I OW 136/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Wójta Gminy G. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Prezesem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Spór dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku G. K. o rozłożenie na raty należności uznanej za nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny. Wójt Gminy G. argumentował, że przyznanie przez organ emerytalno-rentowy dodatku za ten sam okres, za który wypłacano zasiłek pielęgnacyjny, nie czyni zasiłku świadczeniem nienależnym, a przepisy art. 16 ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) stanowią szczególny tryb zwrotu tego świadczenia. Prezes ZUS wniósł o wskazanie Wójta jako organu właściwego, podnosząc, że jego kompetencje nie obejmują rozpatrywania wniosków o ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. NSA, analizując przepisy, uznał, że art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. regulują szczególny sposób zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego i należą do kompetencji organu emerytalno-rentowego, natomiast orzekanie o ulgach w spłacie (art. 30 ust. 9 u.ś.r.) należy do właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji, NSA wskazał Wójta Gminy G. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości organu do rozpatrywania wniosków o rozłożenie na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego oraz interpretacja przepisów dotyczących zwrotu świadczeń rodzinnych w zbiegu z dodatkami pielęgnacyjnymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem pielęgnacyjnym i dodatkiem pielęgnacyjnym oraz rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego.
Zagadnienia prawne (1)
Kto jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty należności uznanej za nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny – organ gminy czy organ rentowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego jest organ jednostki samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta).
Uzasadnienie
Przepisy art. 16 ust. 7 i 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulują szczególny tryb zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego przez organ rentowy, jednakże orzekanie o ulgach w spłacie (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty) na podstawie art. 30 ust. 9 tej ustawy należy do właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego.
Przepisy (10)
Główne
u.ś.r. art. 16 § ust. 6, 7, 8
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Reguluje szczególną sytuację zasiłku pielęgnacyjnego pobranego w zbiegu z dodatkiem pielęgnacyjnym, wskazując na sposób zwrotu przez organ rentowy i uznając go za zwrot świadczenia nienależnie pobranego.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4, § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość NSA do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między tymi organami a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definiuje spory o właściwość, którymi zajmuje się NSA.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 30 § ust. 1, 5, 6 i 9
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oraz kompetencje organu do wydania decyzji i orzekania o ulgach w spłacie.
p.p.s.a. art. 64 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosuje się odpowiednio przepisy o skardze do wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.
p.p.s.a. art. 199
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 201
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 203
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. stanowią szczególny tryb zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, kompetencyjnie odrębny od ogólnych zasad zwrotu świadczeń rodzinnych. • Orzekanie o ulgach w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (art. 30 ust. 9 u.ś.r.) należy do organu jednostki samorządu terytorialnego, a nie organu rentowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Prezesa ZUS, że jego kompetencje nie obejmują rozpatrywania wniosków o ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, została odrzucona w kontekście rozstrzygnięcia sporu o właściwość.
Godne uwagi sformułowania
przepisy art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. stanowią szczególny, odrębny od zawartej w art. 30 tej ustawy sposób rozliczenia i zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego • kompetencje organów emerytalno-rentowych nie obejmują natomiast podejmowania rozstrzygnięć wobec zasiłku pielęgnacyjnego, jako świadczenia rodzinnego • orzekanie o wskazanych w art. 30 ust. 9 u.ś.r. ulgach w zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych orzeka organ właściwy w rozumieniu nadanym art. 3 pkt 11 u.ś.r.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organu do rozpatrywania wniosków o rozłożenie na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego oraz interpretacja przepisów dotyczących zwrotu świadczeń rodzinnych w zbiegu z dodatkami pielęgnacyjnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem pielęgnacyjnym i dodatkiem pielęgnacyjnym oraz rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozgraniczenia kompetencji między organem gminy a ZUS w kwestii świadczeń rodzinnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i socjalnego.
“Kto decyduje o ratach za nienależny zasiłek pielęgnacyjny: Gmina czy ZUS?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.