I OZ 234/25

I OZ 234/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1757/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-10-30
I OZ 233/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-25
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.M., I.Z., L.K. i J.T. z dnia 27 stycznia 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 1757/24 odrzucającego zażalenia L.K. i J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1757/24 w sprawie ze skarg G.M. i I.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2024 r. znak DNI.rn.625.115.2023 w przedmiocie reformy rolnej postanawia: 1. oddalić zażalenie L.K. i J.T.; 2. odrzucić zażalenie G.M. i I.Z.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2025 r. I SA/Wa 1757/24 (dalej postanowienie z dnia 9 stycznia 2025 r.), odrzucił zażalenia L.K. i J.T, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1757/24 (dalej postanowienie z 30 października 2024 r.) w sprawie ze skarg G.M. i I.Z. (dalej skarżące) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2024 r. znak DNI.rn.625.115.2023 w przedmiocie reformy rolnej.
Sąd I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie skarga została przez Sąd odrzucona postanowieniem z 30 października 2024 r. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. W tej sytuacji interes do wniesienia zażalenia na tego typu postanowienie mają tylko skarżące. Skoro skarga skarżących nie została skutecznie wniesiona, to wnoszący zażalenie L.K. i J.T. nie nabyli statusu uczestników postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 ppsa i związanych z tym uprawnień procesowych, w tym prawa wnoszenia środków odwoławczych. W konsekwencji wniesione zażalenia należało uznać za niedopuszczalne, bo wniesione zostały przez osoby nieuprawnione (k. 88-89v akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie 9 stycznia 2024 r. wnieśli: G.M., I.Z., L.K. i J.T. reprezentowani przez r. pr. F.T., domagając się uchylenia postanowienia 9 stycznia 2025 r. w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zażalenie zostało wniesione przez osoby uprawnione, albowiem wpis sądowy został uiszczony zgodnie z zarządzeniem Sądu, a Sąd winien wezwać bezpośrednio skarżące do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie stosownego pełnomocnictwa, a więc nie zachodziły przesłanki umożliwiające odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (k. 99-106, 115-122 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest postanowienie z 9 stycznia 2025 r., którym WSA w Warszawie odrzucił zażalenie L.K. i J.T. na postanowienie z 30 października 2024 r.
Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w rozpatrywanej sprawie skarga G.M. i I.Z. została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi i w tej sytuacji interes do wniesienia zażalenia na tego typu postanowienie mają tylko skarżące G.M. i I.Z.. Skoro skarga skarżących nie została skutecznie wniesiona, to wnoszący zażalenie (L.K. i J.T.) nie nabyli statusu uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 ppsa i związanych z tym uprawnień procesowych, w tym prawa wnoszenia środków odwoławczych. W konsekwencji słusznie Sąd I instancji uznał zażalenie L.K. i J.T. za niedopuszczalne, bo wniesione przez osoby nieuprawnione. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że warunkiem dopuszczalności zaskarżenia orzeczenia jest interes skarżącego w tym zaskarżeniu, zachodzący w wypadku tzw. gravamen, polegający - najogólniej mówiąc - na niezgodności orzeczenia z żądaniem zgłoszonym w postępowaniu przez stronę. Tym samym, przyczyną niedopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia jest nieistnienie po stronie skarżącego interesu w zaskarżeniu (postanowienie NSA z 4.4. 2013 r. I GSK 344/13, Lex 1320393). Podobny pogląd prezentuje Sąd Najwyższy w odniesieniu do analogicznej instytucji obowiązującej w przepisach postępowania cywilnego (uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, statuująca zasadę prawną, z 15 maja 2014 r. III CZP 88/13, Lex 1467203; postanowienia SN z: 15.2.2013 r. I CSK 316/12, Lex 1308001; 19.5.2010 r. I CZ 19/10, Lex 686085). W odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego pogląd ten jest w pełni adekwatny.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że L.K. i J.T. dnia 16 sierpnia 2024 r. złożyli tożsamą przedmiotowo skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 czerwca 2024 r. znak DNI.rn.625.115.2023 w przedmiocie reformy rolnej, która została zarejestrowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dnia 4 września 2024 r. pod sygn. akt I SA/Wa 1826/24. Tym samym, brak gravamenu w niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest tożsamy z odebraniem L.K. i J.T. prawa do sądu, bowiem możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy uzależniona jest od dopuszczalności skargi w sprawie I SA/Wa 1826/24, a więc m.in. spełnienia warunków formalnych skargi.
W rozpatrywanej sprawie I SA/Wa 1757/24 skarga G.M. i I.Z. została przez Sąd I instancji odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi. W tej sytuacji interes do wniesienia zażalenia na tego typu postanowienie mają tylko skarżące. Skoro skarga skarżących nie została skutecznie wniesiona, to wnoszący zażalenie (L.K. i J.T.) nie nabyli statusu uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 1 ppsa i związanych z tym uprawnień procesowych, w tym prawa wnoszenia środków odwoławczych. W konsekwencji wniesione zażalenie L.K. i J.T. słusznie Sąd I instancji uznał za niedopuszczalne, bo wniesione przez osoby nieuprawnione.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie L.K. i J.T. na postanowienie z 9 stycznia 2025 r.
G.M. i I.Z. nie mają z kolei interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia z 9 stycznia 2025 r. Postanowienie to w żaden sposób nie wpływa na sytuację prawną G.M. i I.Z., ponieważ nie dotyczyło ani ich uprawnień, ani obowiązków. Na skutek postanowienia z 9 stycznia 2025 r. skarżące nie doznały uszczerbku prawnego. Nie zostały pokrzywdzone tym rozstrzygnięciem. W konsekwencji, nie miały one interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Brak interesu prawnego po ich stronie skutkował odrzuceniem zażalenia w odniesieniu do skarżących, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa.