I OSK 577/05

I OSK 577/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Komunalizacja mienia
Sygn. powiązane
I SA 982/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-11-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Izabella Kulig- Maciszewska/spr./, Joanna Runge -Lissowska, Protokolant Jacek Gaj, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Zakopane od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2004r. sygn. akt I SA 982/03 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Zakopane na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 27 lutego 2003r. Nr KKU-20/03/KP w przedmiocie komunalizacji nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2004 r. oddalił skargę Gminy Miasta Zakopane na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 27 lutego 2003 r. w przedmiocie komunalizacji nieruchomości.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Przedmiotową decyzją Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta Zakopanego utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 25 listopada 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta Zakopanego z mocy prawa własności nieruchomości zabudowanej (ujęcie wody - Kurnickie), oznaczonej w ewidencji gruntów nr działka nr 11214/6 o powierzchni 0,0052 ha w jednostce ewidencyjnej Zakopane w obrębie 172, objętej wykazem hipotecznym Lwh 765 gm. kat. Zakopane. W skład nieruchomości wchodzą urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, które stosownie do art. 49 kc nie zostały objęte decyzją Wojewody Małopolskiego.
Wojewoda Małopolski ponownie rozpoznając sprawę podał, że decyzją z dnia 28 listopada 1996 r. Wojewoda Nowosądecki, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Tatrzańską prawa własności do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 11214/6 o powierzchni 0,0048 ha położonej w Zakopanem, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Podstawę wydania decyzji stanowił zapis w wykazie hipotecznym Lwh 765 gm. kat. Zakopane prowadzony przez Sąd Rejonowy w Zakopanem Wydział V Ksiąg Wieczystych, według którego w karcie B jako właściciel ww. nieruchomości wskazany był Skarb Państwa, karta inwentaryzacyjna nieruchomości nr 998, wykaz zmian gruntownych sporządzony dnia 7 listopada 1995 r. L. ks. zam. 205/95 wraz z wyrysem z mapy ewidencji gruntów oraz wypis z rejestru ewidencji gruntów.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego w Zakopanem podnosząc, że skomunalizowana nieruchomość leży w Granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego i nie może być przedmiotem komunalizacji.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w Warszawie decyzją z dnia 20 marca 1997 r. uchyliła w całości decyzję Wojewody Nowosądeckiego i przekazała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zarzucono organowi wydającemu decyzję, że nie ustalił czy w sprawie istnieją podstawy do komunalizacji nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a mianowicie nie ustalono czy w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość należała w znaczeniu władztwa administracyjnego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Nie ustalono także do kogo należała nieruchomość w znaczeniu cywilnoprawnym. Ustalenie, że znajdowała się ona w zarządzie Parku wyłączałoby jej komunalizację na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, bez potrzeby sięgania do art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ II instancji powołał się na art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 114, poz. 492 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego, przechodzą w zarząd parku. Zgodnie zaś z poprzednią ustawą obowiązującą w dniu 27 maja 1990 r., tj. ustawą z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180 ze zm.), utworzenie parku narodowego następowało na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, zawierającego m.in. ustanowienie podległej Ministrowi władzy powołanej do sprawowania zarządu parku narodowego. Stosownie do § 18 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego zarząd parku sprawuje jego Dyrektor. Zarzucono również Wojewodzie, że nie rozważył kwestii własności urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody zgodnie z art. 49 kc.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Miasta Zakopane, zarzucając organowi II instancji, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ Wojewoda Nowosądecki wydając decyzję z dnia 28 listopada 1996 r. dopełnił ustawowych wymogów w zakresie merytorycznego i formalnego rozstrzygnięcia sprawy.
Wyrokiem z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt I SA 1271/97 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Burmistrza Miasta Zakopane uznając, że nie jest ona zasadna, a ostateczna decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest zgodna z prawem. Sąd uznał za zasadne stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 20 marca 1997 r. w zakresie nie wyjaśnienia przez organ I instancji wszystkich okoliczności sprawy. Za trafne uznał poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu decyzji. Podkreślił także, że ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. o utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego są przepisami szczególnymi, które wyłączają zastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd uznał za konieczne ustalenie, czy mienie objęte komunalizacją spełniało warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., a także jakie urządzenia znajdowały się na spornej nieruchomości, do kogo należały i czy wchodziły w skład przedsiębiorstwa, jeżeli tak, to jakiego.
W związku z wprowadzoną z dniem 1 stycznia 1999 r. reformą trójstopniowego podziału terytorialnego państwa sprawa w tym przedmiocie została przekazana wg właściwości Wojewodzie Małopolskiemu, który ustalił, że w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr 998 została wprowadzona zmiana dotycząca powierzchni działki ewidencyjnej oraz wartości gruntu. Działka nr 11214/6 zmieniła powierzchnię z 0,0048 ha na 0,0052 ha.
Zgodnie z wykazem zmian gruntowych wykonanym w ramach operatu z dnia 30 marca 2001 r. Nr 4634/146, p. gr. 1. kat. 11214/4 odpowiada działce ewidencyjnej nr 11214/4. Powyższym operatem działka nr 111214/4 o powierzchni 3,0153 ha została podzielona na działkę nr 11214/6 powierzchni 0,0052 ha. i nr 11214/7 o powierzchni 3,0101 ha.
P. gr. 1. kat. 11214/4, której odpowiada m. in. działka nr 11214/6, objęta jest wykazem hipotecznym Lwh. 765 gm. kat. Zakopane prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Zakopanem Wydział V Ksiąg Wieczystych. Na karcie B jako jej właściciel ujawniony jest Skarb Państwa - Tatrzański Park Narodowy w Zakopanem. Podstawę nabycia tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa stanowił kontrakt kupna sprzedaży z dnia 30 września 1933 r. Lr. 15099.
Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania Przestrzennego miasta Zakopanego, zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej i Gminy Tatrzańskiej w Zakopanem Nr 94/XVT/86 z dnia 10 lipca 1986 r., który obowiązywał w dniu 27 maja 1990 r., działka nr 12995/1 w części obejmującej ujęcie wody Kurnickie, tj. działka nr 11214/6 położona była w terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Powyższe oznacza, że sporna nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Działka nr 11214/6 stanowi ujęcie wody o nazwie Kurnickie. Z karty inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa wynika, że na działce tej znajduje się ujęcie dwóch źródeł do komory zbiorczej konstrukcji żelbetowej, sztolnia i komora zasów.
Status Tatrzańskiego Parku Narodowego jako jednostki państwowej wynika z uregulowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180) oraz § 1 i § 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. (Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 23) o utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego, które obowiązywały w dniu 27 maja 1990 r.
Zgodnie z treścią § 18 ww. rozporządzenia zarząd Parku sprawuje Dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego mianowany przez Ministra Leśnictwa. Dyrektor Parku jako sprawujący ustawowy zarząd podlegał bezpośrednio Ministrowi jako organowi administracji specjalnej, wykonującemu zadania administracji w zakresie ochrony przyrody przy pomocy Dyrektora.
Za przyjęciem zarządu Dyrektora Parku przemawiają także aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 114, poz. 494 ze zm.), która uchylając ustawę z dnia 7 kwietnia 1949 r., a wraz z nią i akty wykonawcze do niej przejęła poprzednie uregulowania. Stosownie do treści art. 14 ust. 10 tej ustawy, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego przechodzą w zarząd parku. Treść powyższego przepisu ustawy wskazuje, iż nieruchomości o jakich w nim mowa przechodzą w zarząd parku z mocy ustawy.
Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. wynikają dwie przesłanki do stwierdzenia przepływu własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę tzn. w dniu 7 maja 1990 r. mienie to musi stanowić własność Skarbu Państwa i należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W przypadku spełnienia tych dwóch przesłanek Wojewoda jako organ właściwy potwierdza przepływ własności mienia Skarbu Państwa na właściwa gminę. W przypadku niespełnienia tych przesłanek lub zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 11 lub 12 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. organ obowiązany jest wydać decyzje o odmowie komunalizacji.
Sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa i położona była w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r. na nieruchomości tej zlokalizowane były i nadal są ujęcia wody o nazwie Kurnickie.
Urządzenia służące do doprowadzania i odprowadzania wody, znajdujące się na działkach nr 12995/5 i 12995/6, w dniu 27 maja 1990 r. należały do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej – Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Zakopanem. Zostały one opisane w karcie inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa. Zgodnie z treścią art. 49 kc weszły one w skład majątku tego przedsiębiorstwa.
Z uwagi na to, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie Tatrzańskiego Parku Narodowego, nie mogła spełniać warunków określonych w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. co oznacza, iż nie może być przedmiotem komunalizacji z mocy prawa.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody Małopolskiego wniósł Burmistrz Miasta Zakopanego zarzucając naruszenie art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079), oraz przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180).
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę wskazała, że sporna nieruchomość znajduje się na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, co oznacza, iż znajduje się w zarządzie tego Parku zaś znajdujące się na nieruchomości urządzenia wodne nie należą do części składowych gruntu, ponieważ wchodzą w skład Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. W ocenie Komisji Wojewoda Małopolski prawidłowo orzekł o braku przesłanek do komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa nieodpłatnie na rzecz Gminy Miasta Zakopanego. Znajdujące się na nieruchomości urządzenia służące doprowadzaniu i odprowadzaniu wody stanowią własność Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Podkreślono, że nie było potrzebne wyraźne określanie tych urządzeń w decyzji, ponieważ nastąpiła odmowa komunalizacji. W rozważanej sytuacji niedopuszczalna była komunalizacja tych urządzeń, skoro z mocy samego prawa (art. 49 kc), stanowią one własność przedsiębiorstwa komunalnego.
Ustosunkowując się do argumentów zamieszczonych w odwołaniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że zarzut naruszenia art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego oraz art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest trafny, bowiem ustawa z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w bardzo szerokim stopniu uwłaszczyła wszystkie gminy w Polsce. Poza tym przewidziana w art. 5 ust. 1 komunalizacja mienia państwowego nie jest bezpośrednio związana z zakresem zadań przekazanych gminom do realizacji. Interesy Gminy oraz jej przedsiębiorstwa komunalnego, w zakresie urządzeń wodnych i innych podobnych urządzeń zabezpiecza powołany art. 49 kc.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że jest związana wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r. W związku z tym zarzut naruszenia art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) jest chybiony. Z prawnego punktu widzenia nie jest możliwa sytuacja, w której to samo mienie należałoby w rozumieniu art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy jednocześnie do Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Zwrot ustawowy "należenie do" w odniesieniu do mienia państwowego jest interpretowany jako pozostawanie tego mienia w zarządzie w dniu 27 maja 1990 r. Z karty inwentaryzacyjnej Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej bynajmniej nie wynika przysługiwanie temu Przedsiębiorstwu prawa zarządu w stosunku spornej nieruchomości.
Z kolei zarzut naruszenia art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) i przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180) zawiera, w ocenie KKU, polemikę z argumentacją zamieszczoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r.
Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do sądu administracyjnego wniosła Gmina Miasto Zakopane i zarzucając naruszenie art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ), art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) oraz przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 1949 r. Nr 25, poz. 180), domagał się jej uchylenia. W jej ocenie z samych przepisów ustawy o ochronie przyrody nie wynikało, aby nieruchomość wchodząca w skład ujęcia wody Kurnickie znajdowała się na dzień 27 maja 1990 r. w zarządzie TPN. Podkreśliła też, że nie może podzielić poglądu organu II instancji, iż obecnie obowiązujący przepis art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ustanawia na rzecz parku zarząd z mocy prawa, skoro odsyła w tym zakresie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto ustawodawca posłużył się wyrażeniem "zostają oddane w trwały zarząd parku narodowego" a nie "przechodzą w trwały zarząd parku", które oznaczałoby skutek z mocy prawa. Komunalizacja z mocy prawa dotyczy stanu na dzień 27 maja 1990 r. i z tą datą mienie przechodzi na własność gminy. Nie mogą do takiego mienia mieć zastosowanie przepisy ustawy z 16 października 1991 r., gdyż w dacie jej wejścia w życie mienie to było już własnością gminy, a nie Skarbu Państwa.
Mienie, którego dotyczy decyzja Wojewody podlega komunalizacji jako bieżące do przedsiębiorstwa MPGK podporządkowanego radzie narodowej stopnia podstawowego i nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jednocześnie Sąd wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 99 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., (...) wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Ponadto Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie kwestia wystąpienia przesłanek dotyczących stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta Zakopanego z mocy prawa, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności nieruchomości zabudowanej (ujęcie wody – Kurnickie), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 11214/6 o powierzchni 0,0052 ha była już przedmiotem ustaleń i oceny dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt I SA 1271/97, gdzie zostały rozważone wszelkie możliwości w tym względzie. W wyroku tym NSA m.in. stwierdził, że oceniając stan prawny spornego mienia na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej należało uwzględnić, iż Tatrzański Park Narodowy, utworzony na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku narodowego (Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 23), stanowiący akt wykonawczy do ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180 ze zm.) w oparciu o przepis § 18 ust. 1 wydanego rozporządzenia, poddany został zarządowi dyrektora tegoż Parku. Dyrektora powoływał naczelny organ administracji państwowej, któremu podlegał jako organ administracji wykonujący zadania w zakresie ochrony przyrody i któremu Minister Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. udzielał upoważnień do wydawania aktów dotyczących wykonywania prac i urządzeń mających na celu utrzymanie, zabezpieczenie i udostępniania terenów Parku. Zarząd ten stanowił nie tylko tytuł do objęcia Parku w znaczeniu cywilnoprawnym lecz przede wszystkim tytuł prawnoadministracyjny.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji podkreślił, iż za przyjęciem zarządu dyrektora Parku przemawiają także aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 114, poz. 492 ze zm.), która uchylając ustawę z dnia 7 kwietnia 1949 r., a wraz z nią i akty wykonawcze do niej przejęła poprzednie uregulowania. W art. 16 ustawy potwierdzone zostało prawo zarządu dyrektora parku narodowego. Unormowanie to połączone ze statusem parku, będącego państwową jednostką organizacyjną (art. 15 ustawy) oraz funkcją dyrektora parku, który w myśl art. 9 ustawy z dnia 16 października 1991 r. jest organem administracji specjalnej w zakresie ochrony przyrody na terenie parku potwierdza utrzymanie publicznoprawnego charakteru władztwa nad terenem parku przez organ zarządzający. Ustawa z dnia 16 października 1991 r. nie tworzyła nowego stanu prawnego w tym zakresie, a jedynie w drodze ustawowej regulowała to co dotychczas wynikało z aktu wykonawczego z dnia 30 października 1954 r. wydanego na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. i w granicach ustawowego upoważnienia, a więc mającego moc powszechnie obowiązującą. Takie też znaczenie należy przypisać normie art. 14 ust. 10 nowej ustawy stwierdzającej, iż nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego, przechodzą w zarząd parku. W odniesieniu do Tatrzańskiego Parku Narodowego nastąpiło to już na mocy § 1 i 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 października 1954 r.
Gdyby przyjąć – jak tego chce skarżący – że sporny terenu stanowiący ujęcie wody należał do terenowego organu administracji państwowej, jako będący w posiadaniu i faktycznym władaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej, dla którego organem założycielskim był Naczelnik Miasta Zakopane i Gminy Tatrzańskiej, to wówczas należałoby dopuścić, iż w odniesieniu do tego terenu istniał dualizm władztwa administracyjnego, co nie jest dopuszczalne pod względem jurydycznym. Przy przyjęciu, że grunty te podlegają ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ewentualną kolizję zachodzącą pomiędzy przepisem art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), a przepisem § 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r., obowiązujących w dacie komunalizacji należy rozstrzygać przy zastosowaniu zasady lex specialis derogat legi generali. Przepisy szczególne, tj. ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. kreowały prawo zarządu terenem Parku dla organu administracji państwowej, wykonującego zadania z zakresu ochrony przyrody, jakim był dyrektor TPN. Powyższe zaś oznacza, że zarząd dyrektora TPN przedmiotową nieruchomością jest niekwestionowany więc nie może ona być objęta komunalizacją na rzecz skarżącej.
Jednocześnie Sąd I instancji podkreślił, że ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r. ma charakter wiążący i w niniejszej sprawie, gdyż nie zaszły żadne istotne zmiany zarówno stanu prawnego jak i faktycznego. Prawidłowo zatem organ administracji odmówił komunalizacji przedmiotowej nieruchomości na rzecz skarżącej. W tej sytuacji zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione.
Skarżąca nie zgadza się z decyzją Wojewody Małopolskiego jak i z decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej prowadząc z nimi polemikę, ale nie przedstawia żadnych dowodów czy okoliczności, które nie były już wcześniej przedmiotem analizy i oceny zarówno organów administracji jak i sądu.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wniosła Gmina Miasta Zakopane opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 23-25 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody, polegającą na przyjęciu, iż w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wskazując na tę podstawę Gmina wniosła o uchylenie wyroku oraz decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody Małopolskiego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość była w zarządzie TPN. Nie jest to prawdą, ponieważ ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody nie określała w jakikolwiek sposób zasady gospodarowania nieruchomościami gruntowymi, położonymi na terenie parku narodowego, co więcej to właśnie z treści artykułów: 23-25 przedmiotowej ustawy wyraźnie wynika, że na terenie parku mogą znajdować się nieruchomości stanowiące własność bądź znajdujące się we władaniu osób trzecich.
Jednocześnie wskazano, że zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu; decyzja powinna była zawierać określenie czasu i warunków użytkowania.
Podobnie sprawę oddania państwowej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej regulowała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127). W ocenie skarżącej Gminy ani z przepisów ustawy o ochronie przyrody ani z przepisów dotyczących form przekazywania nieruchomości w zarząd parku nie wynika, aby nieruchomości wchodzące w skład ujęcia wody Kurnickie znajdowały się na dzień 27 maja 1990 r. w zarządzie TPN. Jednocześnie zakwestionowała stanowisko, iż obecnie obowiązujący przepis art. 14 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody ustanawia na rzecz parku zarząd z mocy prawa, skoro wyraźnie odsyła w tym zakresie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Poza tym ustawodawca posłużył się wyrażeniem: "zostają oddane w trwały zarząd parku narodowego", a nie "przechodzą w trwały zarząd parku", które oznaczałoby skutek z mocy prawa.
Ponadto wskazano, że komunalizacja z mocy prawa dotyczy stanu na dzień 27 maja 1990 r. i z tą datą mienie przechodzi na własność gminy. W związku z powyższym nie mogą do takiego mienia mieć zastosowania przepisy ustawy z 1991 r., gdyż w dacie jej wejścia w życie mienie było już własnością gminy, a nie Skarbu Państwa. Dlatego błędne jest uznanie przez Sąd, iż z faktu, że nieruchomość była położona w granicach TPN wypływa wniosek, że była ona w zarządzie Parku.
Sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę zostały powierzone gminom jako zadania własne w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Skoro ustawodawca powierzył to zadanie gminie, to zgodnie z art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego i art. 166 i 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej musiał zapewnić jej własność majątku niezbędnego wykonania zadania.
Mienie, którego dotyczy decyzja Wojewody podlega komunalizacji jako należące do przedsiębiorstwa MPGK podporządkowanego radzie narodowej stopnia podstawowego i niepodlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym. Skoro nieruchomość służyła w dniu 27 maja 1990 r. wyłącznie eksploatacji ujęć wody, a TPN nie prowadził na niej żadnej gospodarki w zakresie ochrony przyrody, to zdaniem skarżącej Gminy odmowa komunalizacji jest całkowicie bezzasadna.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.
Całkowicie chybiony jest zarzut błędnej wykładni przepisów art. 23-25 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody dokonanej przez Sąd I instancji. Przede wszystkim powołane przepisy nie stanowiły podstawy wydania kwestionowanej decyzji, nie były stosowane przez Sąd, gdyż nie odnoszą się do kwestii będącej przedmiotem rozstrzygnięcia i w związku z tym Sąd nie dokonywał ich interpretacji, a więc nie mógł dokonać błędnej wykładni.
Przepisy te dotyczą bowiem trybu powiadamiania właściciela o poddaniu pod ochronę danego przedmiotu (art. 23) oraz konieczności wykonania określonych prac i utrzymania urządzeń ochronnych tak przez osoby prawne jak i osoby fizyczne i skutków ich niewykonania (art. 24 i 25). Tak więc przepisy te w żaden sposób nie odnoszą się do kwestii zarządu przedmiotową nieruchomością sprawowaną przez Dyrektora Tatrzańskiego Parku Narodowego. W związku z tym zaprezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowisko co do braku tego zarządu nie może być rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem Sąd ten związany jest, stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie posiada kompetencji do precyzowania podstaw skargi kasacyjnej i wskazywania jakie przepisy zostały naruszone.
Z tych też względów uznając, iż przedstawiona w skardze kasacyjnej podstawa nie jest usprawiedliwiona, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.