniony na stanowisku inspektora nadzoru, zajmował stanowisko samodzielne, bowiem sam decydował o wykonaniu czynności w zakresie kontroli budów i sam regulował sobie czas pracy. • Sama podróż służbowa nie stanowi wykonywania pracy w rozumieniu art. 80 KP.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Maria Mańkowska
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących godzin nadliczbowych dla pracowników na samodzielnych stanowiskach pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed zmian, ale zasada samodzielności stanowiska i jej konsekwencje dla czasu pracy pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa pracy dotyczącą samodzielnych stanowisk i godzin nadliczbowych, co jest istotne dla prawników i pracowników.
“Samodzielne stanowisko pracy: czy pracownik sam decyduje o swoich nadgodzinach?”
Dane finansowe
WPS: 9931 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.