I OSK 433/24

I OSK 433/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jakub Zieliński
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Marian Wolanin /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Bk 380/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174, 176 § 1 pkt 2, art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 380/23 w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 kwietnia 2023 r., nr 400.13/C-4/8/23 w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bk380/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę S. J. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 kwietnia 2023 r., nr 400.13/C-4/8/23, w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych.
W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku skarżący, będący adwokatem, zarzucił temu orzeczeniu: "naruszenie prawa materialnego to jest przepisu art. 46.1 kc przez jego pominięcie i wbrew niemu przyjęcie, że działka - ulica [...], choć ulica miejska i publiczna, jest/może być wykorzystywana do działalności rolniczej" oraz: "błędną wykładnię przepisu art 2,4 p. 11,7 p. 1,10a, 12 a ustawy i rażąco dowolne przyjęcie, wbrew stanowi faktycznemu, że działka [...] nie stanowi drogi publicznej miejskiej, lecz grunt rolny".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia, względnie jego zmianą przez przyjęcie, że podstawę rozstrzygnięcia stanowi jedynie stan faktyczny, cel i przeznaczenie gruntu, tj. przyjęcie – jak sprecyzowano w piśmie procesowym z 4 grudnia 2023 r. – "że publiczna droga miejska ul. [...] nie jest, bowiem nie może być gruntem rolnym".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 t.j.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie tego Sądu przytoczonymi w skardze podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji pod kątem zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które nie mogły doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego wyroku.
Z uwagi na to, że kontrola kasacyjna sprawowana przez sąd II instancji dotyczy zgodności z prawem orzeczenia sądu wojewódzkiego i dokonywana jest wyłącznie przez pryzmat i w granicach zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, zarzuty te dla swej skuteczności powinny zostać poprawnie skonstruowane, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do konkretyzowania zarzutów kasacyjnych, ich uściślania, korygowania, czy uzupełniania. Skarga kasacyjna stanowi bowiem sformalizowany środek zaskarżenia, dlatego rozpoznanie zawartych w niej zarzutów jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały sformułowane w sposób odpowiadający ustawowym wymogom określonym w art. 174 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika natomiast, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wskazane ustawowe wymagania, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Obowiązek ten stanowi zaś jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 p.p.s.a. wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalistę, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami p.p.s.a. Skargę kasacyjną należy tak zredagować, aby jej treść nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ wadliwe skonstruowanie jej podstaw uniemożliwi sądowi kasacyjnemu zweryfikowanie racji strony skarżącej pod względem merytorycznym. Powołując zarzuty kasacyjne autor skargi kasacyjnej powinien zatem wskazać na konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które naruszył sąd I instancji, a następnie rzetelnie je uzasadnić, w sposób zgodny z ustawowymi wymogami.
Skarga kasacyjna wniesiona w rozpatrywanej sprawie powyższych wymogów nie spełnia.
Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowiącego podstawę konstruowania zarzutu naruszenia przez sąd przepisów prawa materialnego, stawiając tego rodzaju zarzut skarżący kasacyjnie winien określić, jak wskazany przez niego przepis prawa materialnego powinien być prawidłowo rozumiany i na czym polegał błąd sądu przy jego interpretacji albo wyjaśnić na czym polegało niewłaściwe zastosowanie danego przepisu przez sąd. Autor skargi kasacyjnej wskazał natomiast na "naruszenie prawa materialnego to jest przepisu art. 46.1 kc przez jego pominięcie i wbrew niemu przyjęcie, że działka - ulica [...], choć ulica miejska i publiczna, jest/może być wykorzystywana do działalności rolniczej". Zarzucenie niezastosowania przez Sąd I instancji określonego przepisu prawa materialnego nie ma jednak znaczenia w sprawie, skoro według art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarzucenie niezastosowania przepisu prawa materialnego nie spełnia zatem ustawowego kryterium sformułowania zarzutu kasacyjnego błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwego zastosowania tego prawa, o którym stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji analizowany zarzut jest bezskuteczny.
Także drugi z zarzutów kasacyjnych nie został prawidłowo sformułowany, przez co nie podaje się kontroli instancyjnej. Po pierwsze skarżący kasacyjnie nie wskazał, w ramach której z podstaw określonych w art. 174 p.p.s.a. podnosi ten zarzut. Po drugie skarżący zarzucił "błędną wykładnię przepisu art 2,4 p. 11,7 p. 1,10a, 12 a ustawy" nie precyzując wszakże o jaką ustawę mu chodzi. Nie spełnia to zatem podstawowego wymogu w zakresie określenia podstawy kasacyjnej, polegającego na wskazaniu ściśle sprecyzowanego przepisu konkretnego aktu normatywnego, który miałby naruszyć Sąd I instancji. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa miałby zostać naruszony i dlaczego. Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalistą.
Powyższe braki w zakresie prawidłowego sformułowania podstaw kasacyjnych czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a.