I OSK 596/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-03-01
NSAtransportoweŚredniansa
transport drogowyprzewóz na potrzeby własnekara pieniężnaustawa o transporcie drogowymtachografopłata drogowazaświadczeniepostępowanie administracyjneNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, kwestionując sposób, w jaki sąd niższej instancji ocenił kary za brak opłaty drogowej i zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne.

Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na "P. Spółka Jawna" za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym brak opłaty drogowej, brak zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne oraz brak tachografu. WSA uchylił decyzje organów, uznając m.in. że kara za brak wykresówki była niezasadna w sytuacji braku tachografu. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędy proceduralne i materialne, w szczególności na nieuzasadnione uchylenie kar za brak opłaty i zaświadczenia, które nie zostały przez WSA skutecznie zakwestionowane.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA uchylił decyzje administracyjne nakładające na "P. Spółka Jawna" kary pieniężne za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za brak opłaty drogowej, brak zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne oraz brak zainstalowanego tachografu. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie przez WSA przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji niezasadnie uchylił decyzje w części dotyczącej kar za brak opłaty drogowej i brak zaświadczenia, mimo że sam uznał, iż przewóz podlegał przepisom ustawy, a przedsiębiorca nie dopełnił tych obowiązków. WSA nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w tym zakresie i nie wykazał wadliwości postępowania administracyjnego. NSA podkreślił również, że WSA powinien był jednoznacznie rozstrzygnąć kwestię obowiązku instalowania tachografów w pojazdach wykonujących przewóz na potrzeby własne, zamiast jedynie wskazywać na potrzebę wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji niezasadnie uchylił decyzje w tej części, nie wykazując wad postępowania, a jednocześnie sam stwierdził, że przewóz podlegał przepisom ustawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA niezasadnie uchylił kary za brak opłaty i zaświadczenia, ponieważ nie wykazał wad postępowania administracyjnego w tym zakresie, a sam uznał, że przewóz podlegał przepisom ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.c.p.k. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 31 § 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA niezasadnie uchylił decyzje w części dotyczącej kar za brak opłaty drogowej i brak zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne, nie wykazując wad postępowania. WSA nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii obowiązku instalowania tachografów w pojazdach wykonujących przewóz na potrzeby własne.

Godne uwagi sformułowania

Uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji także w tej części jest niezrozumiałe i pozostaje w sprzeczności z ustaleniami i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew przyjętym ustaleniom, z których wynika, że przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez niego prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o jakim mowa w art. 33 ust. 1 ustawy oraz nie uiścił opłaty za przejazd samochodu po drogach krajowych, o jakiej mowa w art. 42 ust. 1 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę także i w tym zakresie, przy czym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie nie zawiera żadnego uzasadnienia.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

członek

Małgorzata Pocztarek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za naruszenia w transporcie drogowym, w tym za brak opłat i zaświadczeń, oraz procedury kontroli decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń wykonawczych, a także procedury sądowoadministracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów transportu drogowego i kar pieniężnych, co jest istotne dla przedsiębiorców z tej branży. Analiza błędów proceduralnych WSA jest również wartościowa dla prawników.

NSA koryguje błędy WSA w sprawie kar za naruszenia w transporcie drogowym.

Dane finansowe

WPS: 8200 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 596/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 1069/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-11-10
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Elżbieta Stebnicka Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1069/05 w sprawie ze skargi "P. Spółka Jawna" z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od "P. Spółka Jawna" z siedzibą w [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 1060 zł (tysiąc sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1069/05 po rozpoznaniu skargi "P. Spółka Jawna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania "P. Spółka Jawna z siedzibą w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Kielcach z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8 200,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zaświadczenia, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bez zainstalowanego przyrządu kontrolnego oraz za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 33 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) lp. 1.1.7,1.4.1,1.11.7 oraz lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b załącznika do ww. ustawy, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 92, poz. 879), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone podczas kontroli pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Niewiadów o nr rej. [...] w dniu 20 września 2004 r. Dopuszczalna masa zestawu wynosiła 3,95 tony. W toku kontroli ustalono, że wykonywany jest przewóz rzeczy na potrzeby własne. Kierowca nie okazał podczas kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne, wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, stwierdzono również brak zainstalowanego tachografu. W aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania świadka – osoby prowadzącej pojazd.
Organ do poszczególnych naruszeń wskazał następujące przepisy:
– odnośnie braku urządzenia rejestrującego: art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, który stanowi, że urządzenie rejestrujące instaluje się i używa w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy (...),
– odnośnie braku wykresówki lub zaświadczenia: art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zobowiązujący kierowcę, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu (...) do przedstawienia, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli zaświadczenia, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust 7 rozporządzenia Rady (EWG), miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa wyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego (art. 31 ust. 2 ww. ustawy),
– odnośnie braku zaświadczenia: art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do którego przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej,
– odnośnie braku opłaty za przejazd po drogach krajowych: art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu, stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne oraz dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Naruszenie przepisów ustawy lub warunków wynikających min. z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do tej ustawy.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu o niepodleganiu przepisom ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, że z treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Przepisom ustawy nie podlegają przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Masy pojazdu i przyczepy sumują się.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi "P. Spółki Jawnej z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].
Sąd wskazał, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania: krajowego transportu drogowego; międzynarodowego transportu drogowego; niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.
W myśl zaś art. 3 ust. 1 ustawy przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie drogowym osób; o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z powyższego wynika, iż przepisom ustawy o transporcie drogowym podlega podejmowanie i wykonywanie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; wyłączenie dotyczy m.in. przewozów wykonywanych pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, wyłączenie to dotyczy tylko transportu drogowego rzeczy i niezarobkowego przewozu rzeczy.
W ocenie Sądu skarżący nie negował faktu wykonywania niezarobkowego przewozu rzeczy, bezsporne jest, że jako przedsiębiorca w zakresie swojej działalności nie wykonuje transportu drogowego, a także wykonywanie przewozu pojazdem samochodowym wraz z przyczepą, Jak zostało wykazane podczas kontroli dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego wraz z przyczepą przekraczała 3, 5 tony.
Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że wykonywany niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym.
Konsekwencją poddania regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest podleganie karom pieniężnym za naruszenia przepisów w niej zawartych i określonych w załączniku do ustawy.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego przy podejmowaniu decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym związane są rygorami procedury administracyjnej. W myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Jednym ze stwierdzonych naruszeń było nieokazanie wykresówki z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, jak również nie okazanie dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie. Stwierdzenie tego naruszenia nastąpiło obok stwierdzonego braku zainstalowania przyrządu kontrolnego. Zdaniem Sądu brak tachografu i kara pieniężna przewidziana za to naruszenie, zawiera w sobie już konsekwencje braku instalacji tego urządzenia, tj. braku wykresówek. Logicznym jest, że brak zainstalowanego urządzenia kontrolnego uniemożliwia posiadanie wykresówek z tego urządzenia i ich okazanie podczas kontroli.
Sąd wskazał, że w analogicznych przypadkach (wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego) po stwierdzeniu braku zainstalowania przyrządu kontrolnego, organy Inspekcji Transportu Drogowego obciążają karą pieniężną tylko za brak tachografu, bez wymierzania kary za brak wykresówek lub stosownego dokumentu (np. decyzja GITD nr [...] z dnia 12 kwietnia 2005 r., czy też decyzja GITD nr [...] z dnia 26 lipca 2005 r.). Konstrukcja naruszenia wskazana w lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że w przypadku nieokazania wykresówek za wymagany okres pracy, kierowcy następuje obciążenie karą pieniężną za brak każdej wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. W ocenie Sądu w tym zakresie, organ pierwszej instancji nie ustalił w postępowaniu, w jakim charakterze zatrudniona jest u skarżącego osoba prowadząca skontrolowany pojazd, z przesłuchania go w charakterze świadka nie wynika, czy jest kierowcą czy też pracuje na innym stanowisku. Brak ustalenia w tym zakresie czyni dowolnym stwierdzenie organu, że kierowca nie okazał wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia. Od tego ustalenia zależało zastosowanie do rozstrzygnięcia właściwych przepisów prawnych; powołana ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców ma zastosowanie do kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego zasadny jest podnoszony w skardze zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego, co uzasadnia naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy utrzymał w mocy całą zaskarżoną decyzję uznając, że obok kary za brak zainstalowania tachografu, skarżący podlega również karze za nieokazanie wykresówki lub dokumentu, co zdaniem Sądu pierwszej instancji uzasadnia zarzut naruszenia przepisu art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b załącznika do tej ustawy.
Sąd wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ winien także odnieść się do podniesionego zarzutu kwestionującego zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stanowiącego, iż urządzenie rejestrujące instaluje się i używa w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy. Z definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i definicji niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) zawartej w art. 4 pkt 4 ustawy nie wynika wprost, że obowiązek zainstalowania urządzeń rejestrujących, o których mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. dotyczy także niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego. Organ zaskarżył wyrok w części uchylającej decyzje administracyjne w części dotyczących kar pieniężnych za: za nieuiszczenie opłaty drogowej (3 000 zł), brak zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne (2 000 zł), brak zainstalowanego w pojeździe tachografu (3 000 zł).
W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego art. 42 ust. 1, 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i Ip. 1.4.1, 1.1.7 załącznika do powołanej ustawy poprzez wadliwe przyjęcie, że w zakresie kar za nieuiszczenie opłaty drogowej i brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne zaskarżone decyzje naruszają prawo, a także w tej części sprzeczność sentencji wyroku z ustaleniami poczynionymi w sprawie.
W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zw. z art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez wadliwe uznanie, że może mieć wpływ na wynik sprawy ustalenie relacji między ww. przepisami krajowymi a wspólnotowymi, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż doszło do naruszenia w toku instancji przepisów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że na stronę nałożono m.in. kary pieniężne za nieuiszczenie opłaty drogowej oraz wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Jednocześnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że przewóz wykonywany przez stronę pojazdem o d.m.c. powyżej 3,5 t podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym i miał niezarobkowy charakter. Tym samym dla organu niezrozumiałe jest dlaczego Sąd odmówił zastosowania przepisów powołanej ustawy wskazanych w petitum skargi. Zdaniem organu w uzasadnieniu wyroku brak jest jakichkolwiek krytycznych wywodów co do tych kwestii. Jeżeli więc stwierdzono wykonywanie przewozów na potrzeby własne pojazdem o d.m.c. 3,9 t. to wówczas skarżący powinien uczynić zadość obowiązkom wynikającym z art. 42 (uiścić opłatę) i 33 ust. 1 (posiadać zaświadczenie) ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie tych obowiązków nie było sporne, zatem zgodnie z prawem nałożono na skarżącego kary na podstawie lp.1.4.1 i 1.1.7 załącznika do ustawy. Naruszył, więc Sąd Wojewódzki art. 145 § 1c pkt 1 P.p.s.a. orzekając poprzez uchylenie decyzji w całości, mimo iż w ww. części decyzje obu instancji prawa nie naruszały.
Sąd pierwszej instancji nakazał dokonanie konfrontacji przepisów powołanej ustawy i rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, co rzekomo mogłoby wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. W pierwszej kolejności organ wskazał, że co do obowiązku instalowania tachografów żadne interakcje między prawem krajowym a wspólnotowym nie zachodzą, szczególnie w części definicyjnej tych aktów. Niezrozumiałe jest więc nałożenie na organy administracji obowiązku sięgania przy wykładaniu przepisów prawa rozporządzenia wspólnotowego, znajdującego bezpośrednie zastosowanie do każdego obywatela znajdującego się na terenie UE, do przepisów prawa krajowego. Zastosowanie się do ww. wskazówek Sądu Wojewódzkiego nieuchronnie musiałoby doprowadzić do kolizji z przepisami wspólnotowymi. Dziedziny te w tym wypadku są całkowicie autonomiczne i definicje tworzone na potrzeby ustawy krajowej nie wpływają na stosowanie prawa UE. W przeciwnym wypadku treść prawa wspólnotowego w każdym wypadku, zależnie od miejsca jego odczytywania, miałaby inną treść. Przeczy to uniformistycznym ideom prawa wspólnotowego. Pojazdy, w których powinien być zainstalowany tachograf wskazano w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, wyłączono spod tej reguły tylko pojazdy o cechach i wykonujących przewozy wskazane w art. 4 i 14 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Do żadnej z tych kategorii nie można zaliczyć ani pojazdu skarżącego, ani przewozu przez niego wykonywanego. Rozstrzygając sprawę słusznie organ oparł się wyłącznie na przepisach wspólnotowych co do ustalenia normy sankcjonowanej, a naruszenie wytknięte przez Sąd Wojewódzki w ogóle nie miało miejsca.
W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.
Przede wszystkim usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.
Stosując pierwszy z wymienionych przepisów jako prawną podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji także w zakresie, w którym jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie stwierdził naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania. Uwaga ta odnosi się do decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak zaświadczenia na wykonywanie przez przedsiębiorcę przewozu na potrzeby własne (2 000 zł) oraz brak opłaty drogowej (3 000 zł). Uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji także w tej części jest niezrozumiałe i pozostaje w sprzeczności z ustaleniami i oceną prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wynika z niej, że zdaniem Sądu I instancji zasadnie organ administracji uznał, iż wykonywany przez Spółkę w dniu 20 września 2004 r. niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, konsekwencją czego jest podleganie przedsiębiorcy karom pieniężnym za naruszenie przepisów w niej zawartych i określonych w załączniku. Wbrew przyjętym ustaleniom, z których wynika, że przedsiębiorca nie posiadał zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez niego prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o jakim mowa w art. 33 ust. 1 ustawy oraz nie uiścił opłaty za przejazd samochodu po drogach krajowych, o jakiej mowa w art. 42 ust. 1 ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę także i w tym zakresie, przy czym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie nie zawiera żadnego uzasadnienia.
W szczególności Sąd I instancji nie wyjaśnił czy i jakimi wadami dotknięte jest postępowanie administracyjne w tej części oraz jakie mogły mieć one wpływ na wynik sprawy. Wydaje się, że Sąd I instancji słusznie zauważając brak przesłanek do nakładania kary pieniężnej za brak wykresówki w sytuacji niezainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego przeoczył fakt, iż poddana jego kontroli decyzja administracyjna nakładała kary pieniężne także z innych tytułów (brak zaświadczenia i brak opłaty), które to tytuły w żaden sposób nie zostały przez Sąd zakwestionowane, jako podstawa ukarania.
W konsekwencji powyższego zastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w odniesieniu do całej zaskarżonej decyzji jest nieusprawiedliwione. Tym samym zasadny staje się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd art. 33 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez wadliwe przyjęcie, że w zakresie kar za nieuiszczenie opłaty drogowej i brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne zaskarżone decyzje naruszają prawo.
Ponadto uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonych decyzji w części, do której odnosi się skarga kasacyjna nie mogło nastąpić także i z tego powodu, że organ administracji publicznej w toku przeprowadzonego postępowania nie wyjaśnił, czy obowiązek instalowania urządzeń rejestrujących, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. dotyczy niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na potrzeby własne, określonego w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Wyjaśnienie powyższej kwestii sprowadza się do dokonania przez organ wykładni przepisów prawa materialnego. A contrario stwierdzone przez Sąd I instancji niedokonanie takiej wykładni, skutkujące nałożonym na organ administracji obowiązkiem w tym zakresie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Kwestia istnienia lub nieistnienia obowiązku instalowania urządzeń rejestrujących, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2821/85 w pojazdach dokonujących przewozu na potrzeby własne powinna zostać jednoznacznie rozstrzygnięta przez Sąd I instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonej decyzji w części, w której dotyczy ona nałożenia kary pieniężnej za brak w pojeździe tachografu.
Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 165, poz. 1349 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI