I OSK 389/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. B. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że organ administracji powinien najpierw rozpatrzyć jej wnioski o umorzenie opłaty lub rozłożenie jej na raty, zanim ustali wysokość tej opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 194 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, Rada powiatu określa warunki umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty opłaty, a starosta może je zastosować. Jednakże, ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter formalnoprawny i musi nastąpić w odrębnej decyzji, zanim zostaną rozpatrzone wnioski o ulgi. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym decyzja ustalająca wysokość opłaty jest odrębna od decyzji o umorzeniu lub rozłożeniu na raty, a te ostatnie wymagają uprzedniego ustalenia należności. Ponadto, sąd wskazał, że w tej konkretnej sprawie zapadła już wiążąca decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty, a nawet wyrok NSA oddalający skargę kasacyjną od tej decyzji. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kolejności rozpatrywania wniosków o opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oraz wniosków o ulgi (umorzenie, rozłożenie na raty). Potwierdzenie formalnoprawnego charakteru ustalenia opłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, ale zasady dotyczące kolejności rozpatrywania wniosków i formalnoprawnego charakteru decyzji mogą mieć szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioski o umorzenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub rozłożenie jej na raty powinny być rozpatrzone przed ustaleniem wysokości tej opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter formalnoprawny i musi nastąpić w odrębnej decyzji, zanim zostaną rozpatrzone wnioski o ulgi.
Uzasadnienie
Ustalenie opłaty jest odrębną sprawą administracyjną od wniosku o umorzenie lub rozłożenie na raty. Organ może zastosować ulgi dopiero po ustaleniu należności.
Czy decyzja ustalająca opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może być wydana przedwcześnie, jeśli nie rozstrzygnięto wniosków o umorzenie lub rozłożenie na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka decyzja jest przedwczesna, jeśli nie rozstrzygnięto wniosków o ulgi, ale w tym przypadku zapadły już wiążące decyzje odmawiające odstąpienia od ustalenia opłaty.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo, które wskazuje, że ustalenie opłaty jest konieczne przed zastosowaniem ulg. W tej sprawie istniały już wcześniejsze decyzje odmawiające odstąpienia od ustalenia opłaty, które były wiążące.
Przepisy (5)
Główne
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 194 § 1, 2 i 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Rada powiatu określa warunki umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty opłaty, a starosta może je zastosować po ustaleniu opłaty.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 193 § 1
Rodzice ponoszą opłatę od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej art. 193 § 1a
Opłata ponoszona od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez oparcie się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i wydanie wyroku bez rozstrzygnięcia wniosków o umorzenie/rozłożenie opłaty. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 194 ust. 1, 2, 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz uchwały Rady Powiatu, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która została wydana przedwcześnie.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie opłaty ma charakter formalnoprawny • decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej umorzenia opłaty • Tylko odmowa odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzić będzie obowiązek jej ustalenia • Zastosowanie ulgi w postaci umorzenia opłaty (...) wymaga uprzedniego ustalenia tej opłaty w drodze decyzji administracyjnej. Nie można bowiem skutecznie zastosować ulgi w spłacie należności tak długo jak należność ta nie istnieje
Skład orzekający
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Maciej Dybowski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kolejności rozpatrywania wniosków o opłaty za pobyt w pieczy zastępczej oraz wniosków o ulgi (umorzenie, rozłożenie na raty). Potwierdzenie formalnoprawnego charakteru ustalenia opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, ale zasady dotyczące kolejności rozpatrywania wniosków i formalnoprawnego charakteru decyzji mogą mieć szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej związanej z pieczą zastępczą, która może być istotna dla wielu rodzin. Choć prawnie skomplikowana, pokazuje praktyczne aspekty stosowania przepisów.
“Czy można żądać umorzenia opłaty, zanim się ją ustali? NSA wyjaśnia zasady naliczania opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.