Orzeczenie · 2026-02-12

I OW 216/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćdecyzja administracyjnawłaściwość miejscowaNSAKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy społecznej

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Wójtem Gminy C.1 w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.O. o wydanie decyzji ustalającej odpłatność za pobyt K.P. w Domu Pomocy Społecznej. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu złożył Wójt Gminy C., wskazując siebie jako organ właściwy. Argumentował, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 września 2025 r. o skierowaniu K.P. do DPS przestała obowiązywać po osiągnięciu przez K.P. pełnoletności i uzyskaniu zezwolenia sądu na umieszczenie go w DPS. Wójt Gminy C.1 natomiast twierdził, że właściwy jest Wójt Gminy C., ponieważ decyzja SKO nie została wyeliminowana z obiegu prawnego i nadal obowiązuje, a K.P. przebywa w DPS nieprzerwanie od momentu ubezwłasnowolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, uznał, że decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, która pozostaje w obrocie prawnym, kształtuje właściwość organu. Sąd stwierdził, że decyzja SKO nie została uchylona ani unieważniona, a zatem Wójt Gminy C. pozostaje właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odpłatności za pobyt K.P. w DPS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości miejscowej organu do wydania decyzji o odpłatności za pobyt w DPS w sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu została wydana dla osoby małoletniej, a następnie osoba ta osiągnęła pełnoletność i została ubezwłasnowolniona.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu do DPS nie została formalnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydana dla osoby małoletniej, która następnie osiągnęła pełnoletność i została ubezwłasnowolniona, nadal kształtuje właściwość miejscową gminy do ustalenia odpłatności za pobyt w DPS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, która pozostaje w obrocie prawnym, nadal kształtuje właściwość miejscową gminy do ustalenia odpłatności za pobyt w DPS, nawet po osiągnięciu przez podopiecznego pełnoletności.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Przepis ten przypisuje istotne znaczenie decyzji o skierowaniu, która zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu dopóki pozostaje w obrocie prawnym. Sąd uznał, że decyzja SKO nie została usunięta z obrotu prawnego, a osiągnięcie pełnoletności i ubezwłasnowolnienie nie powodują jej nieważności.

Jakie są zasady rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, są rozstrzygane przez sąd administracyjny, a w szczególności przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które regulują kognicję sądów administracyjnych w zakresie rozstrzygania sporów o właściwość.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy C. jako organ właściwy w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt K.P. w Domu Pomocy Społecznej.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

u.p.s. art. 101 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Przepis ten przypisuje istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, która zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

k.c. art. 27

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście miejsca zamieszkania opiekuna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 września 2025 r. nr SKO.420.126.2020 r. o skierowaniu do DPS nadal obowiązuje, ponieważ nie została usunięta z obrotu prawnego, uchylona ani unieważniona. • Zgodnie z art. 101 ust. 6 u.p.s., organ, który wydał decyzję o skierowaniu do DPS, pozostaje właściwy we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu.

Odrzucone argumenty

Decyzja SKO przestała obowiązywać po osiągnięciu przez K.P. pełnoletności. • Decyzja SKO była wydana na czas określony i po jego upływie nie było potrzeby formalnego orzekania o ponownym skierowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten przypisuje istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, która zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym. • Wbrew twierdzeniom organu wnioskującego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powyższa decyzja nie została usunięta z obrotu prawnego.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej organu do wydania decyzji o odpłatności za pobyt w DPS w sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu została wydana dla osoby małoletniej, a następnie osoba ta osiągnęła pełnoletność i została ubezwłasnowolniona."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu do DPS nie została formalnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście pomocy społecznej, które może mieć praktyczne znaczenie dla organów administracji i obywateli.

Czy decyzja sprzed lat nadal wiąże? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie DPS.

Sektor

opieka społeczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst