Orzeczenie · 2026-03-05

I OSK 678/23Odrzucenie skargi kasacyjnej wznowienie postępowania 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-05
NSAAdministracyjneWysokansa
skarga kasacyjnaradca prawnywykonywanie zawoduprzymus adwokacko-radcowskinieruchomościuwłaszczeniepostępowanie administracyjneodrzucenie skargi

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania dotyczącego nabycia przez gminę nieruchomości. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy skarga kasacyjna została prawidłowo sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Skargę podpisał radca prawny J.S., który był wpisany na listę radców prawnych, jednakże Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała, że nigdy nie złożył on zawiadomienia o podjęciu wykonywania zawodu i faktycznie go nie wykonywał. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy ustawy o radcach prawnych, uznał, że samo posiadanie wpisu na listę nie jest wystarczające do sporządzenia pisma objętego przymusem adwokacko-radcowskim. Konieczne jest faktyczne wykonywanie zawodu, czyli świadczenie pomocy prawnej. Ponieważ radca J.S. nie wykonywał zawodu, skarga kasacyjna została uznana za sporządzoną przez podmiot nieuprawniony i w konsekwencji odrzucona na podstawie art. 181 § 1 w zw. z art. 178 i art. 193 P.p.s.a. Sąd zasądził również zwrot kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymogu faktycznego wykonywania zawodu przez radcę prawnego lub adwokata przy sporządzaniu pism objętych przymusem procesowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których wymagana jest reprezentacja przez adwokata lub radcę prawnego, a także sytuacji, gdy radca prawny formalnie posiada uprawnienia, ale faktycznie nie wykonuje zawodu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna sporządzona przez radcę prawnego, który formalnie jest wpisany na listę radców prawnych, ale faktycznie nie wykonuje zawodu, spełnia wymogi formalne postępowania sądowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna sporządzona przez radcę prawnego, który nie wykonuje faktycznie zawodu, nie spełnia wymogów formalnych i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przymus adwokacko-radcowski wymaga nie tylko formalnego wpisu na listę, ale także faktycznego wykonywania zawodu, czyli świadczenia pomocy prawnej. Niewykonywanie zawodu przez radcę prawnego uniemożliwia mu skuteczne reprezentowanie strony w sprawach objętych tym przymusem.

Czy radca prawny, który nie złożył zawiadomienia o podjęciu wykonywania zawodu, faktycznie wykonuje zawód radcy prawnego w rozumieniu przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak zawiadomienia o podjęciu wykonywania zawodu i brak faktycznego świadczenia pomocy prawnej oznacza, że radca prawny nie wykonuje zawodu.

Uzasadnienie

Ustawa o radcach prawnych wymaga od radcy prawnego zawiadomienia o podjęciu wykonywania zawodu i jego formach. Niewykonujący zawodu radca prawny nie może świadczyć pomocy prawnej w sprawach objętych przymusem profesjonalnej reprezentacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga kasacyjna odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących sporządzenia przez uprawnionego radcę prawnego.

Przepisy (9)

Główne

u.r.p. art. 4

Ustawa o radcach prawnych

Określa, że wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej.

u.r.p. art. 8 § ust. 3

Ustawa o radcach prawnych

Nakłada na radcę prawnego obowiązek zawiadomienia rady właściwej izby o podjęciu wykonywania zawodu i jego formach.

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.

p.p.s.a. art. 181 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna, która nie spełnia wymagań określonych w przepisach, podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.r.p. art. 23

Ustawa o radcach prawnych

Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę i złożenia ślubowania.

p.p.s.a. art. 222

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zwrot wpisu sądowego w przypadku odrzucenia pisma.

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została sporządzona przez radcę prawnego, który nie wykonywał faktycznie zawodu, co stanowiło naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Uprawnienie do wykonywania zawodu nie jest jednak tożsame z jego faktycznym wykonywaniem. • Ze względu na cel wprowadzonego w pewnych sytuacjach przymusu adwokacko-radcowskiego, o sporządzeniu skargi przez profesjonalnego pełnomocnika można mówić wówczas, gdy nie tylko spełnia on formalne wymogi wykonywania zawodu adwokata lub radcy prawnego – wpisanie na listę, ale wykonuje zawód, zatem świadczy pomoc prawną ze związanymi z tym uprawnieniami i obowiązkami.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Maria Grzymisławska-Cybulska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu faktycznego wykonywania zawodu przez radcę prawnego lub adwokata przy sporządzaniu pism objętych przymusem procesowym."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wymagana jest reprezentacja przez adwokata lub radcę prawnego, a także sytuacji, gdy radca prawny formalnie posiada uprawnienia, ale faktycznie nie wykonuje zawodu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotną lukę między formalnymi uprawnieniami a faktycznym wykonywaniem zawodu prawniczego, co ma bezpośrednie przełożenie na dopuszczalność procesową pism.

“Czy radca prawny, który nie praktykuje, może reprezentować klienta w sądzie? NSA odpowiada.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst