Orzeczenie · 2003-11-12

I PK 523/02

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-11-12
SAOSPracystosunki pracyWysokanajwyższy
karta nauczycielalikwidacja szkołyreforma oświatywypowiedzeniestosunek pracynauczycielprzyczyna wypowiedzenia

Powódka Krystyna S., zatrudniona jako pedagog szkolny, dochodziła przywrócenia do pracy po likwidacji Szkoły Podstawowej Nr 4 w K. Po serii wcześniejszych postępowań, w których kwestionowano wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, a następnie wyrok przywracający do pracy w pełnym wymiarze, dyrektor szkoły wręczył powódce pismo o rozwiązaniu umowy o pracę z powodu likwidacji szkoły. Powódka zakwestionowała tę decyzję, twierdząc m.in. że likwidacja była jedynie reorganizacją, a jej stosunek pracy nie został skutecznie rozwiązany. Sądy niższych instancji oddaliły jej powództwo. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, uznał, że likwidacja szkoły, nawet w ramach reformy ustroju szkolnego, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela. Sąd podkreślił, że proces likwidacji był formalnie przeprowadzony zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej i przepisami prawa, a sama likwidacja szkoły z dniem 31 sierpnia 2001 r. uniemożliwiała dalsze zatrudnianie powódki. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając argumentację powódki za bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielowi w związku z likwidacją szkoły lub reorganizacją placówki w ramach reformy oświaty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji reformy ustroju szkolnego z przełomu wieków; interpretacja art. 231 k.p. w kontekście zmian organizacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy reorganizacja szkoły w ramach reformy ustroju szkolnego, prowadząca do stopniowej likwidacji placówki, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wprowadzenie nowego ustroju szkolnego, związane z przekształceniami organizacyjnymi jednych szkół i likwidacją drugich, stanowi zmianę organizacyjną, o której mowa w art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela, stanowiącą przyczynę uzasadniającą rozwiązanie z nauczycielem stosunku pracy za wypowiedzeniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że reforma ustroju szkolnego, polegająca na przekształceniach i likwidacji szkół, jest zmianą organizacyjną uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę nauczycielowi. Likwidacja szkoły z dniem 31 sierpnia 2001 r. była faktyczną i prawną przyczyną rozwiązania stosunku pracy, niezależnie od trwającego procesu reorganizacji.

Czy oświadczenie pracodawcy o cofnięciu wypowiedzenia umowy o pracę jest skuteczne, jeśli pracownik nie wyraził na to zgody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, cofnięcie oświadczenia woli pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę nie jest skuteczne, jeśli pracownik nie wyraził na to zgody, a jego sprzeciw dotarł do pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na art. 61 k.c., stwierdził, że oświadczenie woli jest złożone z chwilą dojścia do adresata. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne tylko wtedy, gdy doszło jednocześnie z oświadczeniem lub wcześniej. W tej sprawie pracownica nie wyraziła zgody na cofnięcie wypowiedzenia, co zostało skutecznie zakomunikowane pracodawcy.

Czy w przypadku likwidacji szkoły, przepisy dotyczące przejęcia zakładu pracy (art. 231 k.p.) mają zastosowanie do nauczycieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, reforma ustroju szkolnego i likwidacja szkoły nie mogą być traktowane jako zwykłe przejęcie zakładu pracy w rozumieniu art. 231 k.p. Nauczyciel staje się pracownikiem nowej szkoły tylko wtedy, gdy był zatrudniony w przejmowanej szkole do chwili przejęcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy art. 231 k.p. dotyczą sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony w momencie przejęcia zakładu pracy lub jego części. W przypadku likwidacji szkoły, która zakończyła się z dniem 31 sierpnia 2001 r., a przejęcie uczniów przez inne szkoły nastąpiło później, nauczycielka pozostawała w stosunku pracy ze szkołą likwidowaną do końca jej istnienia, a zatem nie mogła być automatycznie przejęta przez inne placówki na podstawie art. 231 k.p.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalił kasację
Strona wygrywająca
Gmina K.

Strony

NazwaTypRola
Krystyna S.osoba_fizycznapowódka
Gimnazjum Publiczne w K.instytucjapozwany
Szkoła Podstawowa Nr 2 w K.instytucjapozwany
Gmina K.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.n. art. 20 § 1

Karta Nauczyciela

Zmiany organizacyjne w szkole, w tym jej likwidacja, stanowią uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielowi.

Pomocnicze

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy doszło jednocześnie lub wcześniej.

k.p. art. 231 § 1

Kodeks pracy

W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, nowy pracodawca staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy.

k.p. art. 231 § 2

Kodeks pracy

Przepis dotyczy sytuacji, gdy pracownik jest zatrudniony w momencie przejęcia zakładu pracy lub jego części.

Ustawa o systemie oświaty art. 59 § 1

Organ prowadzący szkołę może zlikwidować szkołę publiczną z końcem roku szkolnego, po zapewnieniu uczniom możliwości kontynuowania nauki.

Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego art. 2 § 1

Dotychczasowe szkoły podstawowe stają się z dniem 1 września 1999 r. sześcioletnimi szkołami podstawowymi.

Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego art. 2 § 2

Z dniem 1 września 1999 r. tworzone są gimnazja publiczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Likwidacja szkoły jako uzasadniona przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę. • Reforma ustroju szkolnego jako proces zmian organizacyjnych uzasadniających wypowiedzenie. • Nieskuteczność cofnięcia wypowiedzenia bez zgody pracownika. • Niezastosowanie art. 231 k.p. w sytuacji likwidacji szkoły i braku zatrudnienia pracownika w momencie przejęcia zadań przez inne placówki.

Odrzucone argumenty

Likwidacja szkoły była jedynie reorganizacją, a nie faktyczną likwidacją. • Stosunek pracy nie został skutecznie rozwiązany z powodu cofnięcia wypowiedzenia przez pracodawcę. • Zastosowanie art. 231 k.p. i przejęcie przez nowe szkoły w ramach reformy oświaty. • Nieważność postępowania z powodu nienależytego umocowania pełnomocników pozwanych.

Godne uwagi sformułowania

Wprowadzenie nowego ustroju szkolnego, związanego z przekształceniami organizacyjnymi jednych szkół i likwidacją drugich, jest zmianą organizacyjną, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (...), stanowiącą przyczynę uzasadniającą rozwiązanie z nauczycielem stosunku pracy za wypowiedzeniem. • Reforma ustroju szkolnego, będąca procesem dogłębnych zmian ustrojowych szkolnictwa, polegających między innymi na utworzeniu - zamiast dotychczasowych szkół podstawowych - sześcioletnich publicznych szkół podstawowych i gimnazjów, nie może być traktowana jako zwykłe przejęcie (w znaczeniu przedmiotowym) zakładu pracy lub jego części w rozumieniu art. 231 k.p. przez nowo utworzone jednostki organizacyjne ani też jako przejęcie zadań ze skutkami płynącymi z tego przepisu.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Roman Kuczyński

sędzia

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielowi w związku z likwidacją szkoły lub reorganizacją placówki w ramach reformy oświaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reformy ustroju szkolnego z przełomu wieków; interpretacja art. 231 k.p. w kontekście zmian organizacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą edukacji i prawami nauczycieli, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i edukacji.

Likwidacja szkoły jako przyczyna wypowiedzenia: Sąd Najwyższy rozstrzyga spór nauczycielki.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst