I OW 231/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpór o właściwość dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta, wskazując na fakt, że A. W. jest osobą bezdomną i posiadał ostatnie stałe miejsce zameldowania na terenie Gminy [...], wniósł o wskazanie Wójta Gminy jako organu właściwego. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwa miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, uznał argumentację Prezydenta Miasta za zasadną. Sąd podkreślił, że samo zameldowanie nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, a definicja osoby bezdomnej obejmuje osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i niezameldowane na pobyt stały, lub zameldowane, ale w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. W analizowanej sprawie, biorąc pod uwagę, że A. W. przebywał w schronisku dla bezdomnych i nie posiadał stałego meldunku, sąd uznał go za osobę bezdomną i wskazał Wójta Gminy [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście osób bezdomnych i interpretacji pojęcia miejsca zamieszkania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spornej między dwoma organami samorządowymi i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić właściwość miejscową gminy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku osoby bezdomnej, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie wskazuje na gminę ostatniego miejsca zameldowania jako właściwą dla osób bezdomnych. Podkreślono, że definicja osoby bezdomnej obejmuje również sytuacje, gdy osoba jest zameldowana, ale w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.
Czy samo zameldowanie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej interesy życiowe.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji miejsca zamieszkania z art. 25 Kodeksu cywilnego, wskazując na konieczność faktycznego przebywania i koncentracji interesów życiowych, a nie tylko formalnego zameldowania.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Właściwy w sprawach sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego jest Naczelny Sąd Administracyjny.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby bezdomnej, właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.
Pomocnicze
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
u.p.s. art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
u.p.s. art. 101 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
u.p.s. art. 101 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki.
u.p.s. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
u.p.s. art. 6 § pkt 8
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Definicja osoby bezdomnej.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 2 § ust. 1 pkt 4
Definicja lokalu.
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych art. 1 § pkt 12 lit. c i pkt 7 lit. d
Określenie organów wyższego stopnia dla Prezydenta Miasta i Wójta Gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość miejscową gminy dla osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2 u.p.s.). • Osoba przebywająca w schronisku dla bezdomnych i nieposiadająca stałego meldunku spełnia definicję osoby bezdomnej.
Godne uwagi sformułowania
Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). • Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. • Miejscem takim jest miejsce, gdzie dana osoba faktycznie przebywa oraz gdzie aktualnie koncentrują się jej sprawy życiowe.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Karol Kiczka
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej gminy w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście osób bezdomnych i interpretacji pojęcia miejsca zamieszkania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spornej między dwoma organami samorządowymi i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości organu w kontekście pomocy społecznej dla osób bezdomnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Kto odpowiada za pomoc bezdomnym? NSA rozstrzyga spór o właściwość między gminami.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.