I OW 244/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył wniosek Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Gminy Żychlin. Spór dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku K.K. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Prezydent Warszawy, reprezentowany przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola, twierdził, że właściwy jest Burmistrz Gminy Żychlin, powołując się na art. 102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.) i uznając wnioskodawcę za osobę bezdomną. Burmistrz Gminy Żychlin, reprezentowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Żychlinie, kwestionował tę właściwość, wskazując, że wnioskodawca ma centrum życiowe w Warszawie i nie można go uznać za osobę bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził negatywny spór o właściwość. Następnie, odwołując się do art. 101 u.p.s. regulującego właściwość miejscową w sprawach pomocy społecznej, Sąd zbadał definicję osoby bezdomnej zawartą w art. 6 pkt 8 u.p.s. Ustalono, że wnioskodawca nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (jego okres najmu zakończył się, przebywa w szpitalu, a pod wskazanym adresem znajduje się nieczynna szkoła) i nie jest zameldowany na pobyt stały (ostatnie zameldowanie było w Żychlinie do 28 lipca 2024 r.). W związku z tym, NSA uznał wnioskodawcę za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy i na podstawie art. 101 ust. 2 u.p.s. wskazał Burmistrza Gminy Żychlin jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej organu w sprawach o umieszczenie w domu pomocy społecznej, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i jej miejsca zamieszkania/zameldowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o pomocy społecznej; może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach niebędących sporami o właściwość.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki organ jest właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organem właściwym miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały, zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że wnioskodawca spełnia definicję osoby bezdomnej (nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie jest zameldowany na pobyt stały, a ostatnie zameldowanie było w Żychlinie). W związku z tym zastosowanie znalazł przepis art. 101 ust. 2 u.p.s., wskazujący na właściwość gminy ostatniego miejsca zameldowania.
Jakie są przesłanki uznania osoby za bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i niezameldowaną na pobyt stały, lub osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Uzasadnienie
Sąd przytoczył definicję z art. 6 pkt 8 u.p.s., wskazując na dwa odrębne stany faktyczne pozwalające na uznanie osoby za bezdomną, przy czym w każdym przypadku przesłanki muszą występować łącznie.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych.
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej o właściwości miejscowej organu gminy decyduje ostatnie miejsce zameldowania tej osoby na pobyt stały.
u.p.s. art. 6 § pkt. 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej: osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s., co uzasadnia zastosowanie art. 101 ust. 2 u.p.s. i wskazanie gminy ostatniego miejsca zameldowania jako właściwej. • Wnioskodawca nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie jest zameldowany na pobyt stały, a jego ostatnie miejsce zameldowania było w Żychlinie.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca ma centrum życiowe w Warszawie i nie można go uznać za osobę bezdomną (argument Burmistrza Gminy Żychlin).
Godne uwagi sformułowania
Niewątpliwie zatem żeby ustalić, czy zainteresowanego można uznać za osobę bezdomną niezbędne jest określenie, czy zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym i czy jest zameldowany na pobyt stały. • Tym samym nie budzi wątpliwości, że zainteresowany jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 u.p.s., a zatem zastosowanie w sprawie znajduje art. 101 ust. 2 u.p.s.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
członek
Marian Wolanin
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach o umieszczenie w domu pomocy społecznej, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i jej miejsca zamieszkania/zameldowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o pomocy społecznej; może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach niebędących sporami o właściwość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organu w sprawach socjalnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Kto odpowiada za umieszczenie w DPS? NSA rozstrzyga spór o właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.