I OZ 406/22

I OZ 406/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Rz 472/22 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2022-05-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art 46 § 2 pkt 1 lit. b, art 57 § 1, art 58 § 1 pkt 3, art 65 § 2, art 184 w związku z art 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 819
§ 4 ust. 1
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w  postępowaniu cywilnym
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art 244, art 252
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 472/22 odrzucające skargę R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 15 lutego 2022 r., nr SKO.4160.3.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 20 marca 2022 r., R. K. (dalej również: "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 15 lutego 2022 r., nr SKO.4160.3.2022, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Wobec stwierdzonego braku formalnego i fiskalnego skargi, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z 25 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do ich uzupełnienia, poprzez podanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego. Wezwania opatrzono stosownymi pouczeniami, zawierającymi informację, że nieusunięcie braków formalnych i fiskalnych skargi, w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie jej odrzuceniem. Stosowne wezwania, wraz z odpisem odpowiedzi organu na skargę, zostały przesłane skarżącemu na wskazany adres i doręczone 27 kwietnia 2022 r. Termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie, w zakresie uzupełnienia braku formalnego w postaci wskazania numeru PESEL, z 4 maja 2022 r. Wpis od skargi uiszczono w zakreślonym terminie.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi i, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 46 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa"), odrzucił skargę. Orzekł też o zwrocie uiszczonego wpisu.
Postanowieniem z 20 czerwca 2022 r. powyższe orzeczenie zostało sprostowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w zakresie omyłek dotyczących dat wskazanych w jego uzasadnieniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że nie uzupełnił wszystkich braków formalnych skargi, do których został zobowiązany. Wyjaśnił, że korespondencja, którą otrzymał z Sądu 27 kwietnia 2022 r. zawierała: 1) pismo przewodnie i dołączone do niego zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz 2) pismo przewodnie zawierające odpis odpowiedzi organu na jego skargę. Oświadczył ponadto, że żadnego innego pisma, ani wezwania do podania numeru PESEL nie otrzymał. Wskazał, że wpis od skargi uiścił 2 maja 2022 r., a więc przed upływem zakreślonego terminu. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie przedstawił żadnego dowodu na wezwanie go do wskazania numeru PESEL, ani też na doręczenie mu takiego zobowiązania. Jego zdaniem: "wysyłanie na oddzielnym wezwaniu zobowiązania do podania numeru PESEL, byłoby niedorzecznością i najzwyklejszym marnowaniem papieru."
Podnosząc jak wyżej skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 57 § 1 ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 ppsa.
W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ppsa, poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów ppsa. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 ppsa, obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że skarga z 20 marca 2022 r. dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL skarżącego. W tej sytuacji słusznie, pismem z 25 kwietnia 2022 r., wezwano go do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Poza sporem pozostaje również, że skarżący braku tego we wskazanym wyżej terminie nie uzupełnił – PESEL strony wnoszącej podany został dopiero w złożonym zażaleniu. Z akt sprawy wynika, że wezwanie z 25 kwietnia 2022 r., wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odpisem odpowiedzi organu na skargę, zostały doręczone skarżącemu 27 kwietnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - dalej: "zpo", k. 22 akt sąd.), zatem termin do uzupełnienia powyższych braków skargi upłynął z 4 maja 2022 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowana w złożonym zażaleniu argumentacja, że skarżący nie otrzymał wezwania do nadesłania numeru PESEL, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji sprawy.
Po pierwsze, z dołączonego do akt sprawy zpo przesyłki wynika, że została ona prawidłowo zaadresowana i doręczona skarżącemu. Po drugie zaś, za bezskuteczny uznać należało zarzut dotyczący zawartości przesyłki, a w szczególności wskazanie na brak wśród doręczanych pism wezwania do podania numeru PESEL. Zauważyć tu trzeba, że w orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (zob. np.: postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2021 r., I OZ 245/21, z 25 listopada 2020 r., I OZ 929/20, z 18 lipca 2019 r., I OZ 663/19, czy z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biuletyn SN 2000, Nr 5, poz. 15).
Istotnym dla stwierdzenia prawidłowości takiego doręczenia jest, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki zpo – a więc zawartość przesyłki powinna jasno wynikać z treści rubryki "rodzaj przesyłki". Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 819, dalej: "rozporządzenie"), znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 ppsa, odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Takie sygnowanie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została opisana na formularzu potwierdzenia odbioru (zob. wyroki NSA: z 8 października 2020 r., II FSK 1072/18, z 25 września 2020 r., II FSK 1649/18, czy postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2021 r., I OZ 245/21, z 26 lutego 2021 r., III FZ 185/21, z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10).
Z analizy akt sprawy wynika, że na podany w skardze adres zostały przesłane: odpis zarządzenia z 25 kwietnia 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi wraz z pouczeniem, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi (poprzez wskazanie nr PESEL skarżącego), odpis odpowiedzi na skargę z 22 kwietnia 2022 r. oraz pouczenia. Zawartość nadanej przesyłki potwierdzają pozostawione w aktach sprawy przez pracownika sekretariatu WSA w Rzeszowie odpisy tych pism (k.: 12 do 20 akt sąd.), a przede wszystkim treść zpo (k. 22 verte akt sąd.), na którym, powyżej miejsca, w którym potwierdzono odbiór przesyłki, w rubryce "Rodzaj przesyłki" znajduje się skrótowy opis jej zawartości, z którego wynika, że przesyłka zawierała: "dor. odpisu zarz. z dnia 25.04.22r. (w.do u. w. od sk.) z poucz.+dor.wezw. (PESEL) z poucz.+ dor. odpisu odp.i na sk. z dni 22.04.2022r. z poucz+e pouczenie". Jednocześnie Sąd stwierdza, że opisany wyżej formularz zpo jest zgodny z wzorem ustalonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Opatrzony własnoręcznym podpisem przez osobę odbierającą przesyłkę (tu: skarżącego) dowód potwierdzenia odbioru zawiera więc konkretną adnotację o jej zawartości, a osoba podpisująca odbiór korespondencji poprzez sygnowanie jej podpisem tym samym poświadczyła, że odebrała wyszczególnione na zpo dokumenty, wśród nich "wezw. (PESEL)".
Prawidłowo wypełniony na formularzu zpo, stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia, pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm., dalej: "kpc"), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998). W tym właśnie zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu (zpo), a których przyjęcie pokwitował własnoręcznym podpisem, powinien ten fakt udowodnić - zgodnie z wymaganiami art. 252 kpc - co oznacza że samo twierdzenie skarżącego, że nie otrzymał przesyłki o wskazanej na dokumencie urzędowym zawartości, której to otrzymanie potwierdził na zpo, będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności tego dokumentu (czyli w tej sytuacji zawartości koperty, otrzymanej przez skarżącego 27 kwietnia 2022 r.). Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania zawartości przesyłki po jej odbiorze stałoby w sprzeczności z istotą potwierdzania odbioru przesyłek. W każdym takim przypadku odbiorca przesyłki mógłby przecież podnosić, że otrzymał inne pisma niż wysłane (opisane na zpo) lub też, że nie otrzymał żadnego pisma (czyli, że odebrał pustą kopertę).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.