I OSK 467/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego od wyroku WSA w Poznaniu, który stwierdził rażącą bezczynność Wojewody w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję gazową. WSA przyznał skarżącemu R. K. kwotę 1.000 zł tytułem rekompensaty za bezczynność. Wojewoda zarzucił WSA naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. przez uznanie bezczynności za rażącą, argumentując, że wynikała ona z obiektywnych okoliczności, a nie złej woli, oraz naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. przez niewłaściwe przyznanie sumy pieniężnej. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że niekwestionowana bezczynność organu trwała 20 miesięcy, od grudnia 2021 r. do sierpnia 2023 r., co nastąpiło po dwukrotnym uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy. Mimo dostrzeżenia błędu (skierowanie akt do archiwizacji), organ nie podjął intensywnych działań, a dopiero ponaglenie i skarga na bezczynność skłoniły go do wydania decyzji. NSA uznał, że takie długotrwałe niedziałanie, bez racjonalnego uzasadnienia, stanowi rażące naruszenie prawa. Odnosząc się do sumy pieniężnej, sąd wskazał, że ma ona charakter kompensacyjny i prewencyjny, a jej przyznanie przez WSA było uzasadnione długotrwałą zwłoką organu i mieściło się w granicach ustawowych. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie rażącej bezczynności organu administracji publicznej oraz zasad przyznawania sumy pieniężnej jako rekompensaty za zwłokę.
Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i skarg kasacyjnych w sądach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy długotrwała bezczynność organu administracji publicznej w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, mimo obiektywnych trudności, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwała bezczynność organu, trwająca 20 miesięcy bez racjonalnego uzasadnienia, nawet jeśli nie wynikała ze złej woli, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że 20-miesięczna bezczynność organu, która nastąpiła po dwukrotnym uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy i mimo dostrzeżenia przez organ błędu proceduralnego, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ nie była racjonalnie uzasadniona i wynikała raczej z reakcji na ponaglenie i skargę niż z własnej inicjatywy organu.
Czy sąd administracyjny może przyznać skarżącemu sumę pieniężną jako rekompensatę za bezczynność organu, nawet jeśli organ argumentuje, że opóźnienia wynikały z obiektywnych przyczyn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może przyznać sumę pieniężną jako rekompensatę za bezczynność organu, która ma charakter kompensacyjny i prewencyjny, a jej wysokość powinna być adekwatna do doznanej krzywdy i mieścić się w granicach ustawowych.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że suma pieniężna przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny, a jej wysokość nie musi być symboliczna. W przypadku 20-miesięcznej bezczynności organu, przyznanie 1.000 zł było uzasadnione jako rekompensata za krzywdę skarżącego i mieściło się w granicach ustawowych, stanowiąc realną represję dla organu.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu to stan, w którym bez wątpliwości można stwierdzić oczywiste naruszenie prawa, nawet jeśli nie wynikało ono ze złej woli organu.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Suma pieniężna przyznawana skarżącemu ma charakter kompensacyjny i prewencyjny, stanowi rekompensatę za negatywne przeżycia wynikające z niedziałania organu i powinna być adekwatna do sytuacji, mieszcząc się w granicach ustawowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość przedłużenia terminu załatwienia sprawy.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
Ustawa regulująca specyficzne postępowania związane z inwestycjami w terminal gazowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała bezczynność organu administracji publicznej w sprawie ustalenia odszkodowania, trwająca 20 miesięcy bez racjonalnego uzasadnienia, stanowi rażące naruszenie prawa. • Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej jako rekompensaty za bezczynność organu jest uzasadnione i mieści się w granicach ustawowych.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z obiektywnych okoliczności, a nie złej woli. • Nie było podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej z tytułu bezczynności organu.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób zgodzić się z tezą, iż dopiero tak jaskrawe naruszenia porządku prawnego przez organ administracji, wskazujące w istocie na instrumentalne traktowanie prawa, mogłyby stanowić podstawę do uznania rażącego naruszenia prawa przez stwierdzoną bezczynność organu. • Suma pieniężna nie ma natomiast charakteru zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo naprawienia poniesionej szkody w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. • W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że konieczność wydatkowania owych środków poza strukturę organów władzy publicznej stanowi realną, odczuwalną represję wobec organu.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie rażącej bezczynności organu administracji publicznej oraz zasad przyznawania sumy pieniężnej jako rekompensaty za zwłokę."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych i skarg kasacyjnych w sądach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała bezczynność organu administracji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych dla organu, w tym przyznania rekompensaty finansowej stronie. Jest to przykład egzekwowania odpowiedzialności urzędniczej.
“20 miesięcy bezczynności organu. Wojewoda zapłaci za zwłokę w wypłacie odszkodowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.