I OSK 636/05

I OSK 636/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Ol 500/04 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2005-02-08
II SA/Ol 501/04 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2005-02-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.), , Leszek Włoskiewicz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. przy udziale Sylwii Morawskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej W Warszawie delegowanej do Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 500-501/04 w sprawie ze skargi L. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ol 500-501/04 oddalił skargę L. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
A. w [...] w dniu 12 kwietnia 1999 r. nabyła samochód osobowy marki Honda Civic 1,4 iS o nr nadwozia SHHMB2760XU106713. Samochód ten posiadał świadectwo homologacji stwierdzające, iż jest to samochód osobowy, zgodny z typem homologowanym, na który Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał w dniu 2 kwietnia 1997 r. świadectwo homologacji Nr 909-06. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 kwietnia 1999 r. samochód ten został zarejestrowany pod numerem rejestracyjnym [...] na nazwisko W. G., który dokonał w nim przeróbek przystosowując go do przewozu towarów. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego Okręgowa Stacja Kontroli Pojazdów w [...], w zaświadczeniu Nr 10765/99 wydanym w dniu 14 kwietnia 1999 r. typ pojazdu określiła jako ciężarowy. Tego samego dnia przedmiotowy samochód nabyła "L." s.c. w [...]. Na wniosek L. B. i M. B. – wspólników tej spółki, w/w pojazd decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. został zarejestrowany jako samochód osobowy. Jednocześnie wniosek o rejestrację tego pojazdu złożył P. S.A. w [...] i decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. zarejestrowano na stałe ten pojazd jako samochód ciężarowy, zachowując ten sam numer rejestracyjny.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, działając na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa, w dniu 15 października 2003 r. złożył sprzeciw od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego marki Honda Civic o nr rej. [...] na ciężarowy, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
W dniu 2 grudnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] i decyzją z dnia [...] Nr [...] stwierdziło nieważność decyzji z dnia 16 kwietnia 1999 r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Podinspektora w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta [...] w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego marki Honda Civic 1.4 iS o nr rej. [...] na samochód ciężarowy, zarejestrowany na P. S.A. w [...].
Pełnomocnik L. B. i M. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż stosownie do art. 156 Kpa stwierdzenie nieważności decyzji jest dopuszczalne wyłącznie, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Pełnomocnik skarżących, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i stanowisko Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej podniósł, że przepisy stanowiące podstawę sprzeciwu Prokuratora budzą wątpliwości interpretacyjne. W sytuacji, gdy z konkretnego przepisu prawa można wysnuć różne oceny prawne, a przy rozstrzyganiu sprawy zastosowano jedną z możliwych wykładni, nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji. Należy również zastanowić się, czy hipotetycznie przyjętemu naruszeniu prawa dawać pierwszeństwo przed wartością jaką jest stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej, a w konsekwencji ochrona praw nabytych strony oraz ochrona porządku i bezpieczeństwa prawnego. Takie pierwszeństwo mogłoby być przyznane jedynie w przypadku takiego naruszenia prawa, które powodowałoby skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wskazało, iż w celu dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany konieczne jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji. W ocenie Kolegium, potwierdza to § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, w którym zakres dokonanych zmian wymagających udokumentowania świadectwem homologacji nie został określony wyczerpująco, a jedynie przykładowo, w przeciwieństwie do wyliczonych enumeratywnie w § 54 ust. 1 pkt 2 okoliczności mogących zostać poświadczonymi przez stacje kontroli pojazdów, przy czym katalog ten nie dopuszcza udokumentowania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stację kontroli pojazdów. Kolegium wskazało także, że opinia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który po reformie administracyjnej utracił przymiot organu nadzoru nad organami rejestrującymi pojazdy, nie może być prawnie wiążąca dla tych organów. Decyzja Prezydenta Miasta [...] obciążona jest rażącym naruszeniem prawa powodującym stwierdzenie jej nieważności, a polegającym na istnieniu sprzeczności pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Sprzeczność ta wynikła z błędnej interpretacji hipotez powołanych przepisów, gdyż w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych, warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu na ciężarowy specjalizowany, w przypadku dokonania w zarejestrowanym pojeździe zmian konstrukcyjnych, jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, a obowiązek ten nakłada na samoistnego posiadacza tego samochodu art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym. Samochód będący przedmiotem zgłoszenia został zarejestrowany jako ciężarowy niezgodnie z jedynym wydanym na ten pojazd świadectwem homologacji, określającym go jako samochód osobowy, wobec czego w obrocie prawnym znalazły się dwa sprzeczne ze sobą dokumenty, tj. decyzja z dnia 16 kwietnia 1999 r. i świadectwo homologacji. W ocenie Kolegium, uchybienie to jest na tyle znaczące, że zaistniała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obciążonej tak istotną wadą prawną. Kolegium stwierdziło ponadto, że instytucja stwierdzenia nieważności nie narusza zasady trwałości decyzji administracyjnej, gdyż ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 Kpa obliguje organ do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pełnomocnik skarżących złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego marki Honda Civic o nr rej. [...] na ciężarowy rażąco narusza prawo oraz art. 68 ust. 1, 2, 9, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i § 5 ust. 1, § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, poprzez przyjęcie, że podmiot dokonujący przeróbki używanego samochodu, powodującej zmianę jego rodzaju (przeznaczenia), zobowiązany był do uzyskania kolejnego świadectwa homologacji na nowy rodzaj pojazdu, jako warunku dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany. W uzasadnieniu podniesiono argumenty powołane już w odwołaniu od decyzji Kolegium z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i wskazując na jego zgodność z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznając w/w skargę wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że decyzja Prezydenta Miasta [...] rejestrująca na wniosek P. S.A. w [...] samochód osobowy marki Honda Civic jako samochód ciężarowy, rażąco narusza prawo. Podstawę materialnoprawną w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz wydane na podstawie cytowanej ustawy rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 25 marca 1998 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 57, poz. 365 ze zm.).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jednym z niezbędnych dokumentów do rejestracji pojazdu jest wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli są wymagane. Natomiast zgodnie z art. 68 ust. 1 powołanej ustawy producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego lub części jest zobowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Skoro zatem samochód, o którym mowa w niniejszej sprawie był pojazdem nowego typu, to samo zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu nie było wystarczające. W tej sytuacji obowiązek uzyskania świadectwa homologacji spoczywał na właścicielu, który dokonał przeróbki samochodu osobowego, gdyż za producenta – zgodnie z ust. 2 tego przepisu – uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu. Niezależnie od powyższego, stosownie do art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.
Sąd pierwszej instancji powołując się na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r. (sygn. OPK 17/00, ONSA 2001 r., Nr 2, poz. 62), z dnia 18 grudnia 2000 r. (sygn. OPK 18/00, ONSA 2001 r., Nr 3, poz. 102) oraz z dnia 1 lipca 2002 r. (sygn. OPK 22/02, ONSA 2003 r., Nr 2, poz. 52) stwierdził, iż na właścicielu pojazdu, który dokonał zmian modyfikacyjnych rodzaj pojazdu, ciąży obowiązek przedłożenia nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu w celu dokonania zmian w dowodzie rejestracyjnym tego pojazdu. Podobne stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 listopada 2001 r. sygn. akt III RN 194/01 (OSNAPiUS z 2002 r. Nr 5, poz. 103), w którym wyraził pogląd, że nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia w wyniku badań technicznych tego pojazdu. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym wyraźnie rozróżniają homologację od badania technicznego pojazdu i nie dopuszczają możliwości traktowania ich zamiennie. Homologacja stwierdza zgodność pojazdu co do przypisanych mu funkcji, budowy itp., natomiast badanie technicznie stwierdza sprawność techniczną pojazdu.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. w sprawie zmiany klasyfikacji samochodu osobowego marki Honda Civic 1.4 iS o nr rej. [...], nr nadwozia SHHMB2760XU106713 i silnika D14Z4-E107273 na samochód ciężarowy, narusza powołane wyżej przepisy.
Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii, czy istniejące wątpliwości interpretacyjne wykluczają możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na tle poglądów przyjętych w doktrynie i utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszania prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Chodzi tu zatem o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O wykluczeniu naruszenia prawa w stopniu rażącym można mówić wyłącznie wówczas, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których jednak każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. W ocenie Sądu pierwszej instancji w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dokonane przeróbki w pojeździe, spowodowały zmianę typu pojazdu z osobowego na ciężarowy i koniecznym wymogiem dla zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu było uzyskanie świadectwa homologacji na nowy, przerobiony typ tego pojazdu. Brak takiego świadectwa czynił rejestrację nieważną, gdyż zarejestrowanie pojazdu na podstawie badania technicznego rażąco naruszało powołane przepisy prawa. Przepisy regulujące kwestię rejestracji pojazdu poddanego przeróbkom, na skutek których zmieniony został jego rodzaj i przeznaczenie były w swojej treści jednoznaczne, tak więc, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przyjęcie innego rozumienia tych przepisów odbiegało od prawidłowego rozumienia ich treści w takim stopniu, że należało je uznać za rażące naruszenie prawa. Podkreślił, iż powyższe stanowisko jest zbieżne z treścią powołanych uchwał, w których nie wskazano, aby możliwa była inna interpretacja przepisów regulujących to zagadnienie. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że decyzja z dnia 16 kwietnia 1999 r. była wprawdzie dotknięta wadami, ale nie są one na tyle istotne, aby mogły być uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż istniała możliwość różnej interpretacji norm prawnych mających zastosowanie w tym stanie faktycznym.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, jakoby Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt OSK 221/04 uznał, iż nie jest jasne, czy przy zmianie charakteru pojazdu wymagane było świadectwo homologacji, a nawet jeżeli tak, to nie oznaczało to, że jego brak mógł być uznany za rażące naruszenie prawa. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Sąd, uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazał jedynie na obowiązek dokonania oceny w okolicznościach danej sprawy, czy kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem określonych przepisów prawa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie Ppsa) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik L. B. i M. B. i zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, zgodnie ze spisem kosztów a w przypadku jego braku – wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 68 ust. 1, 2, 9, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i § 5 ust. 1, § 55 oraz § 56 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, poprzez przyjęcie, że podmiot dokonujący przeróbki używanego samochodu powodującej zmianę jego rodzaju (przeznaczenia) zobowiązany był do uzyskania kolejnego świadectwa homologacji na nowy rodzaj pojazdu jako warunku dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany,
2) naruszenie przepisu postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego błędne niezastosowanie, z uwagi na obrazę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na przyjęciu, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 kwietnia 1999 r. w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego marki Honda Civic o nr rej. [...] na ciężarowy rażąco narusza prawo.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze właściwie zinterpretowało pojęcie "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pełnomocnik skarżących ponownie podkreślił, że aby mówić o przekroczeniu prawa w sposób oczywisty, przepis prawa musi mieć treść niebudzącą żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie nie można dojść do wniosku, iż normy prawne wyinterpretowane z przepisów stanowiących podstawę sprzeciwu Prokuratora nie generowały wątpliwości interpretacyjnych. Na dowód, że treść powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów oraz przyjęta linia ich interpretacji rodziły wiele wątpliwości pełnomocnik skarżących wskazał na fakt, iż w tożsamej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną. O problemach interpretacyjnych może także świadczyć ilość wydanych decyzji dotyczących zmiany przeznaczenia pojazdów z samochodów osobowych na ciężarowe bez uzyskiwania nowego świadectwa homologacji. Powyższe potwierdza, iż nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku, gdy z konkretnego przepisu prawnego można wysnuć różne oceny prawne, a przy rozstrzyganiu sprawy zastosowano jedną z możliwych wykładni. W każdej bowiem sytuacji wymagającej stwierdzenia nieważności decyzji występuje koniunkcja dwóch przesłanek – naruszenie normatywnego wzorca działania i brak realizacji wartości chronionych prawem. W niniejszej sprawie nie istniały jednoznaczne przesłanki, pozwalające na budowę jedynego i właściwego wzorca normatywnego działania, co w praktyce uniemożliwia przypisanie organowi wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto, pełnomocnik skarżących podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że art. 156 kpa. stanowi de facto wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych i ta instytucja powinna być stosowana z niezwykłą ostrożnością, tylko w przypadkach, gdzie rzeczywiście wystąpiło rażące naruszenie prawa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 kpa. należy odnosić się ściśle do warunków określonych w § 1 tego artykułu i niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, iż zarzuty przedstawione w w/w skardze nie dają podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku i wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko zajęte w niniejszej sprawie. Ponadto, odnosząc się do kwestionowanej w skardze kwestii trwałości decyzji wskazało, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niejednokrotnie niekorzystne dla strony skutki prawne, nie można jednak wywodzić z tego, że eliminowanie rażąco wadliwej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności jest bowiem obligatoryjne w przypadku, gdy organ ustali istnienie przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Zasada ta służy ochronie tylko tych decyzji, które nie są obciążone wadami skutkującymi stwierdzenie nieważności. Zaakceptowanie wadliwej decyzji jedynie ze względu na fakt, że naraziłoby to obywatela na skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania działań, stanowiłoby pogwałcenie zasady praworządności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w § 2 art. 103. W tej sprawie przesłanki określone w tym przepisie nie wystąpiły.
Oceniając skargę kasacyjna wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy na wstępie zauważyć, że pełnomocnik skarżących nie powołał art. 174 Ppsa, co jednak nie stanowiło przeszkody do nadania jej prawidłowego biegu, gdyż treść zarzutów wskazuje, że oparł on skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w tym przepisie.
W związku z tym, rozważanie oceny wniesionej skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutu naruszenia prawa procesowego, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą podlegać ocenie Sadu tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego.
Jako nietrafny ocenić należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa poprzez jego błędne niezastosowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo uznał, iż w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze właściwie zinterpretowało pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.
Przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy spowodowało zmianę typu pojazdu (art. 68 ust. 9 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ) i stwarzało obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji.
Zatem decyzja o zarejestrowaniu tego pojazdu jako ciężarowy bez takiego świadectwa lecz na podstawie zaświadczenia o wyniku badania technicznego tego pojazdu, rażąco naruszała cytowane przez Sąd pierwszej instancji przepisy. Wywody skargi kasacyjnej stanowią polemikę ze stanowiskiem wskazanym przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Jako niezasadny uznać należy zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Zauważyć należy, iż autor skargi kasacyjnej nie określił sposobu naruszenia przepisów prawa materialnego, czy była to błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jedynie podkreślić, iż w myśl art. 68 ust. 1, 2, 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) obowiązek uzyskania homologacji typu pojazdu nałożono nie tylko na producenta lub importera nowego typu pojazdu samochodowego, przedmiotów jego wyposażenia lub części, ale także na podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu albo wprowadzający zmiany w typie pojazdu, przedmiocie jego wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji.
Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 772 ze zm.), dane techniczne pojazdu, a zwłaszcza dopuszczalną ładowność lub dopuszczalną masę całkowitą pojazdu oraz liczbę miejsc w pojeździe, określa organ dokonujący rejestracji pojazdu na podstawie danych zawartych w świadectwie homologacji, a w odniesieniu do pojazdów, na które świadectwo nie zostało wydane – danych wytwórni, z zachowaniem przepisów § 3 i 4.
Z przepisów tych wynika, że dokonanie w dowodzie rejestracyjnym zmiany typu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy, wymaga przedłożenia świadectwa homologacji na ten typ pojazdu.
Przepis art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy –Prawo o ruchu drogowym stanowi, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji oraz odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane.
Wskazać należy, iż brak jest podstaw do równorzędnego traktowania tych dwóch różnych rodzajów badań i potwierdzających ich wyniki dokumentów.
Badanie homologacyjne ma na celu określenie m.in. typu pojazdu i stanowi podstawę do wydania świadectwa homologacji (art. 68 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 55 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r.) Badanie techniczne pojazdu stanowi podstawę do wydania zaświadczenia o wyniku badania technicznego pojazdu (art. 66 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 57 cytowanego wyżej rozporządzenia). Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że zmiana danych określonych w świadectwie homologacji nie jest dopuszczalna w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu. Dokonanie rejestracji pojazdu mimo braku świadectwa homologacji jest możliwe tylko w przypadku istnienia decyzji zwalniającej pojazd z homologacji art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym,, a także w przypadku, gdy przepisy o obowiązku homologacji nie dotyczą określonego pojazdu (art. 72 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 12 tej ustawy).
Tak więc, w stanie prawnym obowiązującym w chwili wydawania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia 16 kwietnia 1999r., powołane przepisy prawa przewidywały obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany typu pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy. Zmiana danych określonych w świadectwie homologacji nie była dopuszczalna w drodze wydania zaświadczenia o wyniku badań technicznych tego pojazdu.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Dokonanie przez właściciela pojazdu zarejestrowanego jako samochód osobowy przeróbki powodującej zmianę jego typu na samochód ciężarowy wymagało zawiadomienia, o którym mowa w tym przepisie.
Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.