I OSK 794/25

I OSK 794/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Iwona Bogucka /przewodniczący/
Joanna Skiba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1422/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-13
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 41, art. 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Joanna Skiba (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1422/24 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 kwietnia 2024 r., nr DSZ-V.4321.6.5.2024.KP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 1422/24 (dalej wyrok I SA/Wa 1422/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 9 kwietnia 2024 r. nr DSZ-V.4321.6.5.2024.KP w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (k. 66, 80-83 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od wyroku I SA/Wa 1422/24 wywiodła M. B. (dalej skarżąca lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez adw. R. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 41 § 1 [ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej kpa)] przez jego błędną wykładnię, które doprowadziło do mylnego uznania, że skarżąca miała obowiązek powiadomić organ o zmianie adresu zamieszkania, podczas gdy przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy do zmiany adresu dojdzie w toku postępowania, a nie jeszcze przed jego wszczęciem, jak to miało miejsce w przedmiotowym przypadku;
2. art. 39 § 1 i 2 kpa przez jego niezastosowanie i podjęcie próby doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego, podczas gdy skarżąca w dniu 13 listopada 2023 r. przesłała pismo do organu za pośrednictwem platformy ePUAP;
3. art. 58 § 1 kpa przez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji jego niezastosowanie, podczas gdy niezachowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą oraz w sytuacji, w której zachowała ona termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku w całości, względnie jego uchylenie; zasądzenie na jej rzecz [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych; zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie (k. 87-88, 97 akt sądowych).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu NSA z 26.10.2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 ppsa - zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie. W rezultacie, rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie oparła skargę kasacyjną na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 ppsa. Niemniej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 § 1 kpa przez jego błędną wykładnię, art. 58 § 1 kpa przez jego wadliwą wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie oraz art. 39 § 1 i 2 kpa przez ich niezastosowanie. W istocie wszystkie te zarzuty zmierzają do zakwestionowania stanowiska Ministra i wykazania, że w sprawie skarga winna być uwzględniona Biorąc pod uwagę treść zarzutów kasacyjnych, jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej, celowe było łączne odniesienie się do wywiedzionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę prawną dokonaną w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, przyjmując argumentację Sądu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku za własną.
W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 kpa). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa).
W niniejszej sprawie skarżąca brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania wywodziła z nieprawidłowego doręczenia decyzji Wojewody Pomorskiego z 14 grudnia 2023 r. nr 000792/ŻZZEWN/11/2023 pod adres - ul. [...]. Skarżąca podniosła, że zarówno przed wszczęciem, jak i w toku postępowania pod tym adresem nie mieszkała, a zatem organ był zobowiązany do doręczenia jej decyzji na nowy adres zamieszkania – [...]. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że decyzja z 14 grudnia 2023 r., od której skarżąca wniosła odwołanie po terminie, została skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi, tj. jej ojcu K. B.. Adres, pod który doręczono tę decyzję był jedynym adresem, który skarżąca wskazywała w całym postępowaniu (również w odwołaniu z 19 stycznia 2024 r.; k. 72 akt administracyjnych). Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych korespondencja była odbierana pod tym adresem wielokrotnie przez samą skarżącą osobiście (k. 23, 27, 32, 34). Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie powiadomiła organu o zmianie swojego miejsca zamieszkania, co determinowałoby organ do doręczania na inny adres.
W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (art. 41 § 1 kpa), w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 kpa). Skarżąca była o tym obowiązku poinformowana w zawiadomieniu z 3 listopada 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci (k. 63), które otrzymała, co wynika z odpowiedzi na to zawiadomienie udzielone pismem z 13 listopada 2023 r. (k. 66). Nie budzi więc wątpliwości, że pod wskazanym adresem dorosły domownik K. B. skutecznie odebrał przesyłkę w dniu 21 grudnia 2023 r. (tak jak robił to już wcześniej) - co bezsprzecznie potwierdza jego podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Tym samym, 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 4 stycznia 2024 r. Nie budzi również wątpliwości, że skarżąca swoje odwołanie wniosła 19 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem ustawowego terminu.
Zatem skoro odwołanie zostało wniesione, oznacza to, że korespondencja została przekazana. Prawidłowa jest zatem ocena Sądu pierwszej instancji, że przyczyną wniesienia odwołania po terminie nie mogło być nieprzekazanie skarżącemu przesyłki przez dorosłego domownika.
Przy dokonywaniu oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi organ winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, zaś ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do upływu terminu dokonania czynności. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła przekonywającej kontrargumentacji odnośnie do stanowiska Sądu I instancji i kwestionowanego wyroku. Decyzja Wojewody Pomorskiego z 14 grudnia 2023 r. nr 000792/ŻZZEWN/11/2023 została skarżącej prawidłowo i skutecznie doręczona 21 grudnia 2023 r., natomiast odwołanie skarżąca złożyła z uchybieniem przepisanego terminu. Nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Skarga kasacyjna wywiedziona w niniejszej sprawie stanowi jedynie polemikę z zaskarżonym wyrokiem strony nieusatysfakcjonowanej rozstrzygnięciem Sądu I instancji, które odpowiada prawu. Dlatego skarga kasacyjna nie zasługuje na aprobatę.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.