I OZ 501/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-08-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowewpis sądowyzażaleniestatus bezrobotnegozwolnienie z kosztówpostępowanie administracyjneNSA

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia, uznając, że sprawa dotycząca statusu bezrobotnego jest zwolniona z kosztów sądowych.

NSA rozpoznał zażalenie W.S. na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie WSA. Sprawa dotyczyła utraty statusu bezrobotnego. NSA uznał, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy dotyczące statusu bezrobotnego są zwolnione z kosztów sądowych. W związku z tym uchylił zaskarżone zarządzenie, stwierdzając brak podstaw do wzywania skarżącego do zapłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W.S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Poznaniu, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA. Sprawa dotyczyła decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego. Skarżący argumentował, że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy. NSA przychylił się do tego stanowiska, powołując się na art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który zwalnia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Sąd podkreślił, że zwolnienie to obejmuje całe postępowanie, w tym postępowania wpadkowe. W konsekwencji, NSA uznał zarządzenie WSA za nieprawidłowe i uchylił je na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sprawy dotyczące statusu bezrobotnego są ustawowo zwolnione z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zwolnienie to obejmuje całe postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 1 lit. b)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy dotyczące statusu bezrobotnego są zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Generalna zasada odpłatności wymiaru sprawiedliwości, od której istnieją wyjątki.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 198

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 2 § 1 pkt 7

Określa wysokość wpisu sądowego od zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca statusu bezrobotnego jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy ustawy (art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

Zwolnienie takie rozciąga się przy tym na całe postępowanie, w tym postępowania wpadkowe. Przedmiotowa sprawa mieści się zatem w katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 lit. b) p.p.s.a., w których strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, nawet w postępowaniach wpadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i specyfiki spraw o status bezrobotnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla osób zainteresowanych prawem administracyjnym i kosztami postępowania, szczególnie w kontekście statusu bezrobotnego. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zwolnieniu z opłat.

Czy musisz płacić za sądowe spory o status bezrobotnego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 501/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 239 § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 listopada 2024 r., nr PS-V.8640.171.2024.MN w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. .
Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 69/25 wezwano skarżącego W.S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 19 maja 2025 r. w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia. Podnosił w uzasadnieniu, że z uwagi na przedmiot postępowania, jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje za uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Od tej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki dwojakiego rodzaju. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części.
W katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 p.p.s.a., w których strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych wymienione zostały m.in. sprawy dotyczące statusu bezrobotnego (art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.). Zwolnienie takie rozciąga się przy tym na całe postępowanie, w tym postępowania wpadkowe.
W rozpoznawanej sprawie skargą została objęta decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 6 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Wrzesińskiego z dnia 13 września 2024 r. orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 31 lipca 2024 r. Przedmiotowa sprawa mieści się zatem w katalogu spraw wymienionych w art. 239 § 1 lit. b) p.p.s.a., w których strona jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Brak było zatem podstaw prawnych do wzywania skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 19 maja 2025 r.
Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżone zarządzenie nie było prawidłowe.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI