I OSK 638/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Powiatu Kutnowskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę powiatu na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej. Powiat Kutnowski zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 151, 153, 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego. Głównym argumentem powiatu było to, że decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ na nieruchomości objętej decyzją funkcjonuje Muzeum Zamek w O., wpisane do rejestru zabytków i muzeów, co stanowi dobro narodowe. Powiat twierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy i nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać rygorystyczne wymogi formalne, a zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i uzasadnione. W tej sprawie zarzuty nie spełniały tych wymogów. Ponadto, NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 19 marca 2019 r. (sygn. akt I SA/Wa 2175/18), zgodnie z którą utworzenie muzeum i jego funkcjonowanie na nieruchomości nie stanowiło nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że stan faktyczny nie uległ na tyle istotnej zmianie, aby odstąpić od tej wiążącej oceny. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za niezasadny, gdyż sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku ponownej oceny materiału dowodowego, który był już przedmiotem kontroli w poprzednim wyroku. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście decyzji komunalizacyjnych oraz stosowania art. 153 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przekazaniem mienia Skarbu Państwa i funkcjonowaniem instytucji kultury, a jego zastosowanie do innych spraw wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utworzenie i funkcjonowanie muzeum na nieruchomości, która została przekazana w drodze decyzji komunalizacyjnej, stanowi nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo utworzenie i funkcjonowanie muzeum na nieruchomości nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeśli nie doszło do dalszego obrotu prawnego tą nieruchomością, który mógłby podlegać ochronie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji, związany oceną prawną z poprzedniego wyroku, uznał, że nieodwracalne skutki prawne oznaczają takie, których organ nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego, lub gdy prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi. Skutki społeczno-gospodarcze, takie jak funkcjonowanie muzeum, nie mieszczą się w tym pojęciu.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu w tej samej sprawie, nawet jeśli strona przedstawia nowe dowody dotyczące stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany oceną prawną, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego sprawy, która uzasadnia odstąpienie od poprzedniej oceny.
Uzasadnienie
Przepis art. 153 p.p.s.a. nakłada bezwzględny obowiązek związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu. Odstąpienie od tej oceny jest możliwe tylko w przypadku zasadniczej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. W tej sprawie przedstawione przez powiat dowody dotyczące muzeum nie spowodowały na tyle istotnej zmiany stanu faktycznego, aby uzasadnić odstąpienie od wiążącej oceny prawnej.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane zgodnie z wymogami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniały wymogów formalnych, w szczególności w zakresie precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów, sposobu naruszenia oraz wykazania wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, wymagającym precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W tej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane, nie rekonstruowały normy prawnej ani nie wykazywały wpływu naruszeń na wynik sprawy.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.m. art. 13 § ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
u.o.p.d.k. art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
u.o.p.d.k. art. 14a § ust. 1
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 6 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu obiektów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, w których prowadzona jest, jako podstawowa, działalność kulturalna lub które dla takiej działalności zostały wybudowane i nie mogą być przeznaczone do prowadzenia wyłącznie innej działalności podstawowej, oraz trybu zgłaszania obiektów w celu wpisania ich do wykazu art. 2 § § 2 ust. 3 pkt. 8
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 13 maja 2008 r. w sprawie sposobu prowadzenia Państwowego Rejestru Muzeów, wzoru wniosku o wpis do Rejestru, warunków i trybu dokonywania wpisów oraz okoliczności, w jakich można zarządzić kontrolę w celu ustalenia, czy muzeum spełnia nadal warunki wpisu do Rejestru art. 1 § § 1 ust. 3 pkt. 4
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 153, 141 § 4 p.p.s.a.) i prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji. • Twierdzenie, że decyzja komunalizacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. z uwagi na funkcjonowanie Muzeum Zamek w O.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem zaskarżenia • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie • nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście decyzji komunalizacyjnych oraz stosowania art. 153 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przekazaniem mienia Skarbu Państwa i funkcjonowaniem instytucji kultury, a jego zastosowanie do innych spraw wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnych, co ma znaczenie praktyczne dla zarządzania mieniem i ochrony dziedzictwa kulturowego. Analiza wymogów formalnych skargi kasacyjnej jest również istotna dla profesjonalistów.
“Czy muzeum na zamku to 'nieodwracalne skutki prawne'? NSA wyjaśnia granice decyzji komunalizacyjnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.