I OSK 557/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania dotyczącego rekompensaty za nieruchomość, uznając, że śmierć strony postępowania powinna być uwzględniona przy stosowaniu art. 98 § 2 KPA. Sąd niższej instancji argumentował, że nadmierny rygoryzm prawny i naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej nastąpiłoby, gdyby upływ trzyletniego terminu do podjęcia zawieszonego postępowania nastąpił po śmierci strony, zanim wskazano jej następców prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA. NSA podkreślił, że art. 98 § 2 KPA reguluje fakultatywne zawieszenie postępowania na wniosek strony i zawiera termin o charakterze materialnoprawnym i prekluzyjnym. NSA stwierdził, że bieg tego terminu nie ulega przerwaniu ani zawieszeniu, niezależnie od okoliczności, w tym śmierci strony. Sąd podkreślił odrębność instytucji fakultatywnego zawieszenia postępowania od obligatoryjnego (art. 97 KPA) i brak możliwości zmiany podstawy zawieszenia z fakultatywnej na obligatoryjną. W konsekwencji, NSA uznał, że śmierć strony nie wpływa na bieg trzyletniego terminu, a po jego upływie żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane, co skutkuje umorzeniem postępowania. NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 98 § 2 KPA w kontekście śmierci strony i charakteru terminu do podjęcia zawieszonego postępowania.
Dotyczy głównie fakultatywnego zawieszenia postępowania na wniosek strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy śmierć strony postępowania administracyjnego, zawieszonego na jej wniosek, wpływa na bieg trzyletniego terminu do podjęcia postępowania określonego w art. 98 § 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, śmierć strony nie wpływa na bieg trzyletniego terminu do podjęcia zawieszonego na wniosek postępowania administracyjnego, ponieważ termin ten ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 98 § 2 KPA ustanawia termin materialnoprawny i prekluzyjny, który nie ulega przerwaniu ani zawieszeniu, niezależnie od okoliczności, w tym śmierci strony. Instytucje obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia postępowania są odrębne, a śmierć strony nie powoduje zmiany podstawy prawnej zawieszenia z fakultatywnej na obligatoryjną.
Czy możliwe jest stosowanie przepisów o obligatoryjnym zawieszeniu postępowania (art. 97 KPA) w sytuacji, gdy postępowanie zostało zawieszone fakultatywnie na wniosek strony (art. 98 KPA)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy KPA nie przewidują sytuacji zmiany podstaw zawieszenia postępowania z fakultatywnego na obligatoryjne w trakcie trwającego zawieszenia.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że instytucje obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia postępowania są odrębne, a śmierć strony nie powoduje zmiany podstawy prawnej zawieszenia z fakultatywnego na obligatoryjne.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis reguluje fakultatywne zawieszenie postępowania na wniosek strony. § 2 stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Termin ten ma charakter materialnoprawny i prekluzyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku i oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa obligatoryjnego zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony, gdy wezwanie spadkobierców nie jest możliwe.
k.p.a. art. 97 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje podjęcie postępowania zawieszonego obligatoryjnie na podstawie § 1 pkt 1-4.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 98 § 2 KPA poprzez błędne zastosowanie i wykładnię, polegającą na uwzględnieniu śmierci strony jako okoliczności uniemożliwiającej złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w terminie. • Podkreślenie materialnoprawnego i prekluzyjnego charakteru terminu z art. 98 § 2 KPA, który nie ulega przerwaniu ani zawieszeniu.
Godne uwagi sformułowania
termin ten ma charakter materialnoprawny a nie procesowy • termin ten jest terminem prekluzyjnym • bieg tego terminu nie ulega przerwaniu, ani zawieszeniu bez względu na okoliczności • instytucja obligatoryjnego zawieszenia postępowania i instytucja fakultatywnego zawieszenia postępowania to odrębne instytucje
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący sprawozdawca
Monika Nowicka
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 98 § 2 KPA w kontekście śmierci strony i charakteru terminu do podjęcia zawieszonego postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy głównie fakultatywnego zawieszenia postępowania na wniosek strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, która może mieć istotne konsekwencje dla stron, zwłaszcza w kontekście śmierci uczestnika postępowania.
“Śmierć strony nie wstrzymuje biegu terminu w postępowaniu administracyjnym – kluczowa wykładnia NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.