Orzeczenie · 2023-09-19

I OSK 551/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-09-19
NSAAdministracyjneWysokansa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowaniedrogi publicznespecustawa drogowabezczynność organurażące naruszenie prawaterminypostępowanie administracyjneNSA

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod drogę ekspresową S-7. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał organ za rażąco bezczynny, zasądził od niego 2000 zł tytułem sumy pieniężnej oraz koszty postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia rażącej bezczynności i przyznania sumy pieniężnej. NSA wyjaśnił, że termin 60 dni na wydanie decyzji odszkodowawczej w specustawie drogowej ma charakter instrukcyjny, a jego uchybienie nie zawsze oznacza rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że okres, w którym sprawa toczyła się przed organem odwoławczym (Minister Rozwoju, Pracy i Technologii), wyklucza przypisywanie Wojewodzie bezczynności w tym czasie. NSA uznał, że opóźnienie w wydaniu decyzji odszkodowawczej miało miejsce, ale nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, a przyznana suma pieniężna nie była uzasadniona brakiem przesłanek kwalifikowanego naruszenia prawa i niewystarczającym uzasadnieniem jej wysokości. W konsekwencji NSA stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, oddalając jednocześnie skargę kasacyjną w pozostałej części.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu w sprawach wywłaszczeniowych oraz charakteru terminów w specustawie drogowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wywłaszczeniem pod drogi publiczne i terminami określonymi w specustawie drogowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uchybienie przez organ administracji terminowi określonemu w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminowi określonemu w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej ma charakter instrukcyjny i samo w sobie nie stanowi rażącego naruszenia prawa, choć może być elementem szerszej oceny bezczynności organu.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że termin 60 dni na wydanie decyzji odszkodowawczej w specustawie drogowej jest instrukcyjny. Ocena rażącego naruszenia prawa wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy, a okres postępowania odwoławczego wyklucza przypisywanie bezczynności organowi pierwszej instancji.

Czy sąd administracyjny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną od organu w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może przyznać sumę pieniężną, ale jest to jego uznanie, a przesłanką przemawiającą za tym jest zazwyczaj stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ppsa jest pozostawione uznaniu sądu i zazwyczaj wymaga stwierdzenia kwalifikowanego charakteru bezczynności. W tej sprawie brak było podstaw do przyznania sumy pieniężnej, zwłaszcza przy braku wykazania rażącego naruszenia prawa i niewystarczającym uzasadnieniu jej wysokości.

Czy organ administracji może być uznany za bezczynny w okresie, gdy sprawa toczy się przed organem wyższej instancji w wyniku wniesionego odwołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie może być uznany za bezczynny w okresie, gdy sprawa znajduje się w toku postępowania odwoławczego przed organem wyższej instancji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że okres, w którym sprawa znajdowała się przed Ministrem Rozwoju, Pracy i Technologii w wyniku odwołania od decyzji Wojewody, wyklucza przypisywanie Wojewodzie bezczynności w tym czasie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia rażącej bezczynności organu i przyznania sumy pieniężnej. Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oddalono wniosek o przyznanie sumy pieniężnej. Skargę kasacyjną oddalono w pozostałej części.

Przepisy (13)

Główne

specustawa drogowa art. 12 § ust. 4g

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Termin 60 dni na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania ma charakter instrukcyjny.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena rażącego naruszenia prawa wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie sumy pieniężnej jest uznaniem sądu, zazwyczaj powiązanym z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej jest instrukcyjny. • Okres postępowania odwoławczego wyklucza przypisywanie bezczynności organowi pierwszej instancji. • Brak przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. • Brak uzasadnienia dla przyznania sumy pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie rażącej bezczynności Wojewody Mazowieckiego. • Zasądzenie sumy pieniężnej od organu.

Godne uwagi sformułowania

termin ten należy uznać za instrukcyjny • sformułowanie 'rażące' oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste • ocena zatem czy naruszenie ma charakter rażący, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami określonej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie

Skład orzekający

Zygmunt Zgierski

przewodniczący sprawozdawca

Karol Kiczka

sędzia

Dariusz Chaciński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu w sprawach wywłaszczeniowych oraz charakteru terminów w specustawie drogowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wywłaszczeniem pod drogi publiczne i terminami określonymi w specustawie drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezczynności organów administracji i interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa', co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje też, jak sądy korygują błędne oceny sądów niższej instancji.

Czy opóźnienie w decyzji odszkodowawczej to zawsze 'rażące naruszenie prawa'? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst