I OSK 955/06

I OSK 955/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-06-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
IV SA/Po 680/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-03-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Małgorzata Pocztarek Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 680/04 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
UZASADENIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 680/04 uwzględniając skargę S. M. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej odmowy wymiany dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii B + E, C + E oraz pkt 2 poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujący stan faktyczny i ocenę prawną wydanych decyzji.
Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku S. M. o wymianę prawa jazdy kategorii A B C E nr [...] decyzją z [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 i 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) § 2 i 7 ust. 1 lit. d i pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680 ze zm.) orzekł o wydaniu prawa jazdy kat. A B C i odmówił wydania prawa jazdy kat. B + E, C + E.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w trakcie rozpatrywania wniosku dokonano weryfikacji materiałów dowodowych z akt ewidencyjnych kierowcy i ustalono, że S. M. ma udokumentowane uprawnienia do prawa jazdy kategorii A B C. Natomiast brak odpowiednich dokumentów, które uprawniałyby S. M. do otrzymania prawa jazdy kategorii E.
Organ ustalił, że w aktach kierowcy znajduje się zaświadczenie nr 011065 o odbyciu praktyki w prowadzeniu i obsłudze pojazdów mechanicznych, wystawione w dniu 7 września 1990 r. przez Centrum Doskonalenia Kadr w [...], które potwierdza, że kierowca w czasie pełnienia zasadniczej służby wojskowej odbył praktykę w prowadzeniu i obsłudze pojazdów mechanicznych na samochodzie marki STAR w okresie od 24 grudnia 1988 r. do 7 września 1990 r. Ponadto w aktach znajduje się świadectwo lekarskie wystawione w dniu 16 maja 1991 r. stwierdzające, że S. M. jest zdolny do kierowania samochodami kategorii A B C E. Po przedłożeniu tych dokumentów w 1991 r. w Urzędzie Gminy [...] S. M. otrzymał prawo jazdy kategorii A B C E.
W toku postępowania w niniejszej sprawie S. M., powołując się na treść art. 69 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania prawa jazdy kategorii A B C E stwierdził, że posiadając prawo jazdy kategorii B C mógł uzyskać prawo jazdy kategorii E bez egzaminu, po udokumentowaniu, że posiada co najmniej roczną praktykę w kierowaniu pojazdami ciężarowymi.
Organ nie uznał, że S. M. uzyskał prawo jazdy w zakresie kat. E.
W odwołaniu od tej decyzji S. M. powołał się na okoliczność, iż kat. E została mu dopisana po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, w czasie której odbywał od 24 grudnia 1988 r. do 8 września 1990 r. praktykę w prowadzeniu i obsłudze pojazdów samochodowych marki STAR A 29, co zostało udokumentowane, a co dawało podstawę do wydania prawa jazdy kat. E, bez konieczności zdawania dodatkowych egzaminów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie uznało zasadności odwołania i decyzją z 23 kwietnia 2004 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty, podzielając jego argumentację.
Zdaniem Kolegium, skoro S. M. nie wydano prawa jazdy kategorii E w drodze decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], o której mowa w art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 6, poz. 35 ze zm.), to nie było podstaw do potwierdzenia tej kategorii przy wymianie dokumentu prawa jazdy w trybie art. 150 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 kwietnia 2004 r. S. M. przytoczył te same argumenty, o których pisał w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uczynił to z innych powodów niż w niej podniesione.
Obowiązek wymiany praw jazdy przewiduje art. 150 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany, dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie na jaki zostały wydane. Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2002 r., wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, określił warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokość opłat za te czynności. Wbrew stanowisku organów rozstrzygających w sprawie zakres tej delegacji nie daje organowi, działającemu w trybie art. 150 ustawy oraz przepisów rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji zawartej w ustawie, upoważnienia do weryfikowania w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy uprawnień, które kierowca nabył po zdaniu egzaminu państwowego, teoretycznego i praktycznego, które zostały potwierdzone w decyzji o wydaniu prawa jazdy. W przypadku skarżącego decyzja taka została wydana przez Wójta Gminy [...] w dniu [...], a wydane wówczas prawo jazdy stanowiło potwierdzenie zdobycia umiejętności prowadzenia i kierowania pojazdami oraz złożenia egzaminu państwowego. Sama zaś czynność wydania prawa jazdy, jak i jego wymiany, ma charakter czynności materialno-technicznej, stąd bez wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy, w trybie wznowienia postępowania lub stwierdzenia jej nieważności, nie jest możliwa odmowa w sprawie wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wszczął oraz nie prowadził postępowania w sprawie wzruszenia decyzji z 1991 r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy (choć w sentencji swojej decyzji powołał przepis art. 90 ustawy – Prawo o ruchu drogowym), stąd zobligowany był dokonać wymiany prawa jazdy zgodnie ze złożonym przez skarżącego wnioskiem oraz treścią dotychczasowego dokumentu.
