I OSK 441/22

I OSK 441/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Piotr Przybysz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2360/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-05
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 60 i art. 61 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 marca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant: starszy asystent sędziego Paulina Słonecka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2360/20 w sprawie ze skargi M.R. na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 20 stycznia 2020 r. nr KR VI R 9/18 w przedmiocie ukarania grzywną postanawia 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. zwrócić ze środków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2360/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.R. na postanowienie Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 20 stycznia 2020 r. nr KR VI R 9/18 w przedmiocie ukarania grzywną 1) uchylił zaskarżone postanowienie; 2) umorzył postępowanie w przedmiocie ukarania grzywną; 3) zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz M.R. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 46, 50-61 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiodła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej Komisja lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez adw. T.D., zaskarżając wyrok I SA/Wa 2360/20 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. art. 153 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie wskazań wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r. sygn. I SA/Wa 1894/18 oraz dokonaniu samodzielnej oceny prawnej polegającej na stwierdzeniu braku podstaw do zastosowania art. 18 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2017 r. poz. 718 ze zm., dalej ustawa o Komisji), gdy wytyczne przez Sąd w poprzednim wyroku wskazywały na niedopuszczalność działania w sposób dowolny przez organ administracji przy nakładaniu kary grzywny w maksymalnej wysokości, a nie na brak podstaw do zastosowania art. 18 ust. 2 ustawy o Komisji w przedmiotowej sprawie i nie miały charakteru zobowiązującego Komisję do wydania konkretnego rozstrzygnięcia o określonej treści, tym samym Sąd wyszedł poza granice związania oceną prawną dokonaną już w przedmiotowej sprawie, a Sąd rozpatrując skargę winien zastosować art. 151 ppsa i oddalić skargę zamiast ją uwzględnić na podstawie "art. 145 § 1 pkt 1" [tak w oryginale - uw. NSA] ppsa;
2. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o Komisji przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd, że brak było w ogóle podstaw do nałożenia kary grzywny przez Komisję gdyż postępowanie rozpoznawcze zostało zakończone mimo niestawiennictwo strony, w konsekwencji czego Sąd rozstrzygnął merytorycznie sprawę administracyjną zastępując rozstrzygnięcie organu, podczas gdy postanowienie Komisji w zakresie wymierzenia kary grzywny ma charakter uznaniowy, zaś Komisja w uzasadnieniu postanowienia przedstawiła kryteria jakimi się kierowała wymierzając karę grzywny, a także wskazała kryteria wymierzania wysokości tej kary, a Sąd rozpatrując skargę winien zastosować art. 151 ppsa i oddalić skargę zamiast ją uwzględnić na podstawie "art. 145 § 1 pkt 1" ppsa;
b. art. 145 § 3 w zw. z art. 126 i 105 § 1 kpa przez błędne uznanie w ramach sądowej kontroli postanowienia Komisji, że zaszła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego ukarania grzywną M.R. (dalej skarżący) z uwagi na fakt, że postępowania w przedmiocie wymierzenia przez organ grzywny stało się bezprzedmiotowe bowiem nie realizuje ono celu dyscyplinowania strony, podczas gdy nie wystąpiły okoliczności powodujące, że sprawa administracyjna, która może zostać załatwiona w toku postępowania przestała istnieć, a strona nadal znajduje się w sytuacji faktycznej przewidującej możliwość zastosowania normy prawnej stanowiącej podstawę wydania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny, a Sąd rozpatrując skargę winien zastosować art. 151 ppsa i oddalić skargę zamiast ją uwzględnić na podstawie "art. 145 § 1 pkt 1" ppsa.
Skarżąca kasacyjnie wniosła: na podstawie art. 188 ppsa o "zmianę" [winno być "uchylenie" - uw. NSA] skarżonego kasacyjnie wyroku w całości przez oddalenie skargi M.R. do WSA lub ewentualnie o uchylenie podstawie art. 185 ppsa wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie [...]; zasądzenie na rzecz skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego od uczestników na rzecz skarżącej kasacyjnie Komisji, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 71-78, 95, 96-110 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.R., reprezentowany przez r. pr. B.H., wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz M.R. [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (k. 89-91, 94 akt sądowych).
Pismem z 6 marca 2025 r. Przewodniczący Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich cofnął skargę kasacyjną w całości (k. 127 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że zgodnie z art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednak sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych (art. 193 ppsa).
Skarżący kasacyjnie może rozporządzać skargą kasacyjną po jej wniesieniu, ponieważ jego oświadczenie w tej kwestii jest, co do zasady, wiążące dla sądu (wyrok NSA z 23.8.2016 r. II FSK 2216/16, cbosa). Cofnięcie skargi kasacyjnej jest dla NSA wiążące i skutkuje umorzeniem postępowania. Z uwagi na zasadę związania granicami skargi kasacyjnej sąd ten nie jest władny badać zasadności cofnięcia skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z 23.3.2007 r. II FSK 400/06). Wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i to bez zgody strony przeciwnej (wyrok z 16.2. 2016 r. II FSK 3777/13, aprobowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 919, nb 10). Wykładnię tę wzmacnia wejście w życie art. 178a ppsa. Wojewódzki sąd administracyjny, orzekając na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego - co oczywiste - nie jest władny badać, czy w sprawie doszło do nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 ab initio ppsa związany jest granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że ustawodawca zarówno jej wniesienie, jak i zakres rozpoznania, uzależnił od woli wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest dopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa, umorzył postępowanie kasacyjne. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 in fine ppsa.