I OZ 393/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy było zażalenie A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący twierdził, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymującą się z pomocy krewnych i dorywczych prac, nieposiadającą oszczędności ani wartościowych przedmiotów, ale będącą właścicielem mieszkania i nieruchomości rolnej. Sąd I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo że odstąpił od wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący zarzucił sądowi naruszenie szeregu przepisów P.p.s.a., w tym art. 255, 256, 141 § 4, 245 § 3, 246 § 1 pkt 2, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 EKPCz, twierdząc, że został pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie, a przedstawione przez skarżącego dowody, w tym wyciągi bankowe i oświadczenia, nie były wystarczające do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. NSA uznał, że działania sądu I instancji były prawidłowe, a odmowa przyznania prawa pomocy nie narusza konstytucyjnego prawa do sądu, gdyż przepisy regulujące tę kwestię są obowiązującymi przepisami prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawach sądów administracyjnych, obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej przez stronę, interpretacja art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście prawa pomocy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Uzasadnienie
Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie. Przedstawione przez skarżącego dowody, w tym wyciągi bankowe i oświadczenia, nie były wystarczające do przyznania prawa pomocy.
Czy odmowa przyznania prawa pomocy stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyznania prawa pomocy nie stanowi naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu, jeśli jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Uzasadnienie
Przepisy regulujące przyznanie prawa pomocy są obowiązującymi przepisami prawa, a sądy są zobowiązane je przestrzegać. W przypadku wątpliwości co do konstytucyjności przepisów, strona ma prawo zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego.
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to instytucja wyjątkowa, stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeśli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez NSA.
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez NSA.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o stanie sprawy.
EKPC art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy. • Przedstawione przez skarżącego dowody nie były wystarczające do przyznania prawa pomocy. • Odmowa przyznania prawa pomocy, zgodna z przepisami, nie narusza prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 255 p.p.s.a. przez bezpodstawne niezastosowanie. • Naruszenie art. 255 p.p.s.a. w zw. z art. 256 pkt 2 p.p.s.a. przez kuriozalne stwierdzenie o uchyleniu się od przedstawienia informacji. • Naruszenie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez gołosłowne uznanie, że skarżący może ponieść koszty. • Naruszenie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez wadliwość działań do oceny zasadności wniosku i oparcie odmowy na innych sprawach. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez bezprawne przyjęcie, że skarżący nie podlega pod prawo pomocy. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez niezasadne przyjęcie, że skarżący nie spełnia warunków. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez wadliwą wykładnię. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. przez bezprawność przyjęcia, że dowody są sprzeczne. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. przez kuriozalne wywody o nieprawidłowym uzupełnieniu wniosku. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. przez bezprawne przyjęcie, że ustawa zezwala na odmowę bez wyjaśnienia. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. przez gołosłowne stwierdzenie braku informacji. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. przez niewskazanie i niewyjaśnienie twierdzenia o braku wątpliwości. • Naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 252 § 1 p.p.s.a. […]
Godne uwagi sformułowania
Ciężar wykazania, iż strona rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. • Konstrukcja przepisu art. 255 P.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. • Odmowa przyznania prawa pomocy nie stanowi naruszenia zawartej w art. 45 § 1 Konstytucji RP ogólnej zasady prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd.
Skład orzekający
Joanna Runge - Lissowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawach sądów administracyjnych, obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej przez stronę, interpretacja art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów P.p.s.a. w kontekście prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć argumentacja skarżącego jest bardzo obszerna i emocjonalna.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.