I OW 25/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Dzierżoniowa a Burmistrzem Kostrzyna, dotyczący ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku M.G. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. M.G., 83-letnia osoba o ograniczonej sprawności fizycznej, po hospitalizacji zamieszkała u syna i synowej w Kostrzynie, ponieważ nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować w swoim mieszkaniu w Dzierżoniowie. Burmistrz Dzierżoniowa (wnioskodawca) uważał się za niewłaściwego, wskazując na miejsce zamieszkania w Kostrzynie, podczas gdy Burmistrz Kostrzyna (wnioskodawca) wnosił o wskazanie Burmistrza Dzierżoniowa jako właściwego, podkreślając miejsce zameldowania i centrum życiowe w Dzierżoniowie. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślił, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które charakteryzuje się dwoma elementami: faktycznym przebywaniem i zamiarem stałego pobytu. Sąd uznał, że z uwagi na stan zdrowia M.G. i niemożność powrotu do własnego mieszkania, jej rzeczywisty zamiar pobytu skupia się w Kostrzynie, gdzie przebywa wspólnie z rodziną. W związku z tym, NSA wskazał Burmistrza Kostrzyna jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, uznając, że miejsce zameldowania nie jest decydujące w tej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie miejsca zamieszkania dla celów świadczeń pomocy społecznej, interpretacja art. 25 KC i art. 101 UPS, rozstrzyganie sporów o właściwość.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej i schorowanej, ale zasady interpretacji miejsca zamieszkania są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie kryteria decydują o ustaleniu właściwości miejscowej gminy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa w innej miejscowości niż miejsce zameldowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które jest definiowane przez faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a nie wyłącznie przez miejsce zameldowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślając, że o miejscu zamieszkania decydują kumulatywnie fakt przebywania i zamiar stałego pobytu. W przypadku osoby starszej i schorowanej, która przebywa u rodziny z powodu niemożności samodzielnego funkcjonowania, miejscem zamieszkania jest miejscowość faktycznego pobytu, nawet jeśli jest ona inna niż miejsce zameldowania.
Czy miejsce zameldowania osoby fizycznej jest decydujące dla ustalenia jej miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, miejsce zameldowania nie przesądza o miejscu zamieszkania osoby fizycznej dla celów ustalenia właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że o miejscu zamieszkania decyduje koncentracja życiowa osoby, a nie tylko adres zameldowania. Zameldowanie jest istotne głównie w przypadku osób bezdomnych lub gdy przepis wprost na nie wskazuje, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ups art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, co wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanki faktycznego przebywania i zamiaru stałego pobytu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ups art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ups art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
ups art. 6 § pkt 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt przebywania osoby starszej i schorowanej u rodziny w innej miejscowości z powodu niemożności samodzielnego funkcjonowania, przy jednoczesnym braku możliwości powrotu do własnego mieszkania, świadczy o jej faktycznym miejscu zamieszkania w tej miejscowości. • Zamiar stałego pobytu, jako element definicji miejsca zamieszkania, należy oceniać na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie tylko oświadczeń osoby zainteresowanej.
Odrzucone argumenty
Miejsce zameldowania osoby fizycznej jest decydujące dla ustalenia właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, nawet jeśli osoba faktycznie przebywa w innej miejscowości.
Godne uwagi sformułowania
o miejscu zamieszkania w świetle omawianego przepisu decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu) • Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej • miejscem stałego pobytu osoby fizycznej mającej zdolność do czynności prawnych jest miejsce, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres jej zameldowania • nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby • o ocenie charakteru pobytu decyduje bowiem nie tylko werbalna treść oświadczenia woli, lecz również okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty • Samo zaś zameldowanie nie dowodzi zamieszkiwania w danej miejscowości
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Zygmunt Zgierski
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca zamieszkania dla celów świadczeń pomocy społecznej, interpretacja art. 25 KC i art. 101 UPS, rozstrzyganie sporów o właściwość."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej i schorowanej, ale zasady interpretacji miejsca zamieszkania są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania miejsca zamieszkania dla celów świadczeń socjalnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów administracji. Interpretacja kluczowych pojęć prawnych jest tu istotna.
“Gdzie jest Twój dom? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co ważniejsze: meldunek czy faktyczne miejsce zamieszkania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.