I OSK 545/22

I OSK 545/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Maciej Dybowski
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2533/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-10
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Nowy Targ od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2533/20 w sprawie ze skargi Gminy Nowy Targ na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 września 2020 r., nr DAP-WN-727-37/2020 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek B. K., M. K. i Z. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 sierpnia 2021 r. I SA/Wa 2533/20, oddalił skargę Gminy Nowy Targ na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 września 2020 r. nr DAP-WN-727-37/2020 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Gmina Nowy Targ. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła mu naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię:
- art. 159 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że do wstrzymania wykonania decyzji wystarczy jedynie uzasadnione przypuszczenie wystąpienia wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
- art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że organ właściwie uznał, że takie uzasadnione przypuszczenie wystąpienia naruszenia prawa zachodzi w przedmiotowe sprawie;
2. przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 16 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zasady słusznego interesu społecznego oraz zasady trwałości decyzji administracyjnych, szczególnie w przypadku jednostki samorządu, której mienie w postaci skomunalizowanych nieruchomości służy do realizacji celu publicznego.
Skarżąca kasacyjnie Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zażądała też przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczki postępowania: B. K., M. K. i Z. K. wniosły o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1." W orzecznictwie podnosi się, że przepis ten wymienia tylko jedną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, tj. "prawdopodobieństwo" istnienia wad skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Musi to być jednak wada mająca pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo też ujawniająca taką cechę w trakcie trwania tych czynności (zob. np. wyrok NSA z 26.01.2022 r. II OSK 1292/19, LEX nr 3334067).
Na str. 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że użyty przez niego termin "uzasadnione przypuszczenie" należy rozumieć jako "prawdopodobieństwo" (co ujął w nawias) wystąpienia wady, a zatem Sąd I instancji wykładając powyższy przepis nie posłużył się pojęciem niewystępującym w tej normie prawnej lub rozumianym inaczej, niż przyjmuje się powszechnie w orzecznictwie.
Jako pewnego rodzaju oczywistą wadę decyzji komunalizacyjnej Wojewody Nowosądeckiego z 10 lipca 1995 r. organ nadzoru i Sąd I instancji przyjęli brak własności publicznej wskazanych we wniosku o wszczęcie postępowania nadzorczego nieruchomości, co miałoby prowadzić do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), czyli na wadę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odwołali się też do dowodów to uprawdopodabniających w postaci decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 marca i 7 sierpnia 2015 r.
Nie jest więc trafny zarzut naruszenia art. 159 § 1 k.p.a. ani przez jego błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie, w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Okoliczności tej nie zmienia fakt uchylenia przez Sąd I instancji wyrokiem z 10 sierpnia 2021 r. I SA/Wa 2744/20 decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 listopada 2020 r., bowiem wyrok ten został następnie uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 marca 2025 r. I OSK 891/22. Na zastosowanie art. 159 § 1 k.p.a. nie może też mieć wpływu to, że skomunalizowane nieruchomości służą do realizacji celu publicznego, co czyni niezasadnym także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 16 k.p.a. "Wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji posiada charakter tymczasowy. Wiąże ono nie dłużej, niż do dnia wejścia do obrotu prawnego ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności" (wyrok NSA z 18.01.2022 r. II OSK 104/19, LEX nr 3325746) i wydanie takiego postanowienia nie jest uwarunkowane innymi przesłankami niż "prawdopodobieństwo" istnienia wad skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji, co wyjaśniono już wyżej.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 wyroku). Ponadto, art. 204 p.p.s.a. przewiduje - w razie oddalenia skargi kasacyjnej - możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika postępowania, co skutkowało oddaleniem wniosku w tym przedmiocie uczestniczek postępowania (pkt 2 wyroku).