Orzeczenie · 2025-04-28

I OSK 748/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-28
NSAAdministracyjneWysokansa
przekształcenie użytkowania wieczystegoprawo własnościnieruchomościcele mieszkaniowebudynek biurowyzmiana funkcji budynkuustawa przekształceniowaNSApostępowanie administracyjnezaświadczenie

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Spór dotyczył nieruchomości, której budynek był pierwotnie biurowy, a następnie zmieniono jego funkcję na mieszkalną. Sąd Wojewódzki uznał, że kluczowa jest funkcja budynku na dzień 1 stycznia 2019 r. i odmówił przekształcenia. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy ustawy o przekształceniu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 13 ustawy, przekształcenie jest możliwe również w przypadku późniejszego oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, nawet jeśli na dzień 1 stycznia 2019 r. miał inną funkcję lub zmiana nastąpiła po tym terminie. Kluczowe jest, czy budynek został oddany do użytkowania jako mieszkalny zgodnie z prawem budowlanym i czy grunt był przeznaczony na cele mieszkaniowe. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania były zasadne, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza w kontekście zmiany funkcji budynku po 1 stycznia 2019 r. i znaczenia daty oddania budynku do użytkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji budynku z biurowego na mieszkalny i zastosowania art. 13 ustawy przekształceniowej. Wymaga analizy konkretnych danych ewidencyjnych i dokumentów dotyczących oddania budynku do użytkowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana sposobu użytkowania budynku z biurowego na mieszkalny po 1 stycznia 2019 r. wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana funkcji budynku z biurowego na mieszkalny po 1 stycznia 2019 r. nie wyklucza przekształcenia, jeśli budynek został oddany do użytkowania jako mieszkalny zgodnie z prawem budowlanym, a grunt był przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował art. 13 ustawy przekształceniowej, wskazując, że dopuszcza on przekształcenie w przypadku późniejszego oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, nawet jeśli na dzień 1 stycznia 2019 r. miał inną funkcję lub zmiana nastąpiła po tym terminie. Kluczowe jest spełnienie warunków dotyczących przeznaczenia gruntu i sposobu użytkowania budynku.

Czy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące funkcji budynku są bezwzględnie wiążące dla stosowania ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego?

Odpowiedź sądu

Tak, dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla stosowania ustawy, jednakże w kontekście art. 13 ustawy, istotne jest faktyczne przeznaczenie gruntu i oddanie budynku do użytkowania jako mieszkalny.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że dane ewidencyjne są wiążące, ale podkreślił, że art. 13 ustawy wprowadza specyficzne zasady dotyczące przekształcenia, uwzględniające późniejsze oddanie budynku do użytkowania jako mieszkalnego, co może być sprzeczne z danymi ewidencyjnymi z daty 1 stycznia 2019 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zaskarżone postanowienie SKO.

Przepisy (14)

Główne

Ustawa przekształceniowa art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Ustawa reguluje przekształcenie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, z zasadą podstawową, że do przekształcenia dochodzi 1 stycznia 2019 r., o ile grunt był zabudowany na cele mieszkaniowe.

Ustawa przekształceniowa art. 4 § 1-4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Ustawa przekształceniowa art. 13 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów

Jeżeli po 1 stycznia 2019 r. na gruncie zabudowanym na cele mieszkaniowe budynek mieszkalny został oddany do użytkowania, prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności z dniem oddania budynku do użytkowania.

Pomocnicze

p.g.k. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, przestrzennego, wymiaru podatków, statystyki, gospodarki nieruchomościami i ewidencji gospodarstw rolnych, co oznacza bezwzględne związanie wpisami ewidencyjnymi dla potrzeb stosowania ustawy przekształceniowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisu poprzez nierozpatrzenie zarzutu zgłoszonego w skardze do WSA.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wadliwe sformułowanie uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nierozpatrzenie materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieprawidłowe uznanie, że okoliczności wymagane do wydania zaświadczenia nie zachodzą.

k.p.a. art. 123 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie nie może rozstrzygać o istocie sprawy.

k.p.a. art. 218 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie przed wydaniem zaświadczenia.

p.b.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy dotyczące oddania budynku do użytkowania.

p.b. art. 71

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania budynku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 13 ustawy przekształceniowej przez Sąd Wojewódzki, który wyłączył możliwość przekształcenia z powodu zmiany funkcji budynku po 1 stycznia 2019 r. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez akceptację wadliwych postanowień organów administracji i niewłaściwe uzasadnienie wyroku WSA.

Godne uwagi sformułowania

"...brak było podstaw do wydania zaświadczenia o przekształceniu, gdyż nieruchomość ta nie była zabudowana w dniu 1 stycznia 2019 r. na cele mieszkaniowe - w rozumieniu omawianej ustawy." • "...zasady stosowania tego przepisu są takie same jak przepisów dotyczących przekształcenia na zasadach ogólnych, jedyną różnicą jest data przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, którą jest data oddania budynku mieszkalnego do użytkowania." • "...literalne odczytywanie art. 13 ust. 1 ustawy z 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów prowadzi do wewnętrznej sprzeczności." • "...pod pojęciem oddania do użytkowania winno się rozumieć dopełnienie odpowiednich procedur umożliwiających przystąpienie do faktycznego użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem."

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

sprawozdawca

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza w kontekście zmiany funkcji budynku po 1 stycznia 2019 r. i znaczenia daty oddania budynku do użytkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany funkcji budynku z biurowego na mieszkalny i zastosowania art. 13 ustawy przekształceniowej. Wymaga analizy konkretnych danych ewidencyjnych i dokumentów dotyczących oddania budynku do użytkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z przekształceniem użytkowania wieczystego, które może dotyczyć wielu właścicieli nieruchomości. Interpretacja NSA w kontekście zmiany funkcji budynku jest istotna dla praktyki.

Zmiana funkcji budynku po 1 stycznia 2019 r. nie przekreśla przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.

Dane finansowe

WPS: 1140 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst