Orzeczenie · 2025-12-04

I OZ 742/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniazasiłek pielęgnacyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżącyorgandecyzjaochrona tymczasowaznaczna szkodatrudne do odwrócenia skutki

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S.F. na postanowienie WSA w Krakowie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie uchylającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Sąd I instancji uznał, że decyzja ta nie podlega wykonaniu, co wyklucza możliwość wstrzymania jej wykonania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując, że organ rozpoczął potrącenia z zasiłku mimo braku prawomocnej decyzji o nienależności świadczenia, co może wyrządzić mu znaczną szkodę. NSA przychylił się do argumentacji skarżącego. Sąd podkreślił, że decyzja uchylająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wywołuje skutki materialnoprawne i może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania. Wskazał, że potrącenia dokonane przez ZUS bez odpowiedniej decyzji były nieusprawiedliwione i mogły stanowić znaczną szkodę dla skarżącego, który jest osobą starszą, niepełnosprawną i zależną od pomocy innych. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, chroniąc skarżącego przed ryzykiem potrąceń do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, które wywołują skutki materialnoprawne, nawet jeśli nie są to typowe akty podlegające egzekucji administracyjnej. Podkreślenie znaczenia sytuacji osobistej strony przy ocenie ryzyka znacznej szkody.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiłkami pielęgnacyjnymi i potrąceniami, ale ogólne zasady dotyczące wstrzymania wykonania są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja uchylająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. i czy jej wykonanie może być wstrzymane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja uchylająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wywołuje skutki materialnoprawne i może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja uchylająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego rodzi skutki materialnoprawne, pozbawiając stronę przyznanego prawa i potencjalnie rodząc obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, co czyni ją podatną na wstrzymanie wykonania.

Czy wstrzymanie wykonania decyzji uchylającej zasiłek pielęgnacyjny jest uzasadnione w sytuacji, gdy organ rozpoczął potrącenia bez prawomocnej decyzji o nienależności świadczenia, a skarżący jest osobą starszą i niepełnosprawną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wstrzymanie wykonania jest uzasadnione, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że potrącenia dokonane przez ZUS na podstawie nieprawomocnej decyzji, bez wydania decyzji o nienależności świadczenia, były nieusprawiedliwione i mogły stanowić znaczną szkodę dla skarżącego, biorąc pod uwagę jego wiek, niepełnosprawność i trudną sytuację zdrowotną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA zostało uchylone, a wykonanie zaskarżonej decyzji SKO zostało wstrzymane.

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Pomocnicze

ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uśr art. 30

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Wskazano, że ustalenie i zwrot nienależnie pobranych świadczeń powinien nastąpić na zasadach ogólnych, po wydaniu odpowiedniej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja uchylająca prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wywołuje skutki materialnoprawne i może być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania. • Potrącenia dokonane przez ZUS bez odpowiedniej decyzji o nienależności świadczenia były nieusprawiedliwione i mogły wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę. • Sytuacja osobista skarżącego (wiek, niepełnosprawność, problemy zdrowotne) uzasadnia udzielenie ochrony tymczasowej.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że decyzja uchylająca zasiłek pielęgnacyjny nie podlega wykonaniu i dlatego brak podstaw do jej wstrzymania.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja tej treści niewątpliwie wywołuje skutki materialnoprawne, pozbawiając stronę przyznanego jej prawa, a w dalszej perspektywie rodzi skutki w postaci wydania kolejnych aktów mających na celu zwrot nienależnie pobranego świadczenia. • Nietrafnie Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i z tego względu brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania. • Za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, które wywołują skutki materialnoprawne, nawet jeśli nie są to typowe akty podlegające egzekucji administracyjnej. Podkreślenie znaczenia sytuacji osobistej strony przy ocenie ryzyka znacznej szkody."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiłkami pielęgnacyjnymi i potrąceniami, ale ogólne zasady dotyczące wstrzymania wykonania są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny może interweniować, aby chronić obywatela przed potencjalnie krzywdzącymi działaniami organów, nawet w sprawach o świadczenia socjalne. Podkreśla znaczenie procedury i ochrony prawnej dla osób w trudnej sytuacji życiowej.

Sąd wstrzymał odbieranie zasiłku pielęgnacyjnego starszej osobie. Kluczowa była ochrona przed 'znaczną szkodą'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst