I OZ 10/26

I OZ 10/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 134/25 o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w sprawie ze skargi H.W. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 grudnia 2024 r., nr WSPN.IV.7581.33.2024.KF w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 134/25 po rozpoznaniu wniosku H.W. (dalej "skarżąca") reprezentowanej przez pełnomocnika – swojego syna M.W. - odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 grudnia 2024 r., nr WSPN.IV.7581.33.2024.KF w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że skarżąca wraz ze skargą na ww. decyzję wniosła o wstrzymanie jej wykonania.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt I OZ 9/26 oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie.
Postanowieniem z dnia 4 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 134/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w rubrum postanowienie tego Sądu z dnia 18 czerwca 2025 r. w ten sposób, że w miejsce oznaczenia strony skarżącej "M.W." wpisano "H.W.".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez M.W., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę przepisu prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 P.p.s.a., która następczo miała wpływ na treść tego orzeczenia poprzez zastosowanie nieprawidłowej wykładni w przedmiotowej sprawie i uznanie, że doszło do "oczywistej omyłki pisarskiej".
W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, a także o doręczanie pism Naczelnego Sądu Administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu sprostować w wyroku (lub postanowieniu) niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Tryb sprostowania pozwala na wyeliminowanie oczywistych błędów w treści orzeczeń, ale nie mogą być to błędy dotyczące istoty sprawy, a więc błędy o charakterze merytorycznym. Sprostowanie nie może bowiem prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Rozróżnienie to stanowi zasadniczą granicę dopuszczalności sprostowania. Wszystkie wskazane w treści art. 156 P.p.s.a. nieprawidłowości muszą więc mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości, bezsporny. Pod pojęciem niedokładności rozumiemy usterkę, nieścisłość. Będzie to więc przede wszystkim wadliwy zapis sygnatury, znaku, dat zawartych w treści orzeczenia. W zakres tego pojęcia wchodzą również błędy w pisowni imion i nazwisk. Natomiast błąd pisarski jest oczywistą omyłką, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu sądu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub oczywiście mylnej jego pisowni albo do pominięcia wyrazu albo nawet kilku wyrazów. Z kolei pod pojęciem błędu rachunkowego należy rozumieć błąd w zakresie wszystkich działań matematycznych, zwłaszcza arytmetycznych, czyli w dodawaniu, dzieleniu, odejmowaniu itd. Ponadto kategoria "inna oczywista omyłka" obejmuje inne sytuacje poza wcześniej omówionymi niedokładnościami, błędami pisarskimi albo rachunkowymi, które są jednak do nich zbliżone.
Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność (zob. postanowienie SN z 15.4.1982 r. I PZ 7/82, OSNC 1982/10/155). Błąd pisarski jest oczywistą omyłką wówczas, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu sądu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub oczywiście mylnej pisowni albo widocznie niezamierzonego opuszczenia jednego lub więcej wyrazów (zob. wyrok NSA z 23.4.2001 r. II SA 863/00, niepubl.). Ponadto oczywistość omyłki wyraża się w tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie powinno więc dotyczyć omyłek o charakterze oczywistym, które nie wpływają w żaden sposób na treść rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie, na skutek omyłki pisarskiej w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy błędnie oznaczył stronę skarżącą. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika bowiem, że stroną skarżącą jest H.W., natomiast jej syn – M.W. jest jej pełnomocnikiem – pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy – k. 36 akt sądowych. Wskutek dostrzeżonej omyłki pisarskiej, Sąd I instancji zasadnie sprostował sporną kwestię wydając zaskarżone postanowienie z dnia 4 września 2025 r.
Odnosząc się do argumentów zażalenia wskazać należy, że są one pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji w wydanym postanowieniu z dnia 18 czerwca 2025 r. błędnie oznaczył stronę zarówno składającą skargę jak i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w osobie M.W. zamiast H.W. Z akt sprawy bezsprzecznie natomiast wynika, że M.W. jest zarówno synem jak i ustanowionym dla H.W. pełnomocnikiem. Z faktu błędnego oznaczenia strony postępowania, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie można jednakże wysnuć wniosku, iż takie działanie Sądu wynikało z braku szacunku do obywatela. Brak jest bowiem wątpliwości, że działanie Sądu nie było ani zamierzone ani celowe, a dostrzeżona omyłka, jak słusznie uznał Sąd I instancji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mogła zostać uznana za "oczywistą omyłkę". Zauważenia wymaga, że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) może obejmować właściwe oznaczenie stron czy też dokładne wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy (zob. wyrok SN z 18.06.1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999/1, poz. 16). Za niedokładność może być również uznane nieprawidłowe oznaczenie imienia strony, choćby było ono zgodne z oznaczeniem podanym w pozwie, jeżeli nie ma wątpliwości, że strona, która brała udział w procesie, nosi w rzeczywistości imię o innym brzmieniu (zob. postanowienie SN z 13.01.1964 r., II CR 194/63, OSNC 1965/2, poz. 27). Bezsprzecznie natomiast sprostowanie orzeczenia nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia, co w okolicznościach sprawy nie miało miejsca.
Pozostałe argumenty zażalenia odnoszą się natomiast do kwestii odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz meritum sprawy, a które to kwestie wychodzą poza zakres rozpoznania niniejszego zażalenia, dlatego też Sąd kasacyjny nie mógł się do nich odnieść.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.