I OZ 81/26

I OZ 81/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. O., J. O. i B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1619/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte w sprawie ze skargi A. O., J. O. i B. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr DAP-WN.727.20.2023.KKW w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
A. O., J. O. i B. O. (dalej: "Skarżący"), wnieśli skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 1 sierpnia 2025 r. nr DAP-WN.727.20.2023.KKW, utrzymującą w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 13 lutego 2013 r. znak: WSPN/DW.7532.1.78.2012.EZ, stwierdzającej nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa stanowiącej działkę nr [...] (droga gminna), położonej w miejscowości [...].
W skardze wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 1619/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji"), na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że Skarżący w żaden sposób nie uzasadnili wniosku i nie wykazali istnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest zatem możliwa ocena wniosku. W ocenie Sądu I instancji, skoro nie wykazano w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak podstaw do udzielenia Skarżącym ochrony tymczasowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli Skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o zabezpieczenie skargi poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślić przy tym należy, że wstrzymanie wykonania dotyczy tylko takich decyzji, które nadają się do wykonania i podlegają wykonaniu, zwłaszcza nakładają na stronę określone obowiązki lub przyznają prawa.
Decyzja umarzająca postępowanie (jak w niniejszej sprawie), ze swej istoty, nie jest takim rodzajem aktu. Na powyższe w pierwszej kolejności zwrócić uwagę powinien Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli decyzja nie nadaje się do wykonania, to tym samym, co do zasady - nie można skutecznie też uzasadnić wniosku o jej wstrzymanie. Zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja z 29 maja 2024 r., stanowią procesową formą zakończenia postępowania i nie wywołują skutków, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie ich wykonania. Ich przedmiotem nie jest nakazane zachowanie się podmiotu uprawnionego lub zobowiązanego do wykonania, które polegałoby na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy też świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Wstrzymaniu wykonania podlegają decyzje, które nadają się do wykonania i mogą być wykonywane, zwłaszcza w trybie egzekucji. Chodzić może o takie decyzje, które nakładają na stronę pewne obowiązki lub przyznają prawa. Tymczasem zaskarżona decyzja nie ma takiego charakteru. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W orzecznictwie przyjmuje się, że także decyzje o umorzeniu postępowania nie nadają się do wykonania. Taka decyzja nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Jakkolwiek kształtuje pewien stan prawny, to jednak nie wywołuje żadnych skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to nie ma charakteru rozstrzygającego sprawę, co do istoty, ale ogranicza się do stwierdzenia jego bezprzedmiotowości ze względu na brak interesu prawnego Skarżących.
Wobec tego uznać należy, że Sąd I instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie orzekając o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 29 maja 2024 r. nr DAP-WPK-727-1-421/2022/MSte, pomimo powołania się tylko i wyłącznie na brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.