I OSK 586/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o niedopuszczalności odwołania. Sprawa dotyczyła aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów, w ramach której Prezydent Miasta Krakowa wydał decyzję o ustaleniu przebiegu granic działek. Skarżąca J. L. wniosła odwołanie, podnosząc m.in. wadliwe określenie kręgu stron postępowania, gdyż organ pierwszej instancji uznał za stronę jej zmarłego pradziadka M. P., pomijając jego spadkobierców, w tym skarżącą. Organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania, wskazując, że przymiot strony postępowania aktualizacyjnego wynika z posiadania prawa do nieruchomości, a nie z samego faktu bycia następcą prawnym osoby uznanej za stronę. Organ ustalił, że udziały w nieruchomościach, które pierwotnie należały do przodków skarżącej, zostały zbyte w 1991 roku na rzecz osoby trzeciej, co oznacza, że skarżąca nie mogła ich nabyć w drodze dziedziczenia i nie posiada interesu prawnego w postępowaniu. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając argumentację organu odwoławczego. NSA w swojej skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, kwestionując błędną wykładnię przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz k.p.a. i p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała swojego statusu właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości, co jest warunkiem legitymacji do udziału w postępowaniu aktualizacyjnym. Sąd podkreślił, że umowa zbycia udziałów z 1991 roku, która nie została podważona, wywołuje skutki prawne, a skarżąca nie mogła nabyć tych udziałów w drodze spadkobrania, gdyż nie wchodziły one do masy spadkowej po jej babce i matce. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących ewidencji gruntów i budynków, znaczenie aktualnego interesu prawnego, kompetencje organów administracji w zakresie oceny umów cywilnoprawnych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dziedziczeniem i zbyciem udziałów w nieruchomościach na przestrzeni lat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która nie jest ujawniona jako właściciel lub samoistny posiadacz w ewidencji gruntów i budynków, posiada interes prawny do bycia stroną postępowania o aktualizację danych ewidencyjnych, jeśli wywodzi swoje prawa z dziedziczenia po osobie, której udziały w nieruchomości zostały zbyte przed jej śmiercią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego do bycia stroną postępowania aktualizacyjnego, jeśli nie wykazała swojego aktualnego statusu właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości, a udziały jej przodków zostały zbyte na rzecz osoby trzeciej przed ich śmiercią.
Uzasadnienie
Status strony postępowania aktualizacyjnego wynika z posiadania prawa do nieruchomości (właściciel lub samoistny posiadacz), a nie z samego faktu bycia następcą prawnym osoby, która kiedyś posiadała udziały w nieruchomości, jeśli te udziały zostały zbyte przez spadkobierców przed ich śmiercią. Skarżąca nie wykazała, że nabyła udziały w nieruchomości w drodze dziedziczenia, ponieważ udziały te nie wchodziły do masy spadkowej po jej babce i matce z uwagi na wcześniejsze zbycie.
Czy organ administracji publicznej może badać ważność i skuteczność umowy cywilnoprawnej (np. umowy zbycia udziałów w nieruchomości) przy ustalaniu kręgu stron postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie jest władny do dokonywania oceny prawidłowości umów cywilnoprawnych i rozstrzygania powstałych na tym gruncie sporów, gdyż właściwość rzeczową w tym zakresie posiadają jedynie sądy powszechne. Umowa cywilnoprawna jest czynnością prawną wywołującą skutki prawne do czasu, dopóki nie zostanie zakwestionowana w formie i trybie przewidzianym przez prawo.
Uzasadnienie
Organ administracji nie może badać ważności umowy zbycia udziałów, gdyż wykraczałoby to poza jego kompetencje. Umowa ta, jeśli nie została podważona w prawnie przewidzianej formie, wywołuje skutki prawne, które organ musi uwzględnić przy ustalaniu stanu faktycznego.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.g.k. art. 20 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 10 § 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 12
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała swojego aktualnego statusu właściciela lub samoistnego posiadacza nieruchomości objętych postępowaniem aktualizacyjnym. • Udziały w nieruchomościach, które pierwotnie należały do przodków skarżącej, zostały zbyte w 1991 roku na rzecz osoby trzeciej, co oznacza, że skarżąca nie mogła ich nabyć w drodze dziedziczenia. • Organ administracji nie jest właściwy do badania ważności umów cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Skarżąca jest spadkobierczynią osoby uznanej za stronę postępowania i posiada interes prawny do bycia stroną postępowania aktualizacyjnego. • Organ pierwszej instancji wadliwie ustalił krąg stron postępowania, pomijając spadkobierców. • Organ odwoławczy i WSA naruszyły przepisy postępowania, błędnie ustalając stan faktyczny i uznając odwołanie za niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
przymiot strony postępowania nie wynika z samego faktu bycia następcą prawnym osoby uznanej za stronę • organ administracji nie jest władny do dokonywania oceny prawidłowości umów cywilnoprawnych • Zgodnie z zasadą nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Maciej Dybowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących ewidencji gruntów i budynków, znaczenie aktualnego interesu prawnego, kompetencje organów administracji w zakresie oceny umów cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dziedziczeniem i zbyciem udziałów w nieruchomościach na przestrzeni lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach ze względu na szczegółową analizę interesu prawnego i kompetencji organów. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Czy dziedziczysz długi, czy prawa? Sąd wyjaśnia, kiedy spadkobierca ma prawo głosu w sprawie nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.