I OSK 827/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził rażącą bezczynność Wojewody w postępowaniu dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego oraz przyznał skarżącej J. K. sumę pieniężną. Wojewoda zarzucał niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez uznanie bezczynności za rażącą, zamiast zwykłą, oraz niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa charakteryzuje się oczywistością i ciężkością, a w niniejszej sprawie wielomiesięczne zaniechanie organu w załatwieniu wniosku o świadczenie wychowawcze, mimo wpływu wniosku i braku podjęcia działań przez ponad osiem miesięcy, stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd wskazał, że działania organu podjęte zostały dopiero po wniesieniu ponaglenia i skargi, co świadczy o lekceważeniu obowiązków. NSA uznał również, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. było uzasadnione drastycznością zwłoki organu i miało charakter dyscyplinująco-represyjny, a wysokość rekompensaty mieściła się w granicach ustawowych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie rażącego charakteru bezczynności organu w sprawach świadczeń socjalnych oraz zasadność przyznawania rekompensaty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Orzeczenie dotyczy specyfiki spraw administracyjnych i stosowania przepisów p.p.s.a., w szczególności w kontekście świadczeń wychowawczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wielomiesięczna zwłoka organu w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie wychowawcze, pomimo braku działań i ignorowania zapytań strony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka zwłoka stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa charakteryzuje się oczywistością i ciężkością. Wielomiesięczne zaniechanie organu w załatwieniu wniosku o świadczenie wychowawcze, brak działań i lekceważenie obowiązków, nawet jeśli nie były celowe, uzasadniają kwalifikację bezczynności jako rażącej.
Czy w przypadku stwierdzenia rażącej bezczynności organu, przyznanie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione w przypadku drastycznej zwłoki organu.
Uzasadnienie
Środki dodatkowe na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. mają charakter dyscyplinująco-represyjny i powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki. Długotrwała bezczynność organu w sprawie świadczenia wychowawczego uzasadnia zastosowanie tych środków, aby zrekompensować stronie poniesione straty i zapobiec dalszemu lekceważeniu prawa.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu to stan, w którym bez wątpliwości można stwierdzić oczywiste naruszenie prawa, które nosi cechy ciężkości i nie pozwala na akceptację w demokratycznym państwie prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten pozwala na przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, mającej charakter dyscyplinująco-represyjny, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Ustawa z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw art. 7 § ust. 2
Określa termin załatwienia sprawy dotyczącej świadczenia wychowawczego złożonej do 31 sierpnia 2019 r. – do dnia 31 października 2019 r.
ustawa 500+ art. 23 § ust. 1a
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy w wychowaniu dzieci
Dotyczy wezwania wnioskodawczyni do nadesłania określonych dokumentów i informacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w sprawie świadczenia wychowawczego trwała ponad osiem miesięcy od wpływu wniosku, co stanowi rażące naruszenie prawa. • Działania organu podjęte zostały dopiero po wniesieniu ponaglenia i skargi na bezczynność, co świadczy o lekceważeniu obowiązków. • Przyznanie skarżącej sumy pieniężnej jest uzasadnione drastycznością zwłoki organu i ma charakter dyscyplinująco-represyjny. • Wysokość przyznanej sumy pieniężnej mieści się w granicach ustawowych.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu powinna zostać uznana za zwykłą, a nie rażącą, gdyż działania organu nie nosiły znamion złej woli ani nie miały charakteru zamierzonego. • Skarżąca nie poniosła żadnej straty finansowej ani krzywdy, co czyni przyznanie sumy pieniężnej nieuzasadnionym.
Godne uwagi sformułowania
bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty • naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne • elementarne i jaskrawe lekceważenie przez organ obowiązków w zakresie przestrzegania prawa strony do terminowego załatwienia sprawy • środki dodatkowe wskazane w tym przepisie mają charakter dyscyplinująco-represyjny, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącego charakteru bezczynności organu w sprawach świadczeń socjalnych oraz zasadność przyznawania rekompensaty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki spraw administracyjnych i stosowania przepisów p.p.s.a., w szczególności w kontekście świadczeń wychowawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała i rażąca bezczynność organu administracji publicznej może prowadzić do konsekwencji prawnych, w tym przyznania rekompensaty pieniężnej dla obywatela.
“Organ czekał 11 miesięcy na rozpatrzenie wniosku o świadczenie wychowawcze. Sąd ukarał go za rażącą bezczynność.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.