I OZ 256/26

I OZ 256/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2067/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-12-12
I OZ 255/26 - Postanowienie NSA z 2026-07-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw. z art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wa 2067/25 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 lipca 2025 r. nr 121/2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") postanowieniem z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt IV SA/Wa 2067/25 odrzucił wniosek D. N. (dalej: "Skarżąca") o przywrócenie terminu do uzupełninia braku formalnego skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarżąca otrzymała odpis postanowienia Sądu z 12 grudnia 2025 r. z uzasadnieniem 22 grudnia 2025 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Z uzasadnienia orzeczenia o odrzuceniu jej skargi dowiedziała się o nieprawidłowym uzupełnieniu braku formalnego skargi, tak więc wtedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, tj. przesłania brakujących odpisów skargi. W ocenie Sądu I instancji, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć od 23 grudnia 2025 r. włącznie, w związku z czym ostatni dzień na złożenie tego wniosku upłynął 29 grudnia 2025 r. Z tych względów wniosek o przywrócenie terminu złożony 7 stycznia 2026 r., został wniesiony z uchybieniem terminowi ustawowemu, który wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zdaniem Sądu I instancji, Skarżąca była w błędnym przekonaniu, że odebrała przesyłkę 30 grudnia 2025 r., co nie ma wpływu na liczenie terminu procesowego.
Zażalenie na postanowienie z 13 stycznia 2026 r. złożyła Skarżąca. W uzasadnieniu podniosła, że Sąd I instancji bezpodstawnie przyjął, że odpis postanowienia z dnia 12 grudnia 2025 r. (z którego dowiedziała się o wadliwym uzupełnieniu braków formalnych) został jej doręczony 22 grudnia 2025 r., podczas, gdy z danych operatora pocztowego wynika, że przesyłka została nadana dopiero 23 grudnia 2025 r., a jej faktyczne doręczenie nastąpiło 30 grudnia 2025 r.
Zarzuciła także naruszenie art. 83 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym trzeba również uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w jego uchybieniu. Wraz z ww. pismem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy ocenić spełnienie formalnych przesłanek dopuszczalności takiego wniosku, które zostały określone w wymienionych wyżej przepisach, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. W doktrynie podkreśla się, że oczywiste jest, iż analizując tę okoliczność, sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, ale zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosownymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Jeżeli na skutek zbadania wszystkich okoliczności sąd dojdzie do przekonania, że przyczyna niezawinionego uchybienia terminowi ustała wcześniej, niż wskazuje wnioskodawca, ustala, czy mimo to wniosek został złożony w terminie siedmiodniowym od tej daty. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy powoduje, że sąd w dalszej kolejności bada wniosek merytorycznie. Jeżeli zaś dojdzie do przekonania, że strona dokonała wspomnianej czynności po upływie siedmiodniowego terminu, wniosek podlega odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca otrzymała odpis postanowienia Sądu z dnia 12 grudnia 2025 r. z uzasadnieniem 22 grudnia 2025 r. Z uzasadnienia orzeczenia Skarżąca dowiedziała się o nieprawidłowym uzupełnieniu braku formalnego skargi, tak więc wtedy, jak słusznie podał Sąd I instancji ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, tj. przesłania brakujących odpisów skargi. Zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć od 23 grudnia 2025 r. i w związku z czym ostatni dzień na złożenie tego wniosku upłynął 29 grudnia 2025 r. W świetle tych ustaleń i okoliczności sprawy słusznie Sąd I instancji stwierdził, że złożony 7 stycznia 2026 r. wniosek był spóźniony i z tego względu podlegał odrzuceniu.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżących podnoszonych we wniesionym zażaleniu wskazać należy, że nie mają one żadnego potwierdzenia w aktach sądowych sprawy. Przesyłka sądowa, którą Skarżącej doręczony został odpis postanowienia z dnia 12 grudnia 2025 r. o odrzuceniu jej skargi posiada numer: [...], a nie jak podaje Skarżąca we wniesionym zażaleniu numer: [...], czego potwierdzeniem jest zwrotne potwierdzenie odbioru ww. przesyłki (k. 50 akt sądowych). Nie ma przy tym żadnych wątpliwości, że ww. przesyłka o numerze: [...] została nadana przez Sąd I instancji 18 grudnia 2025 r. i odebrana osobiście przez Skarżącą 22 grudnia 2025 r., czego potwierdzeniem jest jej osobisty podpis na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Dla porządku wyjaśnić należy, że Skarżąca nie dostrzegła, że przesyłka o numerze: [...] dotyczy sprawy zarejestrowanej przed Sądem I instancji o sygn. akt: IV SA/Wa 2053/25, a nie niniejszej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.