Jeśli wymiana prawa jazdy w trybie rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy jest czynnością materialno-techniczną to nie jest możliwe w tym postępowaniu weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Co prawda przepis § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia stanowi, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, lecz zakres zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680) w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczony jest zakresem delegacji zawartej w art. 150 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym wskazano, jakie kwestie Minister Infrastruktury zobligowany był uregulować w drodze aktu wykonawczego. Analiza treści tej delegacji wskazuje, iż przepis art. 150 ust. 2 tej ustawy nie daje uprawnienia do weryfikowania uprawnień kierowców w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. W rozporządzeniu wydanym na podstawie tej delegacji mogły zostać uregulowane wyłącznie kwestie wymiany i terminów wymiany dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami oraz wysokości opłat za te czynności. Wobec uregulowania w rozporządzeniu w sprawie wymiany praw jazdy, w sposób szczegółowy, jakie wymogi winien spełniać wniosek o wymianę prawa jazdy, w ramach postępowania o wymianę zastosowania mają wyłącznie przepisy § 7 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które nie wkraczają w kwestie weryfikacji posiadanych przez kierowcę uprawnień. Jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, iż zachodzą rozbieżności pomiędzy posiadanym prawem jazdy a dokumentacją znajdującą się w ewidencji kierowcy, może skorzystać z uprawnień, jakie na podstawie delegacji zawartej w art. 100 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym uregulowano w rozporządzeniu w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami, które reguluje m.in. sprawy związane z wydawaniem przedmiotowych dokumentów oraz cofaniem uprawnień. Jednakże, jak wyżej wskazano, wydanie dokumentu o innej treści, aniżeli podlegający wymianie, nie może mieć miejsca bez uprzedniego wzruszenia istniejącej w obrocie prawnym decyzji o wydaniu dokumentu, który podlega wymianie. Tym samym odesłanie w przepisie § 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wymiany praw jazdy do przepisów rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami obejmuje wyłącznie te przepisy wskazanego rozporządzenia, które dotyczą czynności przedsięwziętych w związku z dokonywaną czynnością wymiany. Czynności te należy odróżnić od czynności podejmowanych w związku z wydawaniem dokumentu na skutek uzyskanych uprawnień. Rozróżnienie to ma istotny wpływ na kompetencje organu w postępowaniu o wymianę dokumentu, co w niniejszej sprawie uszło uwadze organów obu instancji. W konsekwencji zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] wydane zostały bez podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej ustawą P.p.s.a. stwierdził nieważność obu decyzji w zaskarżonej części.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo reprezentowane i zaskarżając wyrok w całości skargę kasacyjną oparło o obie podstawy z art. 174 ustawy P.p.s.a. zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego – art. 90 ust. 1 i 150 ust. 1 i 2 ustawy z 20 marca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c i d, i § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami przez błędną i niewłaściwą wykładnię tych przepisów;
2) naruszenie przepisów postępowania – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie i stwierdzenie nieważności obu decyzji, pomimo że wydane zostały zgodnie z prawem i zawierały wskazanie konkretnych podstaw prawnych, co wprost wpłynęło na treść wyroku.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia wyroku, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wywodzi z treści art. 150 ust. 1 i 2 oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia konieczność przed wydaniem prawa jazdy przeprowadzenia weryfikacji dokumentów obejmującej:
1) sprawdzenie przesłanek określonych w ustawie i przepisach w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami (§ 7 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia z 14 grudnia 2001 r.);
2) sprawdzenia zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień (§ 7 ust. 1 pkt 1 lit. d powołanego rozporządzenia z 14 grudnia 2001 r.).
