Orzeczenie · 2024-09-27

I OSK 929/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-27
NSAAdministracyjneWysokansa
komunalizacjanieruchomościdrogi publiczneustawa wprowadzająca reformę administracjiwładaniestan prawnyskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.R., E.P. i H.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. Skarżący zarzucili błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną, twierdząc, że stan prawny nieruchomości z 31 grudnia 1998 r. nie był właściwie oceniony, oraz naruszenie przepisów postępowania dotyczące podziału nieruchomości. NSA, działając w granicach skargi kasacyjnej i biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania z urzędu, stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów postępowania był nierozpoznawalny z powodu braku wskazania wzorców kontroli. W związku z tym stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji stał się dla NSA wiążący. Sąd I instancji ustalił, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, lecz była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu publicznoprawnym. NSA potwierdził, że art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną dotyczy nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Sąd podkreślił, że pojęcie 'władania' nie jest tożsame z 'posiadaniem' i obejmuje faktyczne czynności publicznoprawne związane z utrzymaniem drogi. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'władania nieruchomością' na gruncie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z komunalizacją nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na dzień 31 grudnia 1998 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dla nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną, decydujący jest stan prawny nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decydujący jest stan prawny nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. oraz faktyczne władanie nią pod drogi publiczne.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną dotyczy nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Kluczowe jest faktyczne władanie nieruchomością przez podmioty publiczne w tym dniu, a niekoniecznie formalne posiadanie czy własność.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej jest rozpoznawalny, jeśli nie wskazano wzorców kontroli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania nie jest rozpoznawalny, jeśli skarżący nie wskaże wzorców kontroli (norm odniesienia lub norm dopełnienia).

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, sąd jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Brak wskazania wzorców kontroli w zarzucie naruszenia przepisów postępowania czyni ten zarzut wadliwym i uniemożliwia jego rozpoznanie przez sąd II instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (9)

Główne

pwur art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Pomocnicze

ppsa art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

udp art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

udp art. 2 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

udp art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

udp art. 10 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.g.n.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość skargi kasacyjnej w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania z powodu braku wskazania wzorców kontroli. • Stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji jest wiążący dla NSA.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną. • Naruszenie przepisów postępowania przez przyjęcie podziału nieruchomości, który nie stał się prawomocny.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne • Pojęcia 'władania nieruchomością' nie należy utożsamiać z 'posiadaniem' uregulowanym w Kodeksie cywilnym. • Art. 73 pwur daje podstawę do przejęcia jedynie nieruchomości faktycznie zajętych pod drogi publiczne.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Maciej Dybowski

sprawozdawca

Maria Grzymisławska-Cybulska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'władania nieruchomością' na gruncie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną oraz wymogi formalne skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z komunalizacją nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na dzień 31 grudnia 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla samorządów i właścicieli nieruchomości. Wskazuje również na rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Komunalizacja mienia: Kiedy droga staje się gminna z mocy prawa?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst