I OSK 919/23

I OSK 919/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Niczyporuk
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 767/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 2 pkt 2, art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 262 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 767/22 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr SKO 4160.7.2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 767/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr SKO 4160.7.2022 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu (dalej: organ odwoławczy, SKO, SKO w Przemyślu) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Przemyśl (dalej: organ I instancji, Wójt) z dnia 28 lutego 2022 r., 1. o ustaleniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonej w Nehrybce, prowadzonego na wniosek [...] i [...], zakończonego decyzją Wójta Gminy Przemyśl nr IG.6830.1.21.2016.2022.GK, z dnia 17 lutego 2022 r. (na kwotę 4 800,00 zł - słownie: cztery tysiące osiemset złotych), 2. do uiszczenia kosztów, o których mowa w pkt 1, zobowiązał:
a. [...] (współwłaściciel działki nr [...]) - w wysokości 260,00 zł;
b. [...] (współwłaściciel działki nr [...]) - w wysokości 260,00 zł;
c. [...] (współwłaściciel działki nr [...]) - . w wysokości 260,00 zł;
d. [...] (współwłaściciel działki nr [...]) - w wysokości 1300,00 zł;
e. [...] i [...] na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej solidarnie (współwłaściciele działki nr [...]) - w wysokości 1 280,00 zł;
f. [...] (właściciel działki nr [...]) - w wysokości 800,00 zł;
g. Gminę Przemyśl (właściciel działki nr [...]) - w wysokości 640,00 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte zostało na wniosek [...] i [...] (z uwagi na jego śmierć, w toku postępowania w jego miejsce wstąpili spadkobiercy: [...], [...] i [...]). Koszty związane z czynnościami postępowania rozgraniczeniowego objęły wyłącznie koszty związane z czynnościami upoważnionego geodety [...] (4 800 zł) i zostały ustalone na podstawie wystawionych przez niego faktur. Organ wskazał, że przeanalizował ilość stron biorących udział w postępowaniu, liczbę wyznaczonych punktów granicznych oraz ich położenie, przyjmując, że koszty rozgraniczenia obciążają wszystkich właścicieli nieruchomości będącymi stronami wyznaczonych punktów granicznych, z uwzględnieniem tego, jaki interes miały poszczególne strony w dokonanym rozgraniczeniu zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., wg zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Rozłożenie kosztów na każdą ze stron postępowania ustalono w oparciu o ilość punktów granicznych nieruchomości które upoważniony geodeta wyznaczył w terenie, przyjmując koszt ustalenia jednego punktu na 960 zł (4 800 zł : 5 punktów), którą właściciele sąsiadujących nieruchomości zobowiązani są pokryć po połowie (w przypadku trójmiedzy, kwota ta została podzielona przez 3). W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Okoliczność, że skarżący skorzystał z przewidzianego w art. 33 ust. 3 p.g.k. uprawnienia i sprawa została przekazana sądowi powszechnemu nie zmienia faktu powstania kosztów w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przez organ administracji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie wniósł [...].
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, w sprawie nie ulega wątpliwości istnienie sporu granicznego co do przebiegu granic między w/w działkami. Skoro skutkiem przeprowadzonego przez organ administracji postępowania były zmiany przebiegu granic rozgraniczanych nieruchomości, w tym dotyczące działki skarżącego, w świetle przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości wymóg poniesienia kosztów postępowania przez wszystkie strony sporu, w tym skarżącego. Prawidłowość ich kwotowego rozliczenia w oparciu o ilość stron biorących udział w postępowaniu, liczbę i położenie wyznaczonych punktów granicznych nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. Przedstawiona przez organy I i II instancji argumentacja przemawiająca za obciążeniem kosztami rozgraniczenia wszystkich uczestników tego postępowania jawi się jako pełna, uwzględniająca zebrany w sprawie materiał dowodowy i wydaną decyzję o rozgraniczeniu, wg której korzyść z rozgraniczenia odniosły wszystkie jego strony.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na :
1. nie zastosowaniu normy z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022 r. poz. 329 t.j., dalej p.p.s.a.) i braku uchylenia wadliwego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu oraz poprzedzającego to postanowienie rozstrzygnięcia Wójta Gminy Przemyśl w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomimo zajścia przesłanek do przyjęcia naruszenia przepisów postępowania wpływającego na treść obu ww. rozstrzygnięć, a sprowadzającego się do niewłaściwego zastosowania art. 262 § 1 k.p.a. i obciążenia skarżącego kosztami postępowania rozgraniczającego, w sytuacji, gdy postępowanie to de facto nie zostało zakończone albowiem geodeta uprawniony nie ustalił i nie utrwalił na gruncie granicy działki nr [...] z sąsiednimi działkami nr [...] i nr [...].
