I OSK 784/23Oddalenie skargi kasacyjnej umorzenie postępowania 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.N. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o stwierdzeniu umorzenia postępowania z mocy prawa. Skarżący kasacyjnie podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując przede wszystkim, że decyzja Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 1950 r. nigdy nie weszła do obrotu prawnego z powodu braku jej doręczenia stronom. Kwestionował również zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA oraz możliwość umorzenia postępowania z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decyzja z 1950 r. weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona do wiadomości Zarządowi Nieruchomości Miejskich w Warszawie, a Skarb Państwa został wpisany do księgi wieczystej na jej podstawie. Sąd podkreślił, że wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest związane z prawidłowym doręczeniem, a jedynie z uzewnętrznieniem woli organu wobec podmiotu spoza administracji. Ponadto, NSA stwierdził, że art. 158 § 2 KPA nie może być stosowany samodzielnie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a sprawa o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie jest odrębną kategorią postępowania. W związku z tym, zaskarżony wyrok odpowiadał prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'wejścia do obrotu prawnego' decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście braku formalnego doręczenia i upływu czasu. Ustalenie granic stosowania art. 158 § 2 KPA w powiązaniu z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedwojennymi decyzjami administracyjnymi i specyfiką postępowania w Warszawie. Interpretacja domniemania faktycznego może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja administracyjna, która nie została formalnie doręczona stronom, ale została przekazana do wiadomości innemu podmiotowi i na jej podstawie dokonano wpisu w księdze wieczystej, wchodzi do obrotu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne, nawet jeśli doręczenie było wadliwe lub nastąpiło jedynie "do wiadomości", a brak dowodu doręczenia nie powoduje automatycznie uznania nieistnienia decyzji w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest związane z prawidłowym doręczeniem, lecz z uzewnętrznieniem woli organu wobec podmiotu spoza administracji. Wpis do księgi wieczystej oraz doręczenie do wiadomości innym podmiotom mogą stanowić podstawę do domniemania faktycznego wejścia decyzji do obrotu prawnego, zwłaszcza po upływie wielu lat od jej wydania.
Czy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość zastosowania art. 158 § 2 KPA (stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa) w sytuacji, gdy nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu upływu terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA nie wyklucza zastosowania art. 158 § 2 KPA, jednakże art. 158 § 2 KPA nie może stanowić samodzielnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wydania z naruszeniem prawa, a może być jedynie rozstrzygnięciem w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy KPA rozróżniają sprawy materialne i procesowe. Sprawa o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie jest odrębną kategorią postępowania, a art. 158 § 2 KPA stanowi rozstrzygnięcie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, stosowane gdy nie można stwierdzić nieważności z powodu przesłanek negatywnych.
Czy brak formalnego doręczenia decyzji z 1950 r. oznacza, że nie weszła ona do obrotu prawnego i nie można stwierdzić umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnego doręczenia nie wyklucza wejścia decyzji do obrotu prawnego, jeśli istnieją inne dowody wskazujące na jej wejście do obrotu, a postępowanie może zostać umorzone z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ustaleniach faktycznych wskazujących na doręczenie decyzji do wiadomości oraz wpis Skarbu Państwa do księgi wieczystej, co w kontekście upływu czasu pozwala na domniemanie wejścia decyzji do obrotu prawnego. W konsekwencji, zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA było zasadne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
ustawa zmieniająca K.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten wprowadza 30-letni termin do stwierdzenia nieważności decyzji, po którego upływie postępowanie umarza się z mocy prawa. Sąd interpretuje go w kontekście wejścia decyzji do obrotu prawnego.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
K.p.a. art. 156 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
K.p.a. art. 158 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy nie można stwierdzić jej nieważności.
K.p.a. art. 110
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy związania decyzją administracyjną.
dekretem warszawskim art. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Dotyczy przejścia gruntu nieruchomości na własność gminy m.st. Warszawa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie spowodowane niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego poprzez brak należytej kontroli decyzji Kolegium z 2021 r. pod względem zgodności z prawem. • Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 153 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie spowodowane niedostrzeżeniem wad procesowych postępowania administracyjnego. • Zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. w związku z art. 39 K.p.a. w związku z art. 41 K.p.a. w związku z art. 158 § 3 K.p.a. w związku z art. 110 § 1 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. • Zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. w związku z art. 4171 § 2 K.c. oraz art. 160 § 1 K.p.a. przez błędną wykładnię w zakresie w jakim art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. zamyka skarżącemu uprawnienie do drogi sądowej w zakresie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. • Zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej K.p.a. w związku z art. 156 § 2 K.p.a. w związku z art. 158 § 2 K.p.a. w związku z art. 158 § 3 K.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż z uwagi na wejście w życie ustawy zmieniającej K.p.a. […]
Godne uwagi sformułowania
doręczenie decyzji ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia • nie każda wadliwość doręczenia decyzji stronie wyłącza wejście decyzji do obrotu prawnego • brak dowodu doręczenia (potwierdzenia odbioru) w aktach sprawy nie powoduje automatycznie uznania nieistnienia decyzji w obrocie prawnym • za dopuszczalnością stosowania domniemania faktycznego w postępowaniu administracyjnym przemawia dorobek doktryny i orzecznictwa • nie można abstrahować od faktu znacznego upływu czasu, tj. upływu ponad 60 lat od daty wydania kwestionowanego orzeczenia i wynikającej stąd racjonalności założenia, że dowody doręczenia (ogłoszenia) orzeczenia uległy w międzyczasie zaginięciu lub rozproszeniu • nie jest dopuszczalne swoiste "wydrążenie" ze sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji odrębnej sprawy o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Jolanta Górska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wejścia do obrotu prawnego' decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście braku formalnego doręczenia i upływu czasu. Ustalenie granic stosowania art. 158 § 2 KPA w powiązaniu z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej KPA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedwojennymi decyzjami administracyjnymi i specyfiką postępowania w Warszawie. Interpretacja domniemania faktycznego może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniem decyzji i wejściem do obrotu prawnego, co ma znaczenie dla wielu postępowań administracyjnych. Wyjaśnienie, jak upływ czasu wpływa na możliwość kwestionowania starych decyzji, jest interesujące dla prawników i osób zajmujących się prawem nieruchomości.
“Decyzja sprzed 70 lat weszła do obrotu prawnego mimo braku doręczenia? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.