Orzeczenie · 2022-12-16

I OZ 604/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2022-12-16

NSAAdministracyjneWysokansa

wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisędziaasesorzażalenieNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sprawy było zażalenie J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów i asesorów WSA od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania. Sąd I instancji uznał, że z oświadczeń sędziów nie wynikały okoliczności wskazujące na brak ich bezstronności, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających te oświadczenia. Sąd podkreślił, że niezadowolenie strony z dotychczasowych rozstrzygnięć nie jest podstawą do wyłączenia sędziego, podobnie jak fakt orzekania w innych sprawach skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, szczegółowo omówił przesłanki wyłączenia sędziego, w tym art. 18 § 1 pkt 6a PPSA, który dotyczy sytuacji, gdy sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej dotyczącej kontroli legalności decyzji lub postanowienia wydanego w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, a sprawa dotyczy skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym. NSA stwierdził, że postanowienia odmowy wszczęcia postępowania, na które skarżący wniósł skargę, nie są postanowieniami rozstrzygającymi sprawę co do istoty w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, a zatem art. 18 § 1 pkt 6a PPSA nie miał zastosowania. Sąd podkreślił również, że fakt orzekania przez sędziów w podobnych sprawach skarżącego, nawet jeśli zakończyły się one niekorzystnymi dla niego rozstrzygnięciami, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie podważa to jego bezstronności. NSA wskazał, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu i nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających jej subiektywnym interesom. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów lub asesorów. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego, interpretacja art. 18 § 1 pkt 6a PPSA, znaczenie bezstronności sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego w kontekście postępowań sądowoadministracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy fakt orzekania przez sędziów w innych, podobnych sprawach skarżącego, które zakończyły się niekorzystnymi dla niego rozstrzygnięciami, stanowi podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, fakt orzekania przez sędziów w innych, podobnych sprawach skarżącego nie stanowi podstawy do ich wyłączenia, ponieważ nie podważa to ich bezstronności, a jedynie świadczy o wykonywaniu przez nich funkcji orzeczniczych i wyrażaniu poglądów prawnych.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wykonywanie funkcji orzeczniczych przez sędziów wiąże się z oceną prawną działań administracji i wyrażaniem poglądów prawnych. Przyjęcie, że sędzia podlega wyłączeniu tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach, prowadziłoby do paraliżu sądownictwa i naruszenia zasady niezawisłości sędziowskiej. Strona nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów.

Czy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, wydane w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, może być uznane za postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a PPSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, wydane w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, a zatem art. 18 § 1 pkt 6a PPSA nie ma zastosowania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postanowienia odmowy wszczęcia postępowania, wydane w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym, nie są postanowieniami rozstrzygającymi sprawę co do istoty w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym. Tryby nadzwyczajne, takie jak wznowienie postępowania czy stwierdzenie nieważności decyzji, są odrębnymi procedurami. W związku z tym, sędziowie orzekający w sprawie skargi na takie postanowienie nie podlegają wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a PPSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono zażalenie

Oddalono zażalenie J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II SO/Ol 13/22.

Przepisy (15)

Główne

ppsa art. 18 § 1 pkt 6a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

ppsa art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

ppsa art. 22 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędziowie i asesorzy składają pisemne wyjaśnienia na podstawie tego przepisu.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

ppsa art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

kpa art. 61a § § 1