I OZ 348/25

I OZ 348/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Go 481/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-01-16
I OZ 579/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-26
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188 i art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Go 481/24 w sprawie ze skargi T. M. na zarządzenie Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 130/2024 w przedmiocie zbycia w drodze bezprzetargowej nieruchomości i udzielenie bonifikaty od ceny sprzedaży postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.M. na zarządzenie Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 130/2024 w przedmiocie zbycia w drodze bezprzetargowej nieruchomości i udzielenie bonifikaty od ceny sprzedaży (I) stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości oraz (II) orzekł o kosztach postępowania sądowego (k. 151).
Pismem z 6 marca 2025 r. pełnomocnik organu Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego – adw. A.B. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku oraz jednocześnie złożył skargę kasacyjną (k. 177-185).
Postanowieniem z 20 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu wniosku T.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 16 stycznia 2025 r. przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 187-190). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że przedstawione okoliczności będące przyczyną uchybienia terminu przemawiają ze przyjęciem, że strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy.
Zażalenie na to postanowienie złożył T.M., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dokonanie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, względnie jego uchylenie i wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błędną ocenę dowodów, wyrażającą się w przyjęciu, że zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, gdy do przywrócenia terminu nie było podstaw; nieuwzględnieniu, że Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego ma więcej pełnomocników, zatem nie było przeszkód, by skarga była złożona w terminie, bo była możliwość wyręczenia się inną osobą w celu podpisania i złożenia skargi; pominięcia terminu do wniesienia skargi oraz tego, że dotychczas pełnomocnik składał pisma elektronicznie, przez co nie było przeszkód do wniesienia skargi. Ponadto zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, gdy do przywrócenia terminu nie było podstaw.
W odpowiedzi z 12 maja 2025 r. na zażalenie Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl natomiast art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Uregulowana m.in. w powyższych przepisach instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ma na celu ochronę strony postępowania sądowoadministracyjnego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminowi do podjęcia czynności procesowej. Należy jednak zwrócić uwagę, że z art. 86 § 1 p.p.s.a., jak również z art. 87 § 1 p.p.s.a. jasno wynika, że instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości. Przywrócenie zatem terminu przez sąd administracyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, który to wniosek powinien spełniać określone w p.p.s.a. wymogi formalne – podstawowe i kwalifikowane. Legitymacje do złożenia takiego wniosku ma tylko ta strona, dla której uchybienie terminu powoduje ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Wniosek taki nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i nieokreślonego, nie może także dotyczyć terminu uchybionego przez inną stronę postępowania.
W myśl natomiast art. 167 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie do postanowień znajduje również art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to zatem, że sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej rozstrzyga w granicach podmiotowych i przedmiotowych tego wniosku.
W kontrolowanej sprawie, zaskarżonym postanowieniem z 20 marca 2025 r., Sąd I instancji rozpoznał wniosek skarżącego T.M., który to wniosek w ogóle nie został złożony. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby T.M. wystąpił z wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wystąpił organ – Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego (tj. pismo z 6 marca 2025 r.). Prawdopodobnie intencją Sądu I instancji było rozpoznanie tego wniosku, bo w treści uzasadnienia postanowienia Sąd powołał się na datę tego wniosku. To nie zmienia jednak faktu, że w postanowieniu z 20 marca 2025 r. wskazano, że rozpoznany został wniosek "T.M.", a w uzasadnieniu tego postanowienia odnoszono się wyłącznie do wniosku "pełnomocnika skarżącego" i "skarżącego". W tej sytuacji nie można było potraktować omyłki Sądu I instancji, jako oczywistej omyłki pisarskiej, ale konieczne było uznanie, że Sąd ten rozpoznał wniosek, który de facto nie został złożony. Zaskarżone zatem postanowienie zostało wydane z naruszeniem m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 167 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., co musiało zatem skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wywiedziony w zażaleniu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. ale wyłącznie w takim zakresie, w jakim wymaga się do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej złożenia wniosku. Skoro skarżący wniosku nie złożył, to wniosek ten nie mógł zostać rozpoznany. W pozostałym zakresie zarzuty okazały się przedwczesne. Nie jest bowiem możliwe odniesienie się do kwestii merytorycznych, jeśli postanowienie nie odpowiada prawu z przyczyn formalnych.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
W odniesieniu do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a.