I OSK 950/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane IV SA/Po 428/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-03-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 428/04 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, wnioskiem z dnia 9 stycznia 2004 r. W. C. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków związanych z wyżywieniem i zapłatą należności z tytułu opłat energetycznych. W uzasadnieniu wniosku W. C. podała, iż samotnie wychowuje 7-miesięcznego syna, otrzymuje zasiłek rodzinny w wys. 42,50 zł, alimenty w wysokości 100 zł oraz stypendium w wys. 260 zł. Wyjaśniła także, że wraz dzieckiem mieszka u rodziców, pod których opieką dziecko znajduje się w okresie, gdy ona przebywa na studiach. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż uzyskiwany przez nią zasiłek rodzinny i alimenty nie wystarczają na podstawowe potrzeby jej i dziecka, a otrzymywane stypendium socjalne wystarcza wyłącznie na opłacenie akademika. Wyjaśniła także, iż większa część dochodów rodziny jest przeznaczana na jej utrzymanie na studiach, co skutkuje nieopłacaniem bieżących rachunków. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania W. C. wnioskowanego zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż dochód rodziny wynosi 1.728,15 zł i przewyższa kryterium dochodowe dla rodziny, ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, tj. kwotę 1510,00 zł. Do dochodu rodziny zaliczono rentę inwalidzką ojca strony w wysokości 1015,29 zł oraz przyznane stronie stypendium w wysokości 260 zł. Organ wyjaśnił także, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności przemawiające za wyjątkowym potraktowaniem rodziny wnioskodawczyni, a niewystarczająca wielkość środków finansowych będących w dyspozycji MOPS w [...] nie pozwala przyznać stronie zasiłku celowego specjalnego oraz zasiłku okresowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że przepisy ustawy o pomocy społecznej wskazują, iż organ udzielający pomocy społecznej ma obowiązek porównać wysokość uzyskiwanych przez rodzinę dochodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania z tzw. kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, stanowiącym sumę kwot określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W rozpoznawanej sprawie kryterium to wynosiło 302 zł na osobę, a rzeczywisty dochód był wyższy od kryterium warunkującego przyznanie zasiłku celowego. Wnosząc do Sądu skargę na powyższą decyzję W. C. podniosła, że odmowa przyznania świadczenia spowodowała pogorszenie się sytuacji materialnej jej i jej dziecka, w wyniku czego zmuszona była do przejścia na urlop dziekański. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając zaskarżoną decyzję, zważył, iż w przedmiotowej sprawie, decyzja wydana przez organ odwoławczy była wadliwa z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy. Składając wniosek o przyznanie pomocy skarżąca wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego, a w odwołaniu od decyzji organu I instancji wyjaśniła, iż od 1 października 2003 r. kontynuuje studia w Poznaniu, a przebywając w domu musi żywić i utrzymywać się sama. W ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) ustawodawca rozróżnił sytuację osób samotnie gospodarujących, rodzin składających się z osób dorosłych i rodzin z dziećmi. Definiując w art. 2a pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) ustawodawca uznał, iż na potrzeby tej ustawy istotne jest pozostawanie osób spokrewnionych lub niespokrewnionych w faktycznym związku, tj. wspólnie zamieszkujących i gospodarujących. Ustawodawca wskazał także, jak należy traktować dochód rodziny, określając go jako sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a więc osób pozostających w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujących i gospodarujących. Ustalenie ilości osób w rodzinie miało więc podstawowe znaczenie dla ustalenia kryterium dochodowego rodziny, po przekroczeniu którego prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przestaje przysługiwać, a także dla ustalenia, jakie dochody i których osób mogą być doliczane do ogólnego dochodu rodziny. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wyjaśniła, iż od października kontynuuje studia w Poznaniu, a otrzymywane stypendium pozwala pokryć koszty zamieszkiwania w akademiku. W świetle tego oświadczenia rozważenia wymagało, czy w okresie roku akademickiego strona faktycznie zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i siostrą. Dodatkowo należy podkreślić, że nawet gdyby zostało bezspornie ustalone, że rodzice skarżącej prowadzą z nią wspólne gospodarstwo domowe i łożą na jej utrzymanie, nie byłoby dostatecznych podstaw do oceny, że odpowiada to ustawowemu pojęciu rodziny w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jeżeli z dokumentów sprawy wynika, iż chodzi o osoby, z których jedna może (a tego nie sprawdził organ odwoławczy) mieć inne miejsce pobytu – mieszkać w akademiku. Uczący się poza miejscem zamieszkania członek gospodarstwa domowego, zaspokajający część swoich potrzeb w miejscu nauki, co prawda zachowuje prawo do zamieszkania wspólnie z rodziną, ale najczęściej osoba taka przebywa tylko okresowo w domu rodzinnym, zaś jej stałe centrum życiowe znajduje się w miejscu studiowania, gdzie mieszka przez większą część roku i realizuje swoje potrzeby dnia codziennego, tworząc własne, odrębne gospodarstwo domowe. Taki pogląd można także odnaleźć w uchwale pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPK 21/02 (ONSA 2003/1/12), w której wskazane zostało, że jeżeli dziecko uczy się w innej miejscowości i korzysta tam z mieszkania, zarówno ze względów faktycznych, jak i prawnych, nie musi oznaczać to (ale może), że nie jest osobą wspólnie stale zamieszkującą i gospodarującą z rodzicami w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wynika z tego, że co prawda NSA skłania się ku łącznemu traktowaniu gospodarstw domowych dzieci czasowo mieszkających poza domem, w miejscu studiowania, z gospodarstwem domowym ich rodziców, ale z drugiej strony NSA dopuszcza oddzielne traktowanie gospodarstwa domowego studenta i jego rodziców w zależności od indywidualnej oceny każdego przypadku. Takiej oceny zabrakło w niniejszej sprawie. Jeżeli zatem okoliczności sprawy wykazałyby, iż przez większą część roku akademickiego skarżąca mieszka poza domem (czego nie wyklucza posiadanie dziecka), w innej miejscowości, powinna być traktowana jak osoba samotnie gospodarująca. Zdaniem Sądu, organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.), w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej, w tym art. 2. Artykuł 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł 77 §1 k.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie organ II instancji wymogów tych nie zachował, nie uwzględnił bowiem i nie zbadał sytuacji rodzinnej skarżącej w okresie od 1 października 2003 r. na okoliczność, gdzie w rzeczywistości znajdowało się w tym okresie centrum jej spraw życiowych, a w konsekwencji, czy w tym okresie prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoją rodziną czy też była osobą samotnie gospodarującą. W świetle powyższego wnioski, jakie organy rozstrzygające w sprawie poczyniły z pominięciem tych elementów, należy uznać za co najmniej przedwczesne. Bez poczynienia wskazanych ustaleń nie można bowiem uznać, iż w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku skarżąca z całą pewnością zamieszkiwała i gospodarowała ze swoją rodziną – rodzicami i siostrą, a nie samotnie. Konsekwencją pominięcia tych ustaleń za niepełną uznać należy argumentację przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stworzyło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy pominął w całości w uzasadnieniu decyzji kwestię studiowania i przebywania skarżącej w Poznaniu, mimo że skarżąca podnosiła ją w swoim odwołaniu, a więc nie ustosunkował się w ogóle do części zarzutów strony, co skutkowało niekompletnością uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, przekonywującym zarówno co do prawidłowości oceny sytuacji materialnej strony, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. Na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2006 r. skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik Kolegium zarzucił wyrokowi, że został wydany z mającym istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez oparcie tego orzeczenia na zarzucie – mającego istotny wpływ na wynik sprawy – naruszenia przez zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, podczas gdy naruszenie takie nie miało miejsca, Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał jako podstawę swego orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydaje się co najmniej pożądanym, że uchylając decyzję na podstawie przywołanego przepisu Sąd winien wyraźnie wskazać jakie przepisy proceduralne zostały naruszone, w czym przejawiał się wpływ tego naruszenia na wynik sprawy oraz z jakich powodów wpływ ten należy uznać za istotny. Rozważenia wymaga, czy wydając decyzję organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a w przypadku odpowiedzi potwierdzającej, czy takie naruszenie (naruszenia) miało (miały) wpływ na treść decyzji oraz czy wpływ ten był istotny. Rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, organ rozstrzygający zobowiązany był w pierwszej kolejności ustalić, czy osoba (rodzina) ubiegająca się o świadczenie znajdowała się w sytuacji wskazanej w art. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz jakie osiągała dochody. W przypadku ustalenia, że sytuacja wnioskodawcy kwalifikowała go do kategorii osób wymienionych w art. 3, ale przyznaniu mu pomocy na zasadach ogólnych stało na przeszkodzie przekroczenie kryterium dochodowego, organ winien wyjaśnić, czy wnioskodawca ten kwalifikował się do świadczenia na zasadach szczególnych (specjalny zasiłek celowy) oraz czy świadczenie takie mogło zostać przyznane zważywszy na możliwości pomocy społecznej. Postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie przeprowadził w sprawie przedmiotowej organ orzekający w I instancji. Postępowanie to zainicjowane zostało wnioskiem W. C. "o pomoc finansową" z dnia. 9 stycznia 2004 r. Stosownie do unormowania art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, pod pojęciem "rodziny" rozumie się w szczególności osoby spokrewnione wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 tej ustawy, pomoc w formie świadczenia pieniężnego mogła zostać przyznana osobom lub rodzinom nieprzekracząjącym określonej w tym przepisie wysokości dochodu. Jednakże po myśli art. 31a ustawy, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie lub rodzinie mógł zostać przyznany zasiłek celowy, nawet przy przekroczeniu kryterium dochodowego. Art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy definiuje, że pod pojęciem "dochodu rodziny" należy rozumieć sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Wreszcie art. 2 ust. 4 ustawy wskazuje, że potrzeby osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają możliwościom pomocy społecznej. W sprawie przedmiotowej, kryterium dochodowe dla rodziny wnioskodawczyni (cztery osoby dorosłe i jedno dziecko poniżej 15 roku życia) wynosiło 1 510,00 zł. Skoro zatem nie budziło wątpliwości, że dochód w rodzinie ubiegającej się o świadczenie wynosił 1 728,15 zł, to oczywistym było również, że W. C. nie mógł zostać przyznany zasiłek celowy w oparciu o zasady ogólne. Żadne zatem dalsze postępowanie dowodowe w tym zakresie nie było potrzebne, ani wymagane. Organ uznał, że wnioskodawczyni nie może nadto zostać przyznany zasiłek w oparciu o uregulowanie szczególne (art. 31a ustawy), a to "z powodu ewidentnego braku wystarczających środków na zadania pomocy społecznej" (art. 2 ust. 4 ustawy). W tej sytuacji organ wydał decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawczyni powtórzyła, że mieszka z dzieckiem u rodziców, a to zobowiązuje ją również do opłaty części rachunków. Nie zanegowała wysokości ustalonego w jej rodzinie dochodu, wskazując jedynie, że "nie traktuje jako dochód" pobieranego stypendium socjalnego. Podała, że rodzice jej pomagają, ale nie może zbyt wiele od nich oczekiwać, musi się więc żywić i utrzymywać sama. Z treści odwołania nie wynika, aby zostały w nim zawarte jakiekolwiek nowe fakty i okoliczności, które nie były wcześniej znane organowi I instancji, a które podważałyby trafność i zgodność z prawem decyzji pierwszoinstancyjnej. Słusznie zatem Kolegium po rozpoznaniu odwołania uznało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Zarzuty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że decyzję Kolegium dyskwalifikuje brak wyjaśnienia, gdzie w okresie trzech miesięcy przed złożeniem wniosku znajdowało się centrum życiowe W. C. i czy w tym czasie nie była ona osobą samotnie gospodarującą, nie wytrzymują krytyki. Jak wskazano wyżej, nie ulega bowiem wątpliwości, że wnioskodawczyni w momencie ubiegania się o pomoc zamieszkiwała i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swymi rodzicami, siostrą i synem. Skoro fakty takie wynikają wprost z samych twierdzeń wnioskodawczyni, a także z wywiadu środowiskowego, to trudno sobie wyobrazić jakie dalsze postępowanie dowodowe, a taką potrzebę sugeruje Sąd, miałoby zostać przeprowadzone dla ustalenia, czy nie było inaczej. Dodać przy tym należy, że w aktach postępowania znajduje się wywiad środowiskowy z dnia 14 lipca 2003 r., w którym W. C. potwierdza prawdziwość danych o zamieszkiwaniu przez nią i prowadzeniu gospodarstwa wspólnie z rodzicami. Z karty świadczeń z pomocy społecznej na rzecz R. C. – matki wnioskodawczyni wynika, że otrzymywała zasiłki celowe w październiku, listopadzie i grudniu 2003 r., a z danych wywiadu o niej (znajdującego się w aktach sprawy) wynika, że rodzina składała się z pięciu wyżej wymienianych osób. Zdaniem skarżącego, wobec powyższego uznać należy, że zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia, brak jest racjonalnych podstaw do twierdzenia o konieczności przeprowadzania jakiegokolwiek dalszego postępowania dowodowego wyjaśniającego argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I-instancyjnej. Do twierdzeń zawartych w odwołaniu Kolegium ustosunkowało się należycie, wyjaśniając w szczególności pojęcie "dochodu" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, którego zakres pojęciowy W. C. zakwestionowała w odwołaniu. Wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym wyroku, w odwołaniu brak jest jakichkolwiek danych, które nakazywałyby wyjaśnianie, czy wnioskodawczyni nie jest osobą samotnie gospodarującą. Zdaniem sporządzającego niniejszą skargę, decyzji Kolegium nie można nadto zarzucić naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to