Orzeczenie · 2024-04-17

I OW 22/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-04-17
NSAAdministracyjneWysokansa
spór o właściwośćpomoc społecznazasiłek stałyosoba bezdomnawłaściwość miejscowaNSAsamorząd terytorialnygminaprezydent miastawójt gminy

Spór o właściwość powstał między Prezydentem m.st. Warszawy a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S.F. o udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego z tytułu wieku. Prezydent m.st. Warszawy wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, wskazując Wójta Gminy B. jako organ właściwy. Argumentował, że wnioskodawca jest osobą bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a w takiej sytuacji właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, które znajdowało się w Gminie B. Podkreślił, że pobyt w szpitalu nie jest pobytem w lokalu mieszkalnym, a wnioskodawca nie posiada stałego zameldowania ani miejsca zamieszkania. Wójt Gminy B. wniósł o wskazanie Prezydenta m.st. Warszawy jako organu właściwego, kwestionując status bezdomności wnioskodawcy. Wskazał na jego wieloletni pobyt w Warszawie, rejestrację jako osoby bezrobotnej i wydanie dowodu osobistego w tym mieście, co miało świadczyć o koncentracji interesów życiowych w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając spór, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania, a w przypadku osoby bezdomnej – według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Sąd uznał, że wnioskodawca spełnia definicję osoby bezdomnej (art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej), ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (pobyt w szpitalu nie jest pobytem w lokalu mieszkalnym) i nie jest zameldowany na pobyt stały. W związku z tym, właściwość miejscową należało ustalić na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazując jako organ właściwy Wójta Gminy B. jako organ ostatniego miejsca zameldowania wnioskodawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organów pomocy społecznej w sprawach osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej przebywającej w szpitalu i sporu między dwoma organami samorządowymi.

Zagadnienia prawne (3)

Jak ustalić właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o zasiłek stały, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną przebywającą w szpitalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową organu do rozpoznania wniosku o zasiłek stały ustala się według ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pobyt w szpitalu nie jest pobytem w lokalu mieszkalnym, a wnioskodawca nie posiada miejsca zamieszkania ani stałego zameldowania. W związku z tym, wnioskodawca spełnia definicję osoby bezdomnej, a właściwość organu należy ustalić na podstawie ostatniego miejsca zameldowania.

Czy pobyt w szpitalu lub schronisku dla osób bezdomnych może być uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt w szpitalu, schronisku dla bezdomnych czy innych tego typu placówkach nie jest pobytem w lokalu mieszkalnym, a ma charakter tymczasowy.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie praw lokatorów definiuje lokal mieszkalny jako służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu, takie jak szpitale czy schroniska, nie spełniają tej definicji, nawet jeśli pobyt się przedłuża.

Czy w przypadku osoby bezdomnej, która nie ma miejsca zamieszkania, decydujące znaczenie dla ustalenia właściwości miejscowej ma miejsce zameldowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Uzasadnienie

Przepis art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wprost stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej właściwość miejscową ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, niezależnie od kryterium miejsca zamieszkania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy B. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku S.F. o udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego obejmuje rozstrzyganie sporów o właściwość.

p.p.s.a. art. 15 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy.

u.p.s. art. 101 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową organu ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

u.p.s. art. 101 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

W przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

u.p.s. art. 6 § 8

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja osoby bezdomnej: osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 22 § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

u.p.s. art. 17 § 1 pkt 4

Ustawa o pomocy społecznej

Do zadań własnych gminy należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych.

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 2 § 1 pkt 4

Definicja lokalu: lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu (szpitale, schroniska) nie są lokalami mieszkalnymi.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania: miejscowość, w której osoba fizyczna ma centrum interesów życiowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym (pobyt w szpitalu nie jest pobytem w lokalu mieszkalnym) i nie jest zameldowany na pobyt stały. • W przypadku osoby bezdomnej, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca nie jest osobą bezdomną, ponieważ wieloletni pobyt w Warszawie, rejestracja jako osoba bezrobotna i wydanie dowodu osobistego w tym mieście świadczą o koncentracji jego interesów życiowych w Warszawie, co czyni ją miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c.

Godne uwagi sformułowania

spór o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Wójtem Gminy B. • wnioskodawca jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej • szpital nie może być traktowany jako lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego • właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Przybysz

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów pomocy społecznej w sprawach osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej przebywającej w szpitalu i sporu między dwoma organami samorządowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i osób potrzebujących pomocy społecznej – ustalenia właściwości organu w skomplikowanych przypadkach bezdomności.

Kto pomoże bezdomnemu w szpitalu? NSA rozstrzyga spór o właściwość między Warszawą a Gminą B.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst