I OZ 190/25

I OZ 190/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I OZ 471/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-02
I OZ 723/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-22
II SA/Kr 1200/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-11-10
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 § 1, 220 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. z dnia 17 stycznia 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1200/23 odrzucającego zażalenie z dnia 7 marca 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.J. na postępowanie Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 22 czerwca 2023 r. znak: WIW.CHZ.1410.3.2023 w przedmiocie zawiadomienia o załatwieniu skargi postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
U Z A S A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 23 grudnia 2024 r. II SA/Kr 1200/23 odrzucił zażalenie B.J. na postanowienie z 7 marca 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.J. na postępowanie Małopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z 22 czerwca 2023 r. znak: WIW.CHZ.1410.3.2023 w przedmiocie zawiadomienia o załatwieniu skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zażalenie pozostało nieopłacone, albowiem skarżąca nie wykonała w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia doręczonych jej wezwań do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od tego zażalenia (k. 2-2v, 22-25, 35-35v, 38-39, 48-48v, 51-52, 61-61v, 91-93, 95, 103-104v, 129, 147-148 akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie z 23 grudnia 2024 r. złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Jako uzasadnienie wskazała "W dniu 15.12.2022 udzieliłam wyjaśnień w tej sprawie. Posługiwanie się przez Urzędy sfałszowanymi dokumentami. Ustawa zasadnicza, ratyfikowane konwencje, inne Ustawy. Licznymi pismami wielokrotnie był Pan i organy Państwa w tym Sąd powiadamiany o działaniach podległych Panu Urzędów o czym powiadomiłam już dawno Sąd który powinien Pana o tym powiadomić.". Wnosząca zażalenie nie odniosła się merytorycznie do skarżonego zarządzenia, powielając treść złożonej w sprawie skargi (k. 160-160v akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 194 § 1 ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 ppsa.
Odrzucenie zażalenia skarżącej na postanowienie z 23 grudnia 2024 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wskazać trzeba na art. 199 ppsa, konstytuujący zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl tego przepisu, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Postępowanie sądowoadministracyjne jest, co do zasady, odpłatne. Zasada ta nie niweczy prawa obywatela do sądu, w tym prawa do rozpoznania jego sprawy przez sąd II instancji, wynikającego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946, dalej Konstytucja RP). Postępowanie przed sądami określają ustawy, zgodnie z art. 176 ust. 2 Konstytucji RP i w przypadku sądownictwa administracyjnego ustawą tą jest obecnie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Obowiązek poniesienia kosztów procesu nie może być rozumiany jako sprzeczny z przepisami Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2. W żadnym razie obowiązek ponoszenia kosztów postępowania sądowego nie świadczy o naruszeniu prawa do sądu. Prawo to istnieje i pozwala stronie na dochodzenie jej słusznych roszczeń a ustanowienie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych umożliwia jego realizację. Ograniczona bowiem wielkość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji (postanowienia NSA z: 10.11.2011 r. I OZ 840/11; 14.1.2014 r. II FZ 1517/13; 14.10.2014 r. I GZ 424/14, aprobowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, P. Gołaszewskiego w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 910-911, nb 1 i powoływany tam wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 16.7.2002 r. w sprawie P.C. i S. vs. Wielka Brytania nr 56547/00, Lex 75481).
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 ppsa). Opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie (art. 219 § 1 ppsa). Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 ppsa). Pismami tymi są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 ppsa).
Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 233 ppsa, wysokość wpisu określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych 100 zł.
Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata [...]. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (art. 220 § 1 ppsa). Skarga [...], zażalenie [...], od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 ppsa).
Stosownie do powołanych przepisów, zażalenie skarżącej na postanowienie z 17 stycznia 2025 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, jako nieopłacone, podlegało odrzuceniu. Prawo skarżącej do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd nie zostało w żaden sposób naruszone przez wezwanie jej do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 7 marca 2024 r., który - co do zasady - warunkuje możliwość realizacji konstytucyjnego i zagwarantowanego przez regulacje międzynarodowe prawa do sądu. Wysokość wpisu (100 zł) jest wręcz symboliczna.
W zażaleniu skarżąca nie sprecyzowała, na czym - w jego ocenie - miałoby polegać rażące naruszenie prawa. Odniosła się jedynie ogólnie do Konstytucji, konwencji międzynarodowych i ustaw. Kwestia niedostarczenia przez Sąd kopii wniosków o ściganie, nadzór Prokuratora Generalnego i Prezesa Rady Ministrów pozostawała bez związku z niniejszą sprawą. Zarzuty powołane w zażaleniu odnoszą się, przede wszystkim, do istoty sprawy i jako takie nie podlegały one badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w toku niniejszego postępowania zażaleniowego, które jest jedynie incydentalnym postępowaniem związanym z kwestiami formalnoprawnymi, jakimi są: wezwanie do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia i opłacenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. Od niniejszego postanowienia nie przysługuje zażalenie.