I OSK 994/05

I OSK 994/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska(spr.), Marek Stojanowski, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1075/04 w sprawie ze skargi A. O. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18.02.2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1075/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. O. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania dyscyplinarnego na wniosek A. O., wobec czego postępowanie dyscyplinarne zostało ostatecznie zakończone decyzją Szefa Urzędu Ochrony Państwa z [...].
Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o sprawowaniu przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej w zakresie określonym ustawą, co daje podstawę tym sądom do możliwości odmowy zastosowania normy prawnej w razie stwierdzenia jej niezgodności z Konstytucją i uznał, że przekazanie przez art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa do regulacji w formie rozporządzenia zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, w tym wznowienia tego postępowania czyni to uprawnienie niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. W takiej sytuacji sprawę należało rozpoznać na podstawie przepisów ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa oraz kpa, których stosowania ustawa o UOP nie wyłączyła – podkreślił Sąd, stwierdzając, iż przed wniesieniem skargi należało wyczerpać tryb z art. 127 § 3 kpa.
Skargę kasacyjną na to postanowienie wniósł A. O., reprezentowany przez adwokata, domagając się uchylenia postanowienia i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez błędną wykładnię tych przepisów i pozbawienie obywatela konstytucyjnych uprawnień pod – paradoksalnie – hasłem obrony Konstytucji i w konsekwencji zamknięcie drogi sądowej do dochodzenia uznanych praw oraz pozbawienie prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie 1) art. 127 § 3 kpa przez przyjęcie, że ten przepis i tryb w nim wskazany mają zastosowanie w sprawie mimo, że środek odwoławczy od zaskarżonego postanowienia został wyraźnie wykluczony § 52 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie (...) przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych, (Dz. U. Nr 133,poz.1495), a NSA w uchwale z 9.12.1996 r. OPS 4/96 wyjaśniał, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy służy nie tylko od orzeczeń wydawanych w trybie, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują środek odwoławczy, jednak strona nie może złożyć odwołania ze względu na brak właściwego organu do rozpoznania odwołania od orzeczenia naczelnego organu administracji, 2) art. 125 § 1 i 3, art. 126 i art. 127 § 3 kpa przez przyjęcie, że tryb postępowania przewidziany w art. 127 § 23 kpa ma zastosowanie nie tylko do decyzji administracyjnych, ale także do wydawanych w postępowaniu administracyjnym postanowień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem wskazanych w niej przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył, natomiast zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Podstawę prawną postanowienia z dnia [...] Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego stanowiły przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień funkcjonariuszom Urzędu Ochrony Państwa, przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych, wymierzania i wykonywania kar oraz odwoływania się od wymierzonych kar, a także właściwości przełożonych w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1495). Zgodnie z § 52 ust. 2 tego rozporządzenia wznowienie lub odmowa wznowienia postępowania dyscyplinarnego następowała drogą postanowienia, zaś na postanowienie o odmowie wznowienia postanowienia, stosownie do ust.3 tego paragrafu, nie przysługiwało zażalenie. Z mocy § 54 tego rozporządzenia do spraw nim objętych, a w nim nie nieuregulowanych stosowało się przepisy kodeksu postępowania karnego. Skoro cytowane przepisy nie przewidywały środka zaskarżenia, a w sprawach nieuregulowanych zastosowanie miały przepisy Kodeksu postępowania karnego nie można było poddać rozstrzygnięcia organów zasadom Kodeksu postępowania administracyjnego. Zresztą tak ustawa z 6 kwietnia 1990 roku o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. z 1999r. Nr 51, poz. 526 ze zm.), jak i ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 474, poz. 676) w sprawach dyscyplinarnych zawierają odesłania do kpk, a nie do kpa. Jednak przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa", jako jeden z wymogów dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia organów administracji przewidują w art. 52 wyczerpanie określonych środków. Są nimi środki zaskarżenia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Środki zaskarżenia wymienia § 2 art. 52 ppsa i są nimi zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym wyczerpanie ich zależy od tego, czy istniały one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, zatem czy były przewidziane przez ustawę. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia wówczas, przed wniesieniem skargi, niezbędne jest wyczerpanie środka, o którym mowa w § 3 i § 4 art. 52 ppsa tj. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 ppsa jest środkiem w razie zaskarżenia aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, natomiast w przypadku innych aktów, a więc nie wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia należy także wezwać właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie postanowienie w zakresie wznowienia postępowania dyscyplinarnego nie było ani decyzją administracyjną ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończącym postępowanie w sprawie czy rozstrzygającym sprawę co do istoty ani postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zatem aktem wymienionym w art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, bowiem do postępowania dyscyplinarnego nie miały zastosowania przepisy kpa, nie było też aktem ani czynnością inną niż ww. z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów ustawy, o których mowa w pkt 4 § 2 art.3 ppsa, był to zatem inny akt w rozumieniu § 4 art. 52 ppsa.
Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż skarga nie była dopuszczalna wobec nie wyczerpania drogi zaskarżenia przed organem, jednakże środkiem, który należało wyczerpać był nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z art.127 § 3 kpa, o którym mowa w art. 52 § 2 ppsa, ale wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w § 4 tego artykułu. Błędne pouczenie organu co do przysługującej skargi może być podstawą stosownego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ppsa.