Zgodnie zaś z art. 90 ust. 1 – Prawa o ruchu drogowym prawo jazdy może otrzymać osoba, jeżeli m.in.:
– zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy w zakresie danej kategorii.
Jeżeli zatem nie wystąpi zgodność danych prawa jazdy, podlegającego wymianie, z danymi ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców, to nie ma zastosowania § 7 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia, że nowe prawo jazdy wydaje się w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy. Zastosowanie bowiem ma przepis § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a tegoż rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku negatywnej weryfikacji dokumentów kierowcy organ odmówi wydania prawa jazdy.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przywołanych przez SKO, bezpośrednio wynika zaś, że S. M. nie zdawał egzaminu na kat. E i nie posiada wymaganych uprawnień do kierowania pojazdami. Istnieje zatem zasadnicza niezgodność pomiędzy danymi w prowadzonej ewidencji kierowców, a przedłożonym do wymiany dokumentem prawa jazdy kat. A B C E nr 106/91 z 17 maja 1991 r.
Nadto organ zauważa, iż na dzień wydania S. M. dokumentu prawa jazdy o nr [...] z wpisanymi uprawnieniami do kierowania kat. E obowiązywały przepisy ustawy z 1 lutego 1983 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie wykonawcze z 13 października 1983 r. w sprawie kierowców pojazdów silnikowych. Przepis art. 76 ust. 1 ustawy z 1 lutego 1983 r. wymagał, że uprawnienia do kierowania pojazdami wydaje w drodze decyzji kierownik urzędu rejonowego, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się. Powinno być bezsporne, że w rozpatrywanej sprawie nie ma, bo nie wydano wymaganej decyzji kierownika właściwego urzędu rejonowego w zakresie kategorii E. Skoro tak, to nie było i nie ma podstaw do potwierdzenia tej kategorii przy wymianie dokumentu prawa jazdy w trybie art. 150 aktualnie obowiązującej ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
Skarżący organ wywodzi, że wbrew temu, co uważa WSA, w sprawie występowały tak podstawy faktyczne, jak i podstawy prawne do odmowy wymiany prawa jazdy w zakresie kat. B + E i C + E.
Zdaniem Kolegium sama czynność wydania prawa jazdy i fakt przystawienia pieczątki na dokumencie prawa jazdy w określonej rubryce ma jedynie charakter czynności materialno-technicznej i nie jest tożsamy z decyzją zezwalającą na wydanie prawa jazdy określonej kategorii (samo przystawienie pieczątki w danej rubryce może przecież wynikać np. z pomyłki, zaniedbania czy wręcz naruszenia prawa).
Jeśli zatem obie decyzje zostały wydane zgodnie z prawem to w żadnym razie nie może być stwierdzona ich nieważność w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ zwraca także uwagę na konieczność ujednolicenia orzecznictwa w tej kwestii, bowiem WSA w Warszawie w sprawach m.in. II SA 2639/03 i II SA 2665/03 orzekł, iż wymiana praw jazdy nie jest tylko działaniem czysto technicznym, ale ma również na celu weryfikację dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd odwoławczy jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na to, iż w sprawie niniejszej nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się jedynie do rozpoznania podniesionych podstaw kasacyjnych.
Związanie Sądu odwoławczego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia ich, co wywołuje konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił, zdaniem skarżącego, Sąd I instancji, a gdy naruszone przepisy składają się z kilku jednostek redakcyjnych powołanie właściwej jednostki, nadto przy zgłoszeniu zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna winna wskazywać naruszone przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zawierać dodatkowy wywód wykazujący, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, uniemożliwia dokonanie przez Sąd pełnej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji.
Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna odpowiada wprawdzie wymaganiom formalnym z art. 176 ustawy P.p.s.a., lecz wadliwe sformułowanie zarzutów nie pozwalało Sądowi odnieść się do niektórych z nich.
W zarzucie naruszenia prawa materialnego skarga kasacyjna na pierwszym miejscu wymienia przepis art. 90 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Tymczasem przepis ten składa się z kilku punktów, w których ustawodawca wymienia kolejno jakie warunki musi spełniać osoba ubiegająca się o prawo jazdy. Brak powołania konkretnego punktu przepisu art. 90 ust. 1 ustawy uniemożliwia ocenę trafności wyroku w tym aspekcie, gdyż Sąd odwoławczy nie jest władny określać, którą z jednostek redakcyjnych skarżący miał na uwadze.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył badanie do zasadności zarzutów naruszenia dalszych przepisów powołanych w petitum skargi kasacyjnej i odmówił im trafności.
Przepis art. 150 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym zamieszczony wśród przepisów intertemporalnych traktuje o zachowaniu ważności praw jazdy, wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Z treści tego przepisu wynika w sposób oczywisty, że utrzymywał on ważność dotychczas wydanych praw jazdy do czasu ich wymiany. W sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia była odmowa wydania prawa jazdy określonej kategorii w związku z dokonaną wymianą prawa jazdy, przy treści wydanego wyroku nie można sądowi postawić zarzutu naruszenia tego przepisu.
Natomiast przepis art. 150 ust. 2 omawianej ustawy zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. W rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, wydanym w wykonaniu powyższej delegacji, organ naczelny mógł więc uregulować tylko te kwestie, do których upoważniała go ustawa. Zatem wszelkie przepisy zawarte w rozporządzeniu z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy, wykraczające poza zakres delegacji ustawowej nie są przepisami powszechnie obowiązującymi w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP.
Zasadnie na tej podstawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w świetle omawianych przepisów wymiana praw jazdy jest czynnością materialno-techniczną i nie jest możliwe weryfikowanie na podstawie § 5 tego rozporządzenia uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Trafnie Sąd I instancji wywiódł, iż odesłanie z § 5 ust. 2 rozporządzenia do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680) w postępowaniu o wymianę praw jazdy ograniczone jest zakresem delegacji zamieszczonej w art. 150 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a w konsekwencji przyjął, iż przepisy § 7 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w postępowaniu o wymianę prawa jazdy mają zastosowanie tylko te, które nie wkraczają w kwestie weryfikacji posiadanych uprawnień. Odmowę wydania prawa jazdy, podjętą w trybie przewidzianym do jego wymiany, w zaistniałej sytuacji ocenił jako wydaną bez podstawy prawnej.
Ocenie tej nie sposób zarzucić naruszenia prawa z uwagi m.in. na zakres kontroli dokonanej przez sądy administracyjne; obejmuje ona nie tylko zgodność wydanej decyzji z przepisami ustawy, lecz także możliwość dokonania oceny czy przepisy rozporządzenia wykonawczego, które stanowiły podstawę wydania rozstrzygnięcia przez organ są zgodne z ustawą. Jeśli rezultatem takiego badania jest ocena, iż akt podustawowy jest niezgodny z Konstytucją RP lub ustawą Sąd odmawia stosowania aktu wykonawczego, co daje podstawę do uznania, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Powyższe stanowisko było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie NSA i Sądu Najwyższego, a ostatnio w wyroku NSA z 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05, w którym Sąd ten opowiedział się za możliwością odmowy stosowania przez sąd administracyjny przepisu rozporządzenia sprzecznego z ustawą (ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39).
Podzielając ten pogląd Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę za nietrafne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 150 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c i d oraz § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który wprawdzie nie został powołany przez Sąd w zaskarżonym wyroku jednakże stanowił podstawę, w połączeniu z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., do stwierdzenia nieważności decyzji w określonej w wyroku części. Zastosowanie tego przepisu było bowiem uzasadnione przyjęciem, iż postępowanie w sprawie wymiany prawa jazdy, nie zawiera przepisów pozwalających na weryfikację posiadanych uprawnień, co ustawodawca uregulował w odrębnych przepisach.
Gdyby bowiem przyjąć, iż przepisy o wymianie praw jazdy stanowiły podstawę do weryfikacji uprawnień kierowców, to wówczas należałoby uznać, że podstawą prawną do cofnięcia uprawnień, nabytych z decyzji ostatecznej, mogą stanowić przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Stanowisko to jest nie do przyjęcia ze względu na reguły wykładni systemowej, ponieważ zgodnie z obowiązującą w prawie administracyjnym zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.) uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie lub w ustawach szczególnych.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a.