2. naruszeniu art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 art. 11, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., przejawiającym się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił wadliwego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu oraz poprzedzającego to postanowienie rozstrzygnięcia Wójta Gminy Przemyśl, pomimo, że w sprawie nie zgromadzono całego materiału dowodowego, albowiem postępowanie przed SKO było prowadzone bez akt sprawy I inst., brak było operatu technicznego z rozgraniczenia oraz faktur wystawionych przez uprawnionego geodetę za wykonane czynności (z rozbiciem obrazującym wykonanie faktycznych czynności, zakupionych materiałów geodezyjnych, kosztów zawiadomień itp.) zaś akta te nie zostały uzupełnione pomimo żądania skarżącego, ponadto na etapie postępowania rozgraniczeniowego skarżącemu, działającemu przez swego pełnomocnika, nie zagwarantowano prawa do udziału w sprawie.
3. naruszeniu art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 262 § 1 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił wadliwego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu oraz poprzedzającego to poprzedzającego to postanowienie rozstrzygnięcia Wójta Gminy Przemyśl, pomimo, że postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości podlegało zawieszeniu z urzędu a poprzez to wygenerowane przez upoważnionego geodetę i organ koszty postępowania administracyjnego powinny obciążać organ prowadzący postępowanie a nie właściciela działki nr [...] tj. skarżącego.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 29 ust 2 Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 262 § 1 k.p.a. i obciążenia skarżącego kosztami postępowania rozgraniczającego, w sytuacji, gdy geodeta uprawniony nie ustalił i nie utrwalił punktu oznaczanego jako nr 9-98 znakiem granicznym na gruncie, a tym samym brak było podstaw do obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego skarżącego jako właściciela działki nr. [...].
2. art. 32 ust 4 Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 94 § 2 k.p.a. i art. 262 § 1 k.p.a. poprzez nie wstrzymanie przez geodetę uprawnionego czynności ustalenia przebiegu granic pomimo usprawiedliwionej nieobecności strony, tj. przedłożenia przez pełnomocnika skarżącego przed rozprawą graniczną w dniu 9.06.2017 r. zaświadczenia lekarskiego, a tym samym braku podstaw do obciążenia skarżącego kosztami postępowania rozgraniczającego.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania, jednak tylko w granicach precyzyjnie zakreślonych zarzutów kasacyjnych. Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).
Wskazać także należy, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej - a nie przeciwko ostatecznej decyzji organu, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstaw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne i rzetelne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywnego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).
W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być przy tym precyzyjne (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2321/11). Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa (por. wyrok NSA z 4 listopada 2025 r. III OSK 2485/24 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117).
Jak już wyjaśniono Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyroki NSA z dnia: z dnia 4 listopada 2025 r. III OSK 2485/24, 5 sierpnia 2014 r., II FSK 2021/12,). Wskazuje się, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, jeżeli dostrzega naruszenie przepisów prawa, które jednak nie zostało precyzyjnie wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej ani nie powoduje nieważności postępowania. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza zatem zawsze podzielenia wywodów Sądu pierwszej instancji, lecz świadczy o nieusprawiedliwionym bądź nieprawidłowym charakterze zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., I OSK 1567/17).
Nieprawidłowo został sformułowany kilkukrotnie w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. co uniemożliwia kontrolę na jego podstawie zaskarżonego wyroku. Przepis ten zawiera trzy paragrafy, zaś paragraf pierwszy kilka punktów i podpunktów. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nie wskazuje naruszenia którego punktu i ewentualnie także podpunktu upatruje w zaskarżonym wyroku. Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. i to właśnie ten przepis winien stanowić trzon wszystkich zarzutów kasacyjnych, a nie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Niedokładności dostrzeżono także przy przytoczeniu zarzutu nr 2 – a dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a., który zawiera dwa paragrafy regulujące odmienne stany prawne jednak autor skargi kasacyjnej nie przywołuje żadnego z nich, co czyni zarzut bezpodstawnym. Środek odwoławczy podnosi naruszenie art. 7 k.p.a. obejmującego kilka zasad postępowania administracyjnego, nie wskazując która z tych zasad została naruszona (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).. A także przy przywołaniu w zarzutach nr 1 i 3 naruszenia przepisów postępowania oraz w obydwu zarzutach naruszenia prawa materialnego - art. 262 § 1 k.p.a., który w pierwszym paragrafie zawiera dwa punkty, jednak na skutek nie przywołania żadnego z nich, NSA nie odniesie się do tych zarzutów. Wadliwe określenie naruszonych przepisów w omawianych zarzutach, uniemożliwia odniesienie się do nich.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, która jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego.
Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09), jednakże będzie to w znacznym stopniu ograniczona kontrola.
Poczynienie powyższych uwag na temat wymogów, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna, było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia.
Odnośnie naruszenia art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. to przepis ogólny o charakterze kompetencyjnym stanowiący, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym kontrole wydanych w postępowaniu administracyjnym postanowień. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazuje cel działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu rozstrzygnięcia sprawy przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 266/08, pub. w Lex nr 490087).
Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że przed organami administracyjnymi postępowanie rozgraniczeniowe toczyć się może na wniosek strony lub z urzędu. Organ administracyjny prowadzący postępowanie zobowiązany jest do ustalenia w drodze postanowienia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu granic (art. 29 ust. 1 pgik). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pgik - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 pgik - wykonuje geodeta upoważniony przez ww. organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji określają przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego. Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie regulują kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego. Z tego względu koszty tego postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie bowiem z powołanym przepisem stronę obciążają między innymi te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej: k.c. Podstawę rozstrzygania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego stanowią przepisy art. 262 § 1 pkt 2 i 264 § 1 k.p.a. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.).
Powołując się na treści uchwały składu siedmiu sędziów z 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, wskazać trzeba, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może i powinien obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie stroną żądającą wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego byli Zdzisława Leśniak i Józef Leśniak, czyli istniał spór graniczy uzasadniający wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i prawidłowe ustalenie granic, zaś koszty tego postępowania zostały rozdzielone pomiędzy wszystkich właścicieli działek (tj. na 8 stron postępowania: w tym 7 osób, z czego dwie osoby jako współwłaściciele we wspólności majątkowej małżeńskiej i Gmina), a zatem zgodnie z treścią przywołanej uchwały. Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela stanowisko - wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 13 września 2017 r. I OSK 2888/15, 8 listopada 2017 r. I OSK 48/16, 25 stycznia 2018 r. I OSK 1744/17, 29 sierpnia 2019 r. I OSK 2688/18, 15 grudnia 2020 r. I OSK 1563/20, 26 stycznia 2022 r. I OSK 669/19, 16 maja 2025 r. I OSK 1408/23 - którego istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy nie mają uznaniowości w stosowaniu art. 152 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego było to postępowanie prowadzone w interesie wszystkich wymienionych w decyzji o ustaleniu kosztów stron, w tym skarżącego kasacyjnie, co w tej sprawie prowadzi do konkluzji, że wszystkie zarzuty kasacyjne z punktu I są chybione.
Odmówić słuszności należy także zarzutom naruszenia przepisów prawa materialnego. Zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji odnośnie istnienie sporu granicznego co do przebiegu granic między omówionymi w zaskarżonych postanowieniach działkami. Wynika to także wprost z decyzji Wójta Gminy Przemyśl z dnia 17 lutego 2022 r. o rozgraniczeniu, według której przy ustaleniu przebiegu granic geodeta oprócz oświadczeń stron przyjął także dowody w postaci operatu ze scalenia gruntów wsi Nehrybka nr 276-9-3/1971, szkice polowe nr 96, 57, 91 i 76 z pomiaru niezmienników, szkic wyniesienia projektu na gruncie nr [...], operat z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. Nehrybka nr 118-10-49/2012, w ramach czynności geodezyjnych przeprowadził również wywiad terenowy. Na tej podstawie w odniesieniu do działki skarżącego nr [...] geodeta stwierdził m.in., że ustalona granica działki nr [...] z działką nr [...] na odcinku od punktu 9-83 do punktu nr 9-98 nie pokrywa się z istniejącym ogrodzeniem. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie z zaskarżonych postanowień wynika wprost, że organy przy ustalaniu kosztów wzięły pod uwagę punkty graniczne trójmiedzy, wskazując na konkretne numery tych punktów, co byłoby niemożliwe gdyby ich geodeta nie wyznaczył, wyjaśniły koszty takich obliczeń, wskazując, że rozłożenie kosztów na każdą ze stron tego postępowania, ustalone zostało w oparciu o ilość punktów granicznych nieruchomości, które geodeta upoważniony - [...] wyznaczył i ustalił ich położenie w terenie. Sama wysokość ustalonych w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie była kwestionowana w treści skargi ani środka zaskarżania. Niezależnie jednak od tego Sąd zauważa, że koszty te nie przekraczają wysokości uznawanej za uzasadnioną wysokość wynagrodzenia biegłego geodety w innych sprawach tego samego rodzaju (zob. odpowiednio wyrok NSA z dnia 5 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 939/24. Por. postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych w Gorzowie, Białymstoku i Łodzi w sprawach: II SA/Go 568/25, II SA/Bk 1722/25, II SA/Łd 365/25, II SA/Łd 323/25). W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy Przemyśl bardzo dokładnie i rzetelnie w postanowieniu rozpisał koszty przypisane konkretnie przeprowadzonym czynnościom podczas postępowania rozgraniczeniowego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 1249–1260).
Nadmienić należy, że sam skarżący kasacyjnie w zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy Przemyśl powołał się na operat pomiarowy z rozgraniczenia, a w skardze kasacyjnej neguje jego istnienie. Nie stanowi argumentu mogącego podważyć wyrok Sądu I instancji zarzut, że geodeta nie zaznaczył w terenie jednego z punktów granicznych. Pamiętać należy, że punkty te winny być naniesione (pokazane) na szkicu graficznym stanowiącym załącznik do decyzji rozgraniczeniowej, tak by można je było ewentualnie w razie potrzeby odtworzyć w terenie. Tymczasem przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie o ustaleniu kosztów tego postępowania, zatem jeżeli skarżący kasacyjnie chciałby podważyć umiejscowienie punktów granicznych w terenie czy na szkicu graficznym dołączonym do operatu a następnie decyzji rozgraniczeniowej - to nie w tym postępowaniu. Rozpoznawana skarga kasacyjna dotyczy wyłącznie postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, które jak już Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił uważa za przeprowadzone prawidłowo.
Tym samym, zrealizowana przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna pozwala stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia przepisów sądowej ustawy procesowej w związku z przepisami prawa wskazywanymi przez stronę skarżącą kasacyjnie. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dotyczącej zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli w następstwie wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 19 kwietnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 sygn. akt I OSK 712/23).
Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.