zawiera bowiem wszelkie niezbędne elementy. Nawet wszakże gdyby uznać, że uzasadnienie to jest zbyt lakoniczne, czy niepełne, to w świetle przytaczanych wyżej okoliczności w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie można uznać, aby takie naruszenie wskazanego wyżej przepisu miało nie tylko istotny, ale jakikolwiek wpływ na jej wynik. Jeśli więc przy wydawaniu decyzji przez organ odwoławczy nie nastąpiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3), które miałoby wpływ na treść orzeczenia, to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazujący, że podstawę jego rozstrzygnięcia stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został wydany z naruszeniem tego przepisu, a naruszenie to miało oczywisty i zasadniczy wpływ na treść wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 marca 2006 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy W. C. w momencie składania wniosku o świadczenie z pomocy społecznej i rozpoznania go przez organy orzekające w tej sprawie pozostawała w rodzinie w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej czy też była osobą samotnie gospodarującą to znaczy prowadzącą odrębne od rodziców gospodarstwo domowe. Organy obu instancji rozpoznając wniosek W. C. z 9 stycznia 2004 r. przyjęły, że wnioskodawczyni była członkiem rodziny, z którą prowadziła wspólne gospodarstwo domowe co następnie miało wpływ na przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pomocy społecznej, tj. na ustalenie dochodu i kryterium dochodowego strony i w konsekwencji na odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny natomiast uznał, że z uwagi na to, iż zainteresowana w okresie poprzedzającym złożenie wniosku studiowała w Poznaniu, w związku z czym okresowo przebywała poza domem rodzinnym, organ winien był ustalić – czego zdaniem Sądu nie uczynił – czy w tym czasie jej centrum życiowym nie było miejsce pobytu w okresie studiów a co za tym idzie, czy nie prowadziła ona wtedy odrębnego gospodarstwa domowego, co niewątpliwie miałoby wpływ na ustalenie wysokości uzyskiwanego przez zainteresowaną dochodu oraz przysługującego jej z ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowego. W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy zarzut postawiony w tym względzie organowi administracyjnemu należy uznać za bezpodstawny. Zarówno we wniosku z 9 stycznia 2004 r. jak i odwołaniu od decyzji organu I instancji W. C. stwierdza, że mieszka z rodzicami i korzysta z ich pomocy w zakresie utrzymania się nawet wówczas, gdy w związku ze studiami przebywa okresowo poza stałym miejscem zamieszkania. Wprawdzie ten zakres pomocy rodziców jest różnie przez zainteresowaną przedstawiany od znacznego we wniosku – gdzie stwierdza "większą część dochodu mojej rodziny zabieram ja na własne utrzymanie na studiach" – do stosunkowo mniejszego w odwołaniu to jednak nie zmienia to faktu, że W. C. korzystała z pomocy z budżetu rodziny na utrzymanie. Nie jest więc w tym względzie w pełni samodzielna. Okoliczność tą potwierdza również wywiad środowiskowy z 9 stycznia 2004 r. podpisany przez stronę, z którego wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, siostrą i swym synem. W. C. jest osobą dorosłą, do tego studiuje na wyższej uczelni a więc posiada umiejętność rozumienia pewnych pojęć i stąd chyba wie co oznacza prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami (co potwierdziła własnoręcznym podpisem w wywiadach środowiskowych z 14 lipca 2003 r. i 9 stycznia 2004 r.). Jeżeli zatem w toku postępowania administracyjnego z jej konsekwentnych stwierdzeń (wniosek z 9 stycznia 2004 r., odwołanie od decyzji I instancji, wywiad środowiskowy z 9 stycznia 2004 r.) wynikało, że mieszka ona z rodzicami i prowadzi z nimi wspólne gospodarstwo domowe to organ nie miał potrzeby by prowadzić postępowanie wyjaśniające w celu wykazania czy wnioskodawczyni nie prowadziła odrębnego gospodarstwa domowego w trakcie studiów. Nie ulega zatem wątpliwości, że W. C. występując z wnioskiem z 9 stycznia 2004 r. była członkiem rodziny o jakiej stanowi art. 2a ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i nie zmienia tego fakt, że okresowo podczas studiów przebywała ona i zamieszkiwała w innej miejscowości. Jeśli więc w momencie wszczęcia postępowania w tej sprawie i w jego trakcie – wnioskodawczyni prowadziła z rodzicami wspólne gospodarstwo domowe (czego w istocie nie kwestionuje) to dochód jej należało ustalić w odniesieniu do rodziny w sposób określony w art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. To zaś oznacza, że zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania W. C. zasiłku celowego z tego powodu, że dochód jej rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe nie naruszyła prawa i nie było podstaw do uchylenia jej przez Sąd. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 950/